ครัวเรือนใช้จ่ายพุ่ง คน กทม.หลังแอ่น

สำนักงานสถิติแห่งชาติ เปิดผลสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมปี 2557 โดยสำรวจจากครัวเรือนทั่วประเทศ 5.2 หมื่นครัวเรือน ด้านค่าใช้จ่าย ที่อยู่อาศัย ตลอดจนการได้รับสวัสดิการ/ความช่วยเหลือจากรัฐ

ทั้งนี้ ค่าใช้จ่ายที่นำเสนอเป็นค่าใช้จ่ายเฉลี่ยที่จำเป็นต้องใช้ในการยังชีพเท่านั้น ไม่รวมการสะสมทุน เช่น ซื้อบ้าน/ที่ดิน และเงินออม โดยพบว่าปี 2557 ครัวเรือนมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 20,892 บาท/เดือน เพิ่มขึ้น 9.6% จากปี 2556 ที่มีค่าจ่ายเฉลี่ย 19,061 บาท/เดือน และเพิ่มขึ้น 1.6% จากปี 2555 ที่มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย และหากเทียบค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อเดือนของครัวเรือนทั่วประเทศจากปี 2555-2557 พบว่า เพิ่มขึ้นจาก 18,766 บาท เป็น 20,892 บาท หรือเพิ่มขึ้น 11.3%

นอกจากนี้ เมื่อเทียบประเภทค่าใช้จ่ายของครัวเรือน (ปี 2555-2557) พบว่า ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับอุปโภคบริโภคในครัวเรือนที่ลดลง ได้แก่ ค่าอาหาร เครื่องดื่มและยาสูบ จาก 34.1% ในปี 2555 เป็น 33.9% ในปี 2557 ส่วนค่าใช้จ่ายด้านที่อยู่อาศัยและเครื่องใช้ในบ้านเพิ่มขึ้นจาก 19.2% ในปี 2556 เป็น 20% ในปี 2557

ขณะที่สัดส่วนการใช้จ่ายค่ายานพาหนะและการเดินทางอยู่ที่ 19.2% ลดลงจาก 20% ในปี 2556  ค่าใช้จ่ายของใช้ส่วนบุคคล เครื่องนุ่งห่ม ใกล้เคียงกับปีก่อน คือ 5.5% และค่าใช้จ่ายที่ไม่เกี่ยวกับการอุปโภคบริโภคเพิ่มขึ้นตลอดเวลา 3 ปีที่ผ่านมา เฉลี่ยปีละ 0.2%

สำหรับค่าใช้จ่ายครัวเรือนปี 2557 พบว่า ครัวเรือนในกรุงเทพฯ และ 3 จังหวัด คือ จ.นนทบุรี ปทุมธานี และสมุทรปราการ มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อเดือนสูงสุด 31,606 บาท รองลงมาเป็นครัวเรือนภาคกลาง มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยเดือนละ 21,144 บาท ภาคใต้ 21,016 บาท/เดือน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 16,284 บาท/เดือน ส่วนภาคเหนือมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อเดือนของครัวเรือนต่ำสุดคือ 15,286 บาท

และหากพิจารณาเฉพาะค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับอาหารเครื่องดื่มและยาสูบ พบว่า เป็นค่าใช้จ่ายอาหารและเครื่องดื่มที่ไม่มีแอลกอฮอล์ที่บริโภคที่บ้าน 72.1% สูงกว่าการบริโภคนอกบ้านถึง 3.2 เท่า โดยภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีการบริโภคอาหารหรือเครื่องดื่มที่บ้านสูงสุด 80.2% และมากกว่าการบริโภคนอกบ้าน 5.3 เท่า แตกต่างจากครัวเรือนในกรุงเทพฯ และ 3 จังหวัด ที่มีค่าใช้จ่ายอาหาร นอกบ้านสูงกว่าภาคอื่นๆ อย่างเห็นได้ชัด ประมาณครึ่งหนึ่งของการบริโภคอาหารที่บ้าน อาจเป็นเพราะคนเมืองมีข้อจำกัดเรื่องเวลาและที่อยู่อาศัย เช่น คนวัยทำงานที่อยู่คอนโดมิเนียมใจกลางเมือง มักจะซื้ออาหารพร้อมบริโภคนอกบ้าน

อย่างไรก็ตาม หากเทียบครัวเรือนตามค่าใช้จ่ายอุปโภคบริโภคต่อคนต่อเดือนจากน้อยไปมาก (กลุ่มที่ 1 ค่าใช้จ่ายต่ำสุด และกลุ่มที่ 5 ค่าใช้จ่ายสูงสุด) จะพบว่า ปี 2557 จะพบว่ากลุ่ม 5 มีส่วนแบ่งการใช้จ่ายลดลง 0.5% จากปี 2556 เช่นเดียวกับกลุ่ม 1 ที่เป็นคนจน มีส่วนแบ่งใช้จ่ายลดลง 0.2% จากปี 2556 ในขณะที่กลุ่มที่มีรายได้ปานกลาง (กลุ่มที่ 2 และ 3) มีส่วนแบ่งการใช้จ่ายเพิ่มขึ้น

ทั้งนี้ จากการวิเคราะค่าสัมประสิทธิ์ของความไม่เสมอภาคด้านการใช้จ่าย (Gini Coefficient) ในปี 2556 และ 2557 พบว่า ความไม่เสมอภาคระหว่างกลุ่มคนรวยและกลุ่มคนจนลดลงจาก 0.258 เป็น 0.254 หรืออาจกล่าวได้ว่าความเหลื่อมล้ำระหว่างคนรวยและคนจนลดลงเล็กน้อยเท่านั้น ส่วนค่าใช้จ่ายอุปโภคบริโภคต่อคนต่อเดือนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 5,527 บาท ในปี 2556 เป็น 6,120 บาท ในปี 2557 ซึ่งเพิ่มขึ้นในทุกกลุ่ม โดยสัดส่วนค่าใช้จ่ายกลุ่มคนรวยต่อกลุ่มคนจนลดลงจาก 6.6 เท่า ในปี 2556 เป็น 6.4 เท่า ในปี 2557