ขอสินเชื่อบ้านต้องรู้ไว้ ลูกค้าเลือกประกันได้เสมอ

โดย...ทีมข่าวการเงินโพสต์ทูเดย์

“ประกันสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย” นับเป็นประกันภัยที่พบแทบทุกครั้งเมื่อยื่นขอกู้ซื้อบ้านหรือคอนโดมิเนียม ซึ่งในกรมธรรม์จะระบุชัดว่า จะให้ความคุ้มครองชีวิตของผู้กู้สินเชื่อ หากผู้กู้พิการถาวรหรือเสียชีวิต ทางบริษัทประกันชีวิตจะเป็นผู้ชำระหนี้ให้เจ้าหนี้ในส่วนที่เหลือแทน การประกันนี้จึงมีผลดีต่อทั้งธนาคารที่เป็นผู้ปล่อยกู้ที่จะไม่มีหนี้เสีย ส่วนทายาทของผู้กู้ก็จะได้ไม่ต้องรับภาระหนี้และยังมีที่อยู่อาศัยต่อไป

อย่างไรก็ตาม บ่อยครั้งที่การตกลงทำประกันดังกล่าวเกิดปัญหาตามมา โดยเฉพาะการขายประกันผ่านธนาคาร (แบงก์แอสชัวรันส์) ที่มักจะมีการร้องเรียนว่า ถูกบังคับให้ซื้อประกันสินเชื่อที่อยู่อาศัย “พ่วง” ไปกับการขอสินเชื่อบ้านด้วย

นอกจากประเด็นการให้ข้อมูลจากผู้ขายที่อาจไม่รอบด้านแล้ว ส่วนหนึ่งยังเกิดขึ้นในฟากของลูกค้าที่อาจไม่ได้ตระหนักในอำนาจการตัดสินใจของตนเอง ว่าธนาคารหรือสถาบันการเงินใดๆ ไม่มีสิทธิบังคับขายประกันพ่วงสินเชื่อ ลูกค้าสามารถปฏิเสธที่จะทำประกันได้ ทว่าส่วนใหญ่แล้ว ก็มักจะยอมทำไปพร้อมกันด้วยโดยกลัวว่าจะถูกปฏิเสธสินเชื่อหากไม่ทำประกันสินเชื่อบ้านร่วมด้วย

ล่าสุด ได้เกิดกรณีลูกค้าธนาคารกสิกรไทยขอกู้ร่วมวงเงินสินเชื่อวงเงินรวม 3.64 ล้านบาท และถูกคิดเบี้ยประกันรวมเป็นเงินถึง 1 ล้านบาท

อย่างไรก็ตาม จากการตรวจสอบพบว่าในกรณีนี้เบี้ยประกันดังกล่าวเป็นสัดส่วนของเบี้ยประกันชีวิตสูงที่สุด เนื่องจากผู้กู้ร่วมมีอายุมากและเป็นการกำหนดชำระเบี้ยประกันชีวิตในครั้งเดียว ซึ่งธนาคารปล่อยกู้เงินที่จะนำไปชำระเบี้ยให้ทั้งจำนวน ลูกค้าจึงร้องขอคืนเบี้ยประกันทั้งจำนวน โดยให้เหตุผลว่า ไม่สามารถชำระเบี้ยประกันไหว โดยไปร้องเรียนที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) จ.เชียงใหม่

ทวี ธีระสุนทรวงศ์ รองกรรมการผู้จัดการ ธนาคารกสิกรไทย เปิดเผยว่า ได้ตรวจสอบข้อเท็จจริงร่วมกับบริษัท เมืองไทยประกันชีวิต แล้ว พบว่าลูกค้าทำสัญญาตกลงซื้อประกันชีวิตไม่ใช่ประกันคุ้มครองสินเชื่อบ้าน ส่งผลให้ค่าเบี้ยประกันสูงดังกล่าว และทางบริษัทเมืองไทยประกันชีวิตจะคืนเบี้ยประกันให้ โดยลูกค้าต้องคืนวงเงินกู้เพื่อการประกันชีวิตให้ธนาคารทั้งหมด

ขณะที่ รณดล นุ่มนนท์ ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายกำกับสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กล่าวว่า ตามปกติ ธปท.ไม่ได้มีการห้ามขายประกันความเสี่ยงสินเชื่อผ่านแบงก์ เพราะมองว่าการขายประกันก็มีส่วนที่เป็นประโยชน์กับลูกค้า จากการที่ภาระหนี้สินไม่ตกไปเป็นภาระลูกหลาน โดยหลักในการดูแลจะดูว่าการขายประกันนั้นๆธนาคารมีทางเลือกให้ลูกค้าตามที่ คปภ.กำหนดไว้หรือไม่ คือ ต้องมีทางเลือกหลายๆ ทางให้ลูกค้าเลือก ไม่ใช่บังคับหรือเชียร์ให้ซื้อกับบริษัทใดบริษัทหนึ่งเท่านั้น ที่สำคัญต้องชี้แจงผลิตภัณฑ์ให้ลูกค้าเข้าใจด้วย

ปัจจุบัน ธปท. คปภ. และสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ร่วมกันสุ่มตรวจตามสาขาแบงก์ อาจจะทำทีเป็นลูกค้าสนใจผลิตภัณฑ์และให้อธิบาย แล้วดูว่าพนักงานแบงก์ทำตามแนวปฏิบัติที่กำหนดไว้หรือไม่ ซึ่งปัจจุบันตรวจเข้มขึ้น เพราะให้ความสำคัญกับการคุ้มครองผู้บริโภคและดูแลการขายผลิตภัณฑ์ของสถาบันการเงินที่ซับซ้อนมากขึ้น

ทั้งนี้ ในการทำประกันสินเชื่อที่อยู่อาศัยให้เป็นไปด้วยความสมัครใจและการคิดเบี้ยประกันสินเชื่อกรณีกู้ร่วมนี้ ลูกค้าสามารถที่จะทำประกันสินเชื่อเต็มวงเงินทั้งสองคนได้ ซึ่งกรณีนี้จะดีมาก เพราะหากมีคนใดคนหนึ่งต้องมีอันเป็นไป อีกคนก็สามารถปลดหนี้ได้ทั้งก้อนหรือจะทำประกันสินเชื่อคนละ 50% ของวงเงินกู้ก็ได้ เพื่อไม่เป็นภาระหนักในการชำระเบี้ยประกัน หรือจะให้ผู้กู้ร่วมที่มีอายุน้อยทำประกันเพียงผู้เดียวก็ได้ซึ่งธนาคารมีหน้าที่ในการอธิบายเงื่อนไขและทางเลือกให้กับลูกค้า เพื่อให้ลูกค้าได้มีเวลาในการตัดสินใจอย่างถี่ถ้วนและลดโอกาสที่จะเกิดปัญหาตามมาในภายหลัง

ขณะที่ระยะเวลาในการซื้อประกันสินเชื่อจะมีระยะเวลาให้เลือก ตั้งแต่ตามระยะเวลาที่ขอกู้ 30 ปี หรือ 20 ปี หรือ 10 ปี โดยเริ่มจาก 10 ปี 20 ปี หรือ 30 ปี ส่วนใหญ่ธนาคารจะให้ทำประกันสินเชื่อ 10 ปีแล้วจะได้อัตราดอกเบี้ยต่ำกว่าคนที่ไม่ทำประกันสินเชื่อ 0.25% นอกจากนี้ต้องให้ลูกค้ามีเวลาในการตัดสินใจซื้อประกันสินเชื่อ เพื่อจะได้ไม่นำมาเป็นข้ออ้างว่าธนาคารให้เวลาสั้นเกินไป ทำให้ไม่มีเวลาพิจารณาอย่างถี่ถ้วน

ด้าน คปภ.ได้หาทางออกให้ประชาชนที่ไม่ต้องการถูกธนาคารบีบให้ซื้อประกันสินเชื่อกับบริษัทในสัญญาของธนาคาร ด้วยการออกกรมธรรม์คุ้มครองสินเชื่อเพื่อประชาชน โดยมีบริษัทที่ร่วมขาย 12 แห่ง อัตราเบี้ยประกันภัยจะต่ำกว่าที่ซื้อประกันสินเชื่อผ่านบริษัทในเครือแบงก์ประมาณ 10%

เหล่านี้จึงยิ่งเป็นเป็นการเพิ่มทางเลือกให้ลูกค้าได้มีทางออกที่ดีที่สุด สำหรับการก่อหนี้ผูกพันระยะยาวเพื่อจะได้มีที่อยู่อาศัยเป็นของตัวเอง