หุ้นมวลชน ระดมทุนออนไลน์

สมัยนี้มีอะไรบ้างที่ทำทางออนไลน์ไม่ได้ การระดมทุนก็เช่นเดียวกัน จากการที่ SMEs ประสบอุปสรรคในการหาทุนหลังจากช่วงวิกฤตเศรษฐกิจหลายครั้ง การระดมทุนจากประชาชนหรือมวลชนทางออนไลน์จึงเกิดขึ้นเป็นทางเลือกหนึ่ง แต่หากคุณจะอยู่ในฐานะผู้ลงทุนที่สนใจ มีหลายอย่างที่คุณต้องรู้และเข้าใจเสียก่อน

การระดมทุนทางออนไลน์ปัจจุบันมีหลายรูปแบบ เช่น (1) แนวรับบริจาค ผู้ร่วมทุนโอนเงินให้แล้วไม่หวังจะได้อะไรตอบแทน (2) แนวหาเงินไปคิดค้นและผลิตงานนวัตกรรม โดยสัญญาจะให้ผลิตภัณฑ์แก่ผู้ร่วมทุนไปลองใช้ (3) แนวยืมเงิน ซึ่งจะจ่ายดอกเบี้ยให้แก่เจ้าของเงิน และ (4) ระดมทุนแล้วให้หุ้นแก่ผู้ร่วมทุน (Equity Crowdfunding) โดยให้มีส่วนร่วมในกำไรหรือขาดทุนของกิจการ รูปแบบ Equity Crowdfunding นี้ที่ ก.ล.ต.มีกฎเกณฑ์ออกมาดูแล

Equity Crowdfunding มีผู้ที่เกี่ยวข้อง 5 ฝ่าย (1) ผู้ให้บริการระบบหรือเครือข่ายอิเล็กทรอนิกส์ เรียกว่า Funding Portal (FP) ซึ่งมีเว็บไซต์หรือแอพพลิเคชั่นและระบบงานพร้อมจะให้บริการแก่กิจการที่ต้องการระดมทุน (Issuer) ในการนำข้อมูลมาแสดง และให้บริการผู้ลงทุนที่จะมาจองซื้อหุ้น รวมถึงมีที่ให้ผู้ลงทุนสามารถสอบถามข้อสงสัยกับกิจการที่ระดมทุนได้ ผู้ให้บริการ FP นี้ ต้องได้รับความเห็นชอบจาก ก.ล.ต.  (2) กิจการที่ต้องการระดมทุน เป็นได้ทั้งบริษัทจำกัดและบริษัทมหาชนจำกัด โดยต้องนำโครงการหรือธุรกิจไปให้ FP กลั่นกรองก่อน และหากเสนอขายหุ้นต่อผู้ลงทุนรายบุคคล วงเงินที่จะระดมทุนต้องไม่เกิน 40 ล้านบาท โดยการเสนอขายครั้งแรกต้องไม่เกิน 20 ล้านบาท แต่หากเสนอขายให้แก่กลุ่มผู้ลงทุนที่มีความรู้มีประสบการณ์จะไม่จำกัดวงเงิน การระดมทุนนี้ใช้ หลัก All or Nothing คือ ถ้าไม่ได้จำนวนเงินที่ระบุภายในเวลาที่กำหนด จะต้องยกเลิกการเสนอขาย

(3) ผู้ลงทุน ในกรณีที่เป็นผู้ลงทุนรายบุคคลจะมี Investment Limit โดยสามารถลงทุนได้ในกิจการละไม่เกิน 5 หมื่นบาท และลงทุนในทุกกิจการที่ระดมทุนแบบนี้ได้ไม่เกิน 5 แสนบาทในรอบ 12 เดือน  ผู้ลงทุนที่สนใจต้องสมัครเป็นสมาชิกของ FP และทำแบบทดสอบความรู้ เพื่อให้แน่ใจว่าเข้าใจความเสี่ยง รวมถึงต้องแจ้ง Investment Limit ให้ FP รู้ด้วย ผู้ลงทุนมีสิทธิยกเลิกการจองซื้อหุ้นได้ภายใน 48 ชั่วโมงก่อนปิดเสนอขาย (4) Escrow Agent เป็นสถาบันการเงินที่ FP ตั้งขึ้นทำหน้าที่รับเงินและถือเงินจองซื้อหุ้นของผู้ลงทุนไว้ หากระดมทุนได้สำเร็จก็จะโอนเงินไปให้กิจการ แต่หากไม่สำเร็จจะต้องคืนเงินให้ผู้ลงทุน  และ (5) นายทะเบียนหลักทรัพย์ มีหน้าที่จัดทำทะเบียนรายชื่อผู้ถือหุ้นให้เป็นปัจจุบันเพื่อความถูกต้องในการแสดงความเป็นเจ้าของ

สิ่งที่ผู้ลงทุนรายบุคคลต้องรู้ก่อนตัดสินใจลงทุน

1.ผู้ลงทุนแต่ละคนมี Investment Limit เพื่อจำกัดความเสียหายของตัวผู้ลงทุนเอง

2.ผู้ลงทุนต้องทำแบบทดสอบความรู้ก่อนการลงทุน ซึ่งการทำแต่ละครั้งมีอายุ 3 เดือน

3.กิจการที่มาระดมทุนส่วนใหญ่เป็นบริษัทที่เพิ่งเริ่มทำธุรกิจ จึงมักต้องใช้เวลาพอสมควรกว่าจะทำกำไร และมีความไม่แน่นอนว่าจะประสบความสำเร็จหรือไม่  ดังนั้นจึงมีความเสี่ยงสูงต่อเงินลงทุน

4.การเสนอขายหุ้นของกิจการที่ระดมทุนผ่าน FP ที่ ก.ล.ต.ให้ความเห็นชอบ ถือว่าได้รับความเห็นชอบเป็นการทั่วไป และได้รับยกเว้นไม่ต้องยื่นข้อมูลให้ ก.ล.ต.พิจารณา  ดังนั้น หากกิจการแสดงข้อมูลที่ไม่เป็นจริงหรือไม่ครบถ้วน ผู้ลงทุนจะไม่สามารถฟ้องร้องกิจการด้วยกฎหมายหลักทรัพย์ได้ แต่ยังคงมีสิทธิฟ้องร้องตามกฎหมายหลักอื่น เช่น ฟ้องแพ่ง

5.ผู้ลงทุนอาจต้องจ่ายค่าธรรมเนียมการโอนเงินให้แก่ Escrow Agent

6.หากถือหุ้นอยู่และต้องการขายออกอาจทำไม่ได้ง่าย ผู้ลงทุนสามารถทำได้เฉพาะการขายให้แก่บุคคลอื่นไม่เกิน 50 คนในรอบ 12 เดือน และจะโฆษณาในที่ใดๆ รวมถึงประกาศขายที่เว็บไซต์ของ FP ไม่ได้

7.อาจพบเห็นการระดมทุนคล้ายๆ แบบนี้ในเว็บไซต์ทั้งของไทยและของต่างประเทศ ผู้ลงทุนต้องตรวจสอบก่อนว่าเว็บไซต์นั้นได้รับความเห็นชอบจาก ก.ล.ต.หรือไม่ เพื่อป้องกันการหลอกให้โอนเงิน (เช็กที่ www.sec.or.th หรือโทร. 1207)

การระดมทุนรูปแบบนี้มักจะสำเร็จ เพราะมีคนรักคนชอบในโครงการหรือผลิตภัณฑ์ของกิจการที่ระดมทุนจึงยินดีโอนเงินไปร่วมทุน ก็ขอฝากทิ้งท้ายไว้ว่า การลงทุนรูปแบบนี้มีความเสี่ยงสูง ผู้ลงทุนจึงต้องแน่ใจว่ารับความเสี่ยงได้ และต้องรู้ว่าจะศึกษาและติดตามข้อมูลของกิจการได้ที่ไหนและอย่างไร ผู้สนใจสามารถหาความรู้เพิ่มเติมได้ที่ www.start-to-invest.com >> Equity Crowdfunding ค่ะ