ช่วยภัยพิบัติ

โดย...วันเพ็ญ พุทธานนท์

ในทศวรรษที่ผ่านมา ทั่วโลกประสบปัญหาภัยพิบัติทางธรรมชาติอย่างต่อเนื่อง สร้างความเสียหายทั้งต่อชีวิต ทรัพย์สิน ระบบเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม คิดเป็นมูลค่ามหาศาล และนับวันภัยพิบัติเหล่านี้ยิ่งทวีความรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ

ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ (Geographic Information System : GIS) เป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการจัดการกับปัญหาภัยพิบัติได้ทุกขั้นตอน ตั้งแต่การป้องกัน เตรียมความพร้อม การรับมือกับภัยพิบัติ การให้ความช่วยเหลือ บรรเทาฟื้นฟูและเยียวยา โดยประเทศไทยใช้เทคโนโลยีดังกล่าวเพื่อศึกษาและจัดการกับภัยพิบัติทางธรรมชาติในด้านต่างๆ เช่น แผ่นดินไหว อุทกภัย ไฟป่า ฯลฯ

GIS เป็นกระบวนการทำงานเกี่ยวกับการจัดการข้อมูลในเชิงพื้นที่ด้วยระบบคอมพิวเตอร์ โดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่างฐานข้อมูลตำแหน่งที่สัมพันธ์กับพื้นที่และเวลา แล้วนำผลมาแสดงในรูปแบบของแผนที่ กราฟ ความหนาแน่น และความสัมพันธ์ต่างๆ ซึ่งข้อมูลที่ได้นั้นสามารถนำมาวิเคราะห์ ประยุกต์และบูรณาการกับด้านต่างๆ ได้ เช่น ธนาคารได้ประยุกต์ใช้ GIS ในการวิเคราะห์พื้นที่ครอบคลุมการให้บริการ การหาทำเลศักยภาพเพื่อเปิดสาขา และติดตั้งตู้เอทีเอ็มหรือการคำนวณเส้นทางระบบขนส่งเงินไปยังตู้เอทีเอ็มเป็นต้น

อีเอสอาร์ไอ ผู้นำบริการด้านระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ หรือ GIS จากประเทศสหรัฐ ได้ร่วมนำ GIS เข้าไปจัดการช่วยเหลือด้านภัยพิบัติแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่ประเทศเนปาล โดยใช้เทคโนโลยี GIS ในการจัดทำ แผนที่แบบอินเตอร์แอ็กทีฟแสดงข้อมูลการเกิดแผ่น ดินไหวแต่ละพื้นที่ ร่วมกับข้อมูลความรุนแรงของการสั่นสะเทือนจากหน่วยงาน USGS

ไม่เพียงเท่านี้ แผนที่ยังเชื่อมโยงกับ Social Media ให้สามารถแชร์ต่อไปยัง Social Media อื่นๆ อย่าง Facebook Twitter ฯลฯ และสามารถคลิกที่สัญลักษณ์ Youtube เพื่อรับชมภาพวิดีโอเหตุการณ์ความเสียหายที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่นั้นๆ อีกด้วย

เทคโนโลยี GIS ยังสามารถนำมาประยุกต์ใช้ประเมินสถานการณ์ภัยพิบัติที่อาจเกิดในอนาคต เช่น สำรวจ วิเคราะห์ และจัดเก็บข้อมูลเชิงพื้นที่ที่มีประวัติเกิดน้ำท่วมซ้ำๆ ไฟป่าที่เกิดขึ้นประจำ เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้วางแผนและเตรียมพร้อมรับมือกับสถานการณ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตอย่างแม่นยำ