'ตึกสูง' พร้อมรับภาวะฉุกเฉิน?

เหตุไฟไหม้อาคารสำนักงานที่เป็นข่าวดังเมื่อต้นเดือน ก.พ.ที่ผ่านมา หรือแม้กระทั่งข่าวไฟไหม้อาคารต่างๆ ล้วนสร้างความเสียหายทางด้าน “ทรัพย์สิน” หรือแม้กระทั่ง “ชีวิต”  ผมในฐานะบริษัทที่ดูแลทางด้านการบริหารจัดการอาคาร (Facility Management) ก็กลับมานั่งทบทวนถึงมาตรการการบริหารจัดการ กรณีมีเหตุการณ์ฉุกเฉินอย่างไฟไหม้นี้ว่า เรามีมาตรการที่ดี รัดกุม และได้มาตรฐานเพียงใด ถือเป็นอีกบริการหนึ่ง ที่ท้าทายความเป็นมืออาชีพเช่นกัน…

หลักของการบริหารจัดการอาคาร ต้องแบ่งงานตามช่วงเวลาของเหตุการณ์ เนื่องจากแต่ละช่วงเวลามีเนื้อหางานที่สำคัญต่างกัน แต่มีความสัมพันธ์กัน แบ่งได้ 3 ช่วงเวลา คือ

1.ช่วงก่อนเกิดเหตุ (Preparedness) ต้องประเมินความเสี่ยงและเตรียมแผนป้องกัน เน้นความสำคัญการวางแผน เตรียมพร้อมรับมือหากเกิดเหตุฉุกเฉิน หากวางแผนได้ดี จะส่งผลให้รับมือเมื่อเกิดเหตุได้อย่างทันท่วงทีและมีประสิทธิภาพ

2.ช่วงเกิดเหตุ (Responses) การทำงานเน้นรับมือเหตุการณ์อย่างทันท่วงทีตามแผนที่เตรียมไว้ เพื่อมิให้เหตุฉุกเฉินลุกลาม/แย่ไปกว่าเดิม รวมถึงการอพยพคนออกจากสถานที่ และการติดต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อขอความช่วยเหลือ เช่น สถานีตำรวจ สถานีดับเพลิง รถพยาบาล เป็นต้น การทำงานในส่วนนี้จะแข่งกับเวลา โดยมาตรฐานแล้วต้องระงับเพลิงเบื้องต้นให้ได้ภายใน 4 นาที

3.ช่วงหลังเกิดเหตุ (Recovery) เป็นขบวนการฟื้นฟูการทำงานขององค์กร/อาคาร ให้กลับสู่สภาวะปกติโดยเร็วและไม่มีการสะดุดติดขัด/หยุดชะงัก

ในที่นี้ ขอยกตัวอย่างการเตรียมพร้อมรับภาวะฉุกเฉิน กรณีไฟไหม้ ควรเตรียม 2 เรื่อง คือ ระบบบริหารจัดการ (เตรียมคน) และระบบด้านวิศวกรรมอาคาร (ระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย) ควรกำหนดแผนประจำปีซ้อมอพยพหนีไฟ อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง (ตามกฎหมายกำหนด) และมีแผนรายเดือนทั้งความพร้อมของคน และระบบวิศวกรรมอาคาร

อย่างไรก็ตาม ผมมั่นใจว่าอาคารสูงในกรุงเทพฯ ได้ถูกออกแบบมาให้มีระบบป้องกันอัคคีภัยที่ดี ถ้าได้รับการตรวจสอบอุปกรณ์และมีการซ้อมหนีไฟเป็นประจำแล้ว อาคารนั้นก็จะสามารถรองรับกับเหตุการณ์ฉุกเฉินได้ แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือต้องดูแลสภาพอาคารให้สมบูรณ์ พร้อมกับมีสติในเวลาเกิดเหตุการณ์ฉุกเฉินครับ