เงินได้ฯ เลือกเสียภาษี (ตอน 1)

โดย...สมชาย ชูเกตุ

เงินได้พึงประเมินบางประเภท กฎหมายให้เลือกเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ปกติเงินได้พึงประเมินที่ได้รับต้องนำมาเสียภาษี แต่มีเงินได้พึงประเมินบางประเภท บางรายการที่ได้รับยกเว้นภาษี หรือต้องเสียภาษี แต่กฎหมายให้สิทธิเลือกที่จะนำเงินได้ฯ มารวมคำนวณภาษีประจำปีหรือไม่ก็ได้

ท่านที่มีเงินได้พึงประเมินหลากหลายประเภท พิจารณาดูก่อนว่ามีเงินได้ฯ ใดบ้างที่ต้องเสียภาษี หรือเลือกคำนวณภาษี หรือได้รับยกเว้นภาษี เงินได้ฯ ที่ได้รับยกเว้นภาษีนั้นคงไม่มีปัญหาใด แต่เงินได้ฯ บางประเภท บางรายการที่ต้องเสียภาษีและผู้จ่ายเงินได้ได้หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายตามอัตราที่กฎหมายไว้ หรือเสียภาษีไว้แล้ว ผู้มีเงินได้มีสิทธิเลือกคำนวณภาษีโดยไม่ต้องนำเงินได้ฯ นั้นมารวมคำนวณยื่นแบบเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปีภาษีก็ได้

เงินได้ฯ ที่มีสิทธิเลือกคำนวณภาษี ได้แก่ ดอกเบี้ยเงินฝากธนาคาร ดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืม ดอกเบี้ยพันธบัตร ดอกเบี้ยหุ้นกู้ เงินปันผลจากการถือหุ้นในบริษัท ผลตอบแทนจากการถือหน่วยลงทุนประเภทกองทุนรวมตามกฎหมายว่าด้วยตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย และเงินได้ฯ จากการขายอสังหาริมทรัพย์บางกรณี

ผู้มีเงินได้มีสิทธิเลือกที่จะนำเงินได้ฯ ดังข้างต้นมารวมคำนวณยื่นแบบเสียภาษีหรือไม่ก็ได้ แต่ส่วนใหญ่จะเลือกนำมารวมคำนวณภาษีก็ต่อเมื่อได้คิดคำนวณดูแล้วว่าได้รับเงินภาษีคืนเงินได้ฯ ที่ต้องเสียภาษีและได้เสียภาษีตามที่กฎหมายกำหนดไว้แล้ว ผู้มีเงินได้มีสิทธิเลือกที่จะนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหรือไม่ก็ได้ มีดังนี้

ดอกเบี้ย ได้แก่ ดอกเบี้ยเงินฝากธนาคาร ดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืม ดอกเบี้ยพันธบัตร ดอกเบี้ยหุ้นกู้ ดอกเบี้ยเงินฝากสหกรณ์ และดอกเบี้ยตั๋วเงิน โดยปกติผู้จ่ายดอกเบี้ยจะหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายในอัตราร้อยละ 15 ของดอกเบี้ยที่จ่ายพร้อมนำส่งกรมสรรพากร

ผู้มีเงินได้ฯ มีสิทธิเลือกไม่นำดอกเบี้ยที่ได้รับมายื่นแบบเสียภาษีก็ได้ แต่ถ้าหากเลือกนำดอกเบี้ยมายื่นรวมคำนวณภาษีประจำปี ผู้มีเงินได้จะต้องนำทุกรายการของดอกเบี้ยที่ได้รับในปีนั้นมารวมคำนวณภาษี เช่น ดอกเบี้ยเงินฝากธนาคาร จะเลือกรายการใดรายการหนึ่งหรือธนาคารใดธนาคารหนึ่งมิได้ ต้องนำดอกเบี้ยที่ได้รับมารวมคำนวณภาษีทุกรายการทุกธนาคาร หากนำดอกเบี้ยมารวมคำนวณภาษีไม่ครบ กรมสรรพากรตรวจสอบได้โดยง่ายจากเลขบัตรประชาชน ก็จะทราบได้ว่าท่านมีเงินได้ฯ จากที่ใดบ้าง

หากนำดอกเบี้ยมารวมคำนวณภาษีประจำปีแล้ว มีภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้มากกว่าภาษีต้องชำระ มีสิทธิขอคืนภาษี หรือไม่ขอคืนก็ได้เพราะเป็นสิทธิของท่าน แต่ก็มีบางท่านที่นำดอกเบี้ยมายื่นรวมคำนวณภาษีแล้วจ่ายภาษีเพิ่มก็มี ข้อดีของการนำดอกเบี้ยมารวมคำนวณยื่นแบบเสียภาษีประจำปี ก็คือ เป็นการแสดงฐานะทางการเงินได้วิธีหนึ่ง มีแหล่งที่มาของเงินได้ฯ ชัดเจน แต่ส่วนใหญ่เลือกที่จะถูกหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายไว้ในอัตราร้อยละ 15 จะใช้สิทธิเลือกนำดอกเบี้ยมารวมคำนวณเสียภาษีประจำปีก็ต่อเมื่อได้รับเงินภาษีคืน

กรณีสามีภรรยาต่างฝ่ายต่างมีเงินได้ฯ จากดอกเบี้ย สามีภรรยามีสิทธิที่จะนำเงินได้ฯ ดอกเบี้ยของตนแยกยื่นแบบเสียภาษีในนามตนเอง หรือนำไปรวมคำนวณกับอีกฝ่าย หรือเลือกที่จะไม่นำมารวมคำนวณภาษีก็ได้

เงินได้พึงประเมินที่กฎหมายให้สิทธิเลือกคำนวณภาษี เป็นเงินได้ฯ ที่ได้เสียภาษีหรือถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ตามที่กฎหมายกำหนด

สัปดาห์หน้าเป็นเงินได้ฯ จากเงินปันผล การขายอสังหาริมทรัพย์บางกรณี และส่วนแบ่งกำไรจากกองทุนรวม ซึ่งผู้มีเงินได้มีสิทธิเลือกเสียภาษีประจำปี สวัสดีครับ