มองวิกฤตหมอกควันให้เป็นโอกาส

โดย...กุลฉัตร ฉัตรกุล ณ อยุธยา

ภาคเหนือมีโครงสร้างทางภูมิศาสตร์เป็นเมืองแอ่งกระทะ ปกติถ้าร้อนจะมีลมพัดเอาหมอกควันลอยไป แต่เนื่องจากไม่มีลมจึงมีแต่หมอกควันแน่นหนาจากทั้งการเผาโดยคนบ้าง ไฟป่าบ้าง ควันไฟจากการเผาโดยประเทศเพื่อนบ้านบ้าง แต่เราควบคุมประเทศเพื่อนบ้านไม่ได้ ปัญหามลพิษหมอกควันไฟป่าของภาคเหนือตอนบนยังคงอยู่ในภาวะรุนแรง โดยผลการตรวจวัดคุณภาพอากาศพบค่าฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM10 ได้ 220-230 ไมโครกรัม/ลูกบาศก์เมตร และดัชนีคุณภาพอากาศที่ 144 ซึ่งยังสูงเกินค่ามาตรฐาน

ในทุกวิกฤตก็มีโอกาส ขึ้นอยู่กับว่าเราแสวงหาหรือเพิกเฉย ปัญหาหมอกควัน ไฟป่า และมลพิษทางอากาศที่เกิดขึ้นในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนกลายเป็นปัญหาระดับชาติ ผมเฝ้ามองการแก้ไขของทางการ ฟังเสียงก่นด่าของชาวบ้านเป็นแรมเดือนแล้ว ก็ไม่มีทีท่าว่าปัญหาจะทุเลาลง ปัญหาสำคัญคงเป็นปัญหาสุขภาพ โรคทางเดินหายใจ ซึ่งแพทย์แจ้งเตือนให้ประชาชนเลี่ยงการออกทำกิจกรรมนอกตัวอาคาร หากจำเป็นให้สวมใส่หน้ากากอนามัยป้องกัน

เรามองมุมกลับให้ต่างมุมว่า วิกฤตหมอกควันส่งผลดีทำให้ร้านค้าปลีกและค้าส่งที่ขายหน้ากากอนามัยและผ้าปิดปากมียอดขายเพิ่มสูงขึ้น เนื่องจากประชาชนพากันซื้อหาหน้ากากอนามัยนำไปสวมใส่ป้องกันตัวเอง มีลายแฟนซีที่เพิ่มส่วนโค้งรองรับการหายใจทางจมูก มีผ้าซับด้านในผ้าเพื่อกรองอากาศ และสามารถนำไปซักทำความสะอาดแล้วมาใช้ต่อได้ ซึ่งเป็นที่นิยมของลูกค้าอย่างมาก โดยมียอดขายปลีกต่อวัน 150-200 อัน นับว่าเป็นทางออกใหม่ๆ ของธุรกิจในยามวิกฤตของผู้ที่เห็นโอกาส

ในฐานะที่เมืองเหนือเป็นเมืองท่องเที่ยวต้อนรับต่างชาติโดยเฉพาะชาวจีน นักท่องเที่ยวจะลดลงในช่วงหมอกควันกว่า 50% แม้ว่าพยายามทำแคมเปญลดราคาแต่ก็ไม่คุ้มค่า จึงนับเป็นโอกาสที่จะรณรงค์แก้ไข ฟื้นฟู ปรับปรุงพื้นที่การท่องเที่ยว ถ้าเปลี่ยนทัศนคติหันมาช่วยกันฟื้นฟู ดูแลโบราณสถาน โบราณวัตถุอันบอบช้ำจากการท่องเที่ยว อาศัยจังหวะนี้แก้ปัญหาตอนที่นักท่องเที่ยวงดหรือเลื่อนการเดินทาง เพราะวันๆ เราทำธุรกิจรับแต่เงินทอง แทบไม่มีเวลาดูแลใส่ใจสถานที่ท่องเที่ยวเลย จึงสมควรหันกลับมาดูแลเอาใจใส่บ้าง เปลี่ยนวิกฤตให้เป็นโอกาสทางธุรกิจ คือ ซ่อมบำรุงบ้านเมืองในยามวิกฤต

ธุรกิจฟิตเนส กีฬาทางน้ำ หรือการออกกำลังกายในที่ร่ม มักจะขายสมาชิกได้ดีในช่วงหมอกควัน เพราะหมอกควันมีทุกช่วงของวัน ปกติอากาศยามเช้าๆ ในภาคเหนือจะดีมากเพราะเป็นอากาศบริสุทธิ์ แต่ในสถานการณ์เช่นนี้คนที่นิยมออกกำลังกายกลางแจ้งก็คงต้องไปอาศัยฟิตเนส สปา ว่ายน้ำ หรือเข้าโรงยิมเพื่อไปออกกำลังกาย ทำให้ธุรกิจเหล่านี้มียอดขายสูงขึ้น อีกทั้งยังไม่ต้องรณรงค์ให้สิงห์มอเตอร์ไซค์ใส่หมวกกันน็อก เพราะทุกคนจะใส่หมวกกันน็อกป้องกันมลพิษจากหมอกควันอยู่แล้ว รถราในเมืองก็ขับช้าลงและเปิดไฟหน้ารถกันช่วยลดอุบัติเหตุ ขับรถอย่างมีสติและระมัดระวังกันมากขึ้น

ลองมองต่างมุมแล้วเผชิญวิกฤตด้วยความอดทน ผจญปัญหาอย่างมีสติ เราก็จะได้ปัญญามาคิดค้นสิ่งใหม่ๆ และแก้ปัญหาร่วมกัน บางครั้งวิกฤตก็ก่อให้เกิดสติสัมปชัญญะ และเกิดความร่วมมือกันอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน เราต้องอาศัยวิกฤตมา สร้างโอกาสทำให้เกิดความร่วมมือกันแก้ไขวิกฤตหมอกควันให้ลุล่วง อย่าได้แต่ว่ากล่าวว่าคนนู้น คนนี้เป็นคนเผา เพราะปัญหาคงไม่ลดลง ควรหันหน้ามาช่วยกันแก้ปัญหาให้เป็นรูปธรรม และค้นหานวัตกรรมทางความคิดมาแก้ปัญหาดีกว่า