โอกาสของประเทศ

มติของคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (ซูเปอร์บอร์ด) ที่มี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่เห็นชอบให้มีการจัดตั้งบรรษัทวิสาหกิจแห่งชาติ (ซูเปอร์โฮลดิ้ง) ขึ้นมาเพื่อทำหน้าที่ปรับปรุงการกำกับดูแล และการเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานของรัฐวิสาหกิจ ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการปฏิรูปประเทศในระยะยาว

ต้องยอมรับว่า ปัจจุบันรัฐวิสาหกิจของไทยรวม 55 แห่ง มีทรัพย์สินรวมกันกว่า 11.8 ล้านล้านบาท มีหนี้สิน 9.33 ล้านล้านบาท มีรายได้ปีละ 1.36 ล้านล้านบาท รายจ่าย 1.21 ล้านล้านบาท แต่สามารถทำกำไรและนำเงินส่งเข้าคลังแค่ปีละ 1.36 แสนล้านบาท คิดเป็น 10% ของรายได้ในแต่ละปีเท่านั้น ถือว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับขนาดสินทรัพย์และอำนาจในการผูกขาดบริการสาธารณะ เพราะยังมีรัฐวิสาหกิจอีกมากที่มีสภาพขาดทุนสะสมจำนวนมากจนง่อยเปลี้ยเสียขา

ต้นตอของปัญหา คือ ขาดการกำหนดยุทธศาสตร์ ขาดการควบคุมกำกับดูแลอย่างรัดกุม ขาดประสิทธิภาพในการจัดการ อำนาจที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่ผู้ถือหุ้นคือกระทรวงการคลัง แต่อำนาจในการบังคับบัญชากลับตกอยู่ในมือของนอกระบบ คือขึ้นอยู่กับรัฐมนตรีในแต่ละกระทรวงที่ใช้อำนาจทางการเมืองไปแทรกแซงการบริหารของรัฐวิสาหกิจ และหาผลประโยชน์จากรัฐวิสาหกิจอย่างรุนแรงจนน่าใจหาย โดยไม่สนใจความเสียหายที่จะเกิดขึ้นกับรัฐวิสาหกิจ จนกลายเป็นต้นเหตุให้รัฐวิสาหกิจไทยอ่อนแอ ลืมตาอ้าปากไม่ได้ และสร้างความเสียหายให้กับประเทศในที่สุด

ดังนั้น การออกกฎหมายเพื่อจัดตั้งซูเปอร์โฮลดิ้งขึ้นมาเพื่อกำกับดูแลรัฐวิสาหกิจแทนกระทรวงการคลัง โดยโฟกัสไปที่รัฐวิสาหกิจที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ และรัฐวิสาหกิจที่แปลงสภาพเป็นบริษัทจำกัด เช่น บริษัท ปตท. บริษัท การบินไทย บริษัท ท่าอากาศยานไทย บริษัท อสมท บริษัท ทีโอที บริษัท กสท โทรคมนาคม บริษัท ไปรษณีย์ไทย ฯลฯ จึงเป็นการแก้จุดอ่อน เสริมจุดแข็งให้กับรัฐวิสาหกิจของไทย

ลำพังแค่ประโยชน์ที่เกิดขึ้น จากการตัดตอนพันธนาการ ไม่ให้ฝ่ายการเมืองใช้อำนาจเข้ามาแทรกแซงการบริหารและหาผลประโยชน์จากรัฐวิสาหกิจได้ง่ายๆ เหมือนที่ผ่านมาก็ถือเป็นคุณูปการต่อประเทศมหาศาล

หากสามารถออกกฎหมายเพื่อสร้างระบบการกำกับดูแลรัฐวิสาหกิจให้ดำเนินงานอย่างมีประสิทธิภาพ มีการกำหนดยุทธศาสตร์การทำงานในภาพรวม เพื่อขับเคลื่อนให้มีการดำเนินงานอย่างมีเป้าหมาย มีการวัดผลในการทำงาน จัดทำระบบบรรษัทภิบาลที่ดี รัฐวิสาหกิจจะเป็นแขนขาที่ทรงพลังในการพัฒนาประเทศ แต่หากจะทำเพียงแค่นำรัฐวิสาหกิจมามัดรวมกันก็ไร้ความหมาย กรอบ กติกา ขอบเขตอำนาจ ในการทำงานของซูเปอร์บอร์ดจึงต้องรัดกุม