สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่น แผลเน่าจนระบบสั่นคลอน

โดย...สิทธิณี ห่วงนาค

ปัญหาของสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่นสะท้อนความล้มเหลวในการตรวจสอบของระบบราชการไทย เป็นความล้มเหลวของการควบคุมการทำงานของสถาบันการเงินที่มีสมาชิกเป็นผู้รับกรรม และทำให้ความเชื่อมั่นต่อสหกรณ์ทั้งระบบที่มีเงินอยู่ 2.25 ล้านล้านบาท สั่นคลอน

จากการตรวจสอบสถานะล่าสุดของสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่นในคำร้องต่อศาลล้มละลายเพื่อขอฟื้นฟู พบว่า มีเจ้าหนี้ 56,599 ราย คิดเป็นเงิน 21,929,374,657 บาท

แบ่งเป็นกลุ่ม 1.เจ้าหนี้ประเภทเงินออมทรัพย์ 56,599 ราย วงเงิน 15,719,757,667 บาท ในจำนวนนี้เป็นเจ้าหนี้เงินฝากสมาชิกสามัญ 56,519 ราย วงเงิน 8,060,239,501 บาท เป็นกลุ่มที่มีเงินฝากน้อยกว่า 1,000 บาท จำนวน 39,715 ราย วงเงิน 10,566,900 บาท

กลุ่มที่มีเงินฝากตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป จำนวน 16,804 ราย วงเงิน 8,049,672,601 บาท

เป็นเจ้าหนี้ประเภทเงินฝากออมทรัพย์ ซึ่งเป็นสหกรณ์ออมทรัพย์ต่างๆ จำนวน 80 ราย วงเงิน 7,659,508,165 บาท

ในจำนวนนี้เป็นสหกรณ์ที่มีเงินฝากน้อยกว่า 50 ล้านบาท จำนวน 58 ราย วงเงิน 567,192,949 บาท

สหกรณ์ที่มีเงินฝากตั้งแต่ 50 ล้านบาทขึ้นไป จำนวน 20 ราย วงเงิน 6,035,348,516 บาท เป็นเจ้าหนี้เงินฝากซึ่งเป็นสหกรณ์ออมทรัพย์ที่อยู่ระหว่างดำเนินคดี 2 ราย วงเงิน 1,056,966,654 บาท

เป็นเจ้าหนี้ตามสัญญาเงินกู้ โดยมีหลักประกันเป็นโฉนดที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างเป็นประกันโดยการจำนอง คือสหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 1,431 ล้านบาท

เป็นเจ้าหนี้ตามตั๋วสัญญาใช้เงิน 1 ราย คือสหกรณ์ออมทรัพย์ตำรวจแห่งชาติ 150 ล้านบาท

เป็นเจ้าหนี้ตามสัญญาเงินกู้โดยมีหลักประกันเป็นหุ้นค้ำประกัน คือชุมนุมสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนแห่งประเทศไทย 34 ล้านบาท

สมาชิกเจ้าหนี้เงินฝากทุนเรือนหุ้น (หุ้นสะสม ที่สมาชิกส่งเงินสะสมทุกเดือน) จำนวน 53,063 ราย เป็นเงิน 4,628 ล้านบาท

มีเจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้ทั่วไป 10 ราย จำนวนเงิน 5 ล้านบาท รวมเป็นเงินทั้งหมด 21,934,374,657 บาท

ปัจจุบันกลุ่มลูกหนี้ได้ฟ้องร้องต่อศาลแล้วทั้งสิ้น 300 ราย จำนวนเงิน 2,101 ล้านบาท

ขณะที่ตั้งแต่ปี 2552-2555 สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่นได้ปล่อยกู้ไป 28 ราย จำนวนเงิน 12,973 ล้านบาท แยกเป็น 1.ลูกหนี้เงินให้กู้สมาชิกสมทบ 1 ราย จำนวนเงิน 519 ล้านบาท

2.ลูกหนี้ให้เงินกู้บุคคลภายนอก 26 ราย 11,360 ล้านบาท

3.ลูกหนี้เงินให้กู้สหกรณ์ 1 ราย จำนวน 1,093 ล้านบาท

4.ลูกหนี้เงินยืมทดลองเป็นเงิน 3,298 ล้านบาท

ในแผนฟื้นฟูได้ขอให้ศาลตั้งคณะกรรมการดำเนินการสหกรณ์ ซึ่งเป็นผู้บริหารเดิมของสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่น ที่มี เผด็จ มุ่งธัญญา ประธานกรรมการดำเนินการ เป็นผู้บริหารแผนชั่วคราว มีอำนาจหน้าที่จัดการกิจการและทรัพย์สินของสหกรณ์ จนกว่ามีคำสั่งตั้งสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่นเป็นผู้ทำแผนตามกฎหมายต่อไป

9 มี.ค. 2558 สมาชิกสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่นได้รวมตัวกันต่อสู้เพื่อเรียกร้องให้ตั้งตัวแทนผู้เสียหายไปเป็นกรรมการร่วมด้วย เพื่อช่วยกันตรวจสอบการทำงานว่าจะเป็นไปเพื่อดูแลสมาชิกอย่างแท้จริง

โดยในการประชุมหารือตัวแทนสมาชิกได้ปะทะกันถึงขั้นลงมือลงไม้จนตำรวจต้องเข้าระงับเหตุ

ขณะที่ ปีติพงศ์ พึ่งบุญ ณ อยุธยา รมว.เกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า ปัญหาของสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่นกระทบกับสมาชิกและสหกรณ์การเงินจำนวนมาก ทำให้รัฐจำเป็นต้องเข้ามาช่วยเหลือส่วนหนึ่ง เหมือนกรณีวิกฤตต้มยำกุ้งที่รัฐต้องใช้งบประมาณลงมาแก้ไขเพื่อพยุงให้สถาบันการเงิน เพื่อให้สหกรณ์เดินหน้าได้ต่อ และอนาคตจะกลับมาเข้มแข็งได้หากสมาชิกช่วยกัน

โดยส่วนของคดีแพ่ง ที่ศาลล้มละลายกำหนดวันนัดฟังคำพิพากษาในวันที่ 20 มี.ค. 2558 นี้ ที่กรมส่งเสริมสหกรณ์ได้ยื่นขอให้มีการฟื้นฟูสหกรณ์เพื่อดูแลสมาชิกให้ดีที่สุด

อย่างไรก็ตาม หากศาลมีคำสั่งให้ล้มละลาย ก็ต้องว่าไปตามกฎหมายว่าด้วยการล้มละลาย หรือดำเนินการฟื้นฟู และกรรมการฟื้นฟู

หากศาลไม่สั่งให้สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่นเป็นผู้ดำเนินการบริหารแผนฟื้นฟู กระทรวงเกษตรฯ จะนำเสนอผู้บริหารแผนผู้มีประสบการณ์เป็นกรรมการตามข้อกำหนดของกรมบังคับคดี และจะเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อขออนุมัติให้กรมส่งเสริมสหกรณ์สามารถกู้เงินธนาคารของรัฐเพื่อให้สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่นกู้ไปฟื้นฟูโดยผ่านกองทุนพัฒนาสหกรณ์จำนวนหนึ่ง

ปีติพงศ์เชื่อว่า หลังการฟื้นฟูในระยะเวลา 5 ปี จะเยียวยาสมาชิกได้ทั้งหมด