พัฒนาการของ Satirical Message

Satirical Message มักจะแสดงออกเชิงอ้อม ไม่ว่ากันตรงๆ และมีหลายระดับ ระดับที่เบาๆ นั้นก็แค่หยอกกันแค่ขำๆ หรือการอำกันเล่นทั่วๆ ไป

ระดับที่หนักขึ้นมาหน่อยก็เปิดประเด็นให้เอาไปคิดต่อ แล้วให้คนนำไปสรุปกันเอาเอง

ส่วนระดับที่หนักมากและน่ากลัว คือ เป็นการแสดงความเห็นเชิงชี้นำ โดยนำเสนอเชิงเปรียบเทียบ ตีกัน เย้ย ถากถาง ทำให้เสียหน้า มักซ่อนอคติ ความเกลียด ความชิงชัง อาจจูงใจให้เกิดการรวมกลุ่มที่มีแนวคิดร่วม และมีพลังผลักดันต่อไปให้เกิดกิจกรรมอื่นได้

ระดับหลังสุดนี่แหละค่ะที่พวกที่ทำงานสื่อนำมาเป็นตัวเลือกในขั้นทำงานสื่อสารปฏิบัติการอย่างเป็นระบบ และเป็นตัวเลือกใหม่ที่ทำงานได้ผลอย่างมาก โดยเฉพาะในงานเชิงลบที่แฝงเนื้อหาและชี้เป้าได้อย่างแนบเนียน

แต่ในอีกฝั่งหนึ่ง Satirical Message ที่เข้มข้นก็นำไปใช้ทำงานในเชิงบวกได้เช่นกัน ซึ่งจะใช้ได้ดีในงานที่ต้องการยับยั้งหรือทบทวนความคิดหรือให้ไตร่ตรองใหม่

ในการสื่อสารทั่วไป Satirical Message จะทำให้การสื่อสารมีอารมณ์ผ่อนคลาย ดึงดูดคนให้ความสนใจกับเนื้อหาได้ยาวนานกว่า และอยู่กับเนื้อหาได้อย่างเพลิดเพลิน

ใครต้องการหาตัวอย่างเพื่อจะฝึกสื่อสารแบบ Satirical Message ที่เหนือชั้น ขอแนะนำให้ไปอ่านงานเขียนของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช โดยเฉพาะที่เขียนในคอลัมน์ “ซอยสวนพลู” นั่นคือวิธีการเขียน Satirical Message ที่ศึกษา

สำหรับผู้เขียนแล้ว เวลาไปเที่ยวยุโรปชอบไปดูงานประเภทที่ซ่อน Satirical Message เพราะรู้สึกสนุก ซึ่งจะมีอยู่มากในงานภาพเขียนสมัยสักราว 500-300 ปีก่อน บางทีเขาก็สื่อออกมาให้คนรู้ แต่อย่างเขาเก็บไว้รู้เพียงคนเดียวหรือเพียงไม่กี่คน นักชมภาพที่ซ่อน Satirical Message ต้องมีข้อมูลมากๆ

ตัวอย่างงานภาพเขียน The Night Watch ของ Rembrandt ที่เนเธอร์แลนด์ ซึ่งเป็นภาพที่แค่เดินเข้าไปในห้องแสดงก็ต้องยืนตื่นตาตื่นใจ เพราะเป็นภาพขนาดใหญ่ที่งามจับใจ แต่พอทราบว่าภาพนั้นมี Satirical Message ซ่อนอยู่

ในภาพ The Night Watch เป็นภาพหมู่คนที่ช่วยดูแลความปลอดภัยให้กับเมืองตอนกลางคืน มีกันอยู่ในภาพหลายคน การวาดภาพหมู่สมัยก่อนเป็นเรื่องใหญ่ ต้องให้คนสลับกันยืนเป็นแบบให้วาดนานหลายเดือนจนกว่าจะวาดเสร็จ

รูป The Night Watch มี Satirical Message ที่เห็นชัดเจนเลยค่ะ ร้อยเอก Frans Banning Cocq และ ร้อยโท Willem van Ruytenburch เป็นภาพคนที่ยืนได้ยืนข้างหน้าและเป็นภาพวาดชัดและงามที่สุดในภาพ เพราะเป็นคนที่จ่ายเงินค่าวาดเยอะที่สุด ส่วนบางคนที่ Rembrandt แกล้งวาดให้ยืนอยู่ข้างในๆ แทบจะเรียกได้ว่ายืนเห็นแต่ลูกกะตาปริบๆ นั้น เพราะออกเงินลงขันจ่ายค่าวาดน้อย อยากขี้เหนียวนัก... วาดให้เบลอๆ ...เอ็งเอาไปแค่นี้แหละ

สำหรับบ้านเรา ถ้าจะหาดูงาน Satirical Message ก็ให้ไปดูงานของช่างปูนเมืองเพชร ซึ่งทำเอานักการเมืองเต้นเป็นผีเข้าไปหลายคนแล้ว บางชิ้นถึงกับต้องทุบทิ้ง บางชิ้นก็ยังมีให้ขำๆ กันอยู่