ภาษีที่ดิน ฉบับตัดสิ่งปลูกสร้างออก

โดย...ทีมข่าวการเงินโพสต์ทูเดย์

ร่าง พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ที่รัฐบาลกำลังดำเนินการผลักดันที่จะให้นำมาใช้แทนภาษีบำรุงท้องที่และภาษีโรงเรือนเดิม หวังจะใช้แก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางสังคม และกดดันให้เศรษฐีที่ดิน นำที่ดินออกมาใช้ประโยชน์ให้มากขึ้น ไม่ใช่เก็บไว้เพื่อเก็งกำไรเท่านั้น

แต่เมื่อประชาชนสับสนและออกแนวต่อต้าน ไม่ต้องการให้รัฐบาลเก็บภาษีที่อยู่อาศัย ที่รัฐบาลกำหนดจะเก็บในอัตรา 0.1% แต่จะมีขั้นของระดับภาษี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี สั่งเบรกภาษีที่ดินออกไปก่อน และทำความเข้าใจกับประชาชนก่อน จึงจะนำภาษีที่ดินขึ้นมาพิจารณาอีกครั้ง

อย่างไรก็ดี ในเรื่องนี้ กรณ์ จาติกวณิช อดีต รมว.คลัง และรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ผู้ที่เคยเสนอแนวคิดการเก็บภาษีที่ดิน แต่ยังไม่ได้เสนอต่อรัฐสภา นายกฯ อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ก็ประกาศยุบสภาเสียก่อน

กรณ์ เปิดเผยว่า “ผมขอยอมรับว่าร่างเดิมของรัฐบาลเราที่ทำไว้เมื่อปี 2553 ก็มีข้อบกพร่อง ซึ่งถ้าตอนนั้นได้มีการพิจารณาในสภา ข้อบกพร่องเหล่านี้คงปรากฏ” 

กรณ์ ระบุว่า เห็นด้วยที่ พล.อ.ประยุทธ์ได้สั่งให้กระทรวงการคลังปรับแนวคิดโดยที่จะเก็บภาษีจาก “ที่ดิน” เท่านั้น และตัด “สิ่งปลูกสร้าง”ออก

ทั้งนี้ ปัญหาคือแนวคิดใหม่ของกระทรวงการคลังยังอาจจะไม่ตรงกับความต้องการของนายกฯ เพราะการที่ได้ติดตามข้อมูลของ รมว.คลัง เห็นว่าท่านยังต้องการเก็บภาษีจากบ้านที่อยู่อาศัย เพียงแต่เก็บจากมูลค่าที่ดินเท่านั้น ซึ่งในหลายกรณี (เช่น กรณีที่ดินแพงแต่บ้านราคาถูกเพราะเก่ามากแล้ว) จะไม่มีความแตกต่างมากนักกับร่างเดิมที่มีการต่อต้านอย่างหนัก

ดังนั้น กรณ์ จึงเห็นว่า รัฐบาลควรเก็บภาษีจาก “ที่ดิน” ที่ไม่มีการใช้ประโยชน์เท่านั้น ไม่ให้บ้านที่อยู่อาศัยมีภาระ และควรมีการขีดเส้นเพื่อไม่ให้กระทบผู้มีรายได้น้อย ยกตัวอย่างเช่น เมื่อ 5 ปีที่แล้ว
กระทรวงการคลังได้คำนวณไว้ว่าถ้าเราไม่เก็บภาษีจากที่ดินที่มีมูลค่าตํ่ากว่า 1 ล้านบาท จะช่วยให้ 90% ของประชาชนที่มีที่ดินไม่ต้องเสียภาษีเลย (รัฐบาลจะสูญเสียรายได้ไม่เกิน 10%)

นอกจากนี้ ควรปรับปรุง “ภาษีบำรุงท้องที่” ให้ทันสมัย โดยควรปรับราคาประเมินให้สอดคล้องกับราคาปัจจุบัน ซึ่งที่อยู่อาศัยจะอยู่ในเกณฑ์ภาษีนี้อยู่แล้ว

“ที่เป็นปัญหา คือ ภาษีโรงเรือนที่เก็บจากการใช้ที่ดินในเชิงพาณิชย์ เช่น อาคารสำนักงาน โรงแรม ฯลฯ เพราะระบบปัจจุบันเป็นระบบที่มีช่องโหว่ให้มีการทุจริต ทำให้ใครที่จ่ายเต็มจะเสียเปรียบอย่างมาก กระทรวงการคลังจึงอาจพิจารณาให้เปลี่ยนเป็นการเก็บจากราคาที่ดินเช่นเดียวกับภาษีที่ดิน ส่วนตัวผมไม่คิดว่าเราควรตั้งเป้าในการเก็บภาษีนี้มากนัก เพราะวัตถุประสงค์สำคัญของการออกกฎหมายภาษีที่ดิน คือ เราต้องการกระตุ้นให้คนเอาที่ดินมาทำประโยชน์” กรณ์ กล่าว

อดีต รมว.คลัง ยังเสนอต่อไปว่า ควรจัดแบ่งรายได้บางส่วนจากภาษีที่ดิน เพื่อสนับสนุนการจัดตั้ง “ธนาคารที่ดิน” เพื่อรองรับความต้องการของผู้มีรายได้น้อยที่ไม่มี
ที่ทำกินของตนเอง

รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ กล่าวต่อไปว่า  การออก “ภาษีใหม่” เป็นเรื่องที่ต้องฟังประชาชนอย่างมาก รัฐบาลควรต้องจัดเวทีให้ครอบคลุม และกระทรวงการคลังอาจต้องปรับท่าทีเพื่อให้เราเดินก้าวแรกได้ในเรื่องนี้ ถึงแม้ว่าไม่ได้เป็นไปตามที่กระทรวงการคลังคิดไว้เดิมทั้งหมดก็ตาม

แนวคิดเรื่องภาษีที่ดินของนักการเมืองจะมีมากมายหลากหลายประเด็น หากอยู่บนพื้นฐานการคิดถึงแต่ฐานเสียงของประชาชนและผลประโยชน์ทางการเมืองเป็นหลัก ภาษีนี้คงไม่สามารถออกได้ในรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งแน่นอน