‘บิ๊กตู่’ กู้ชีพมาตรฐานการบิน

โดย...ทีมข่าวเศรษฐกิจภาครัฐ โพสต์ทูเดย์

เป็นเผือกร้อนที่ตกถึงมือ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี จนได้ เมื่อ พล.อ.อ.ประจิน จั่นตอง รมว.คมนาคม จะเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) ให้พิจารณาแต่งตั้ง “คณะกรรมการกำกับดูแลมาตรฐานความปลอดภัยด้านการบินพลเรือนแห่งชาติ” เพื่อพิจารณาแก้ปัญหาและควบคุมมาตรฐานการบินของไทย หลังองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) ประเมินมาตรฐานการบินของไทยว่า “สอบตก”

แม้ว่าจะมีเสียงวิจารณ์ผลการตรวจสอบมาตรฐานการบินของ ICAO เมื่อวันที่ 19-30 ม.ค. 2558 แต่ก็มีข้อเท็จจริงที่สะท้อนความหละหลวมในการออก “ใบรับรองผู้ดำเนินการเดินอากาศ (AOC)” ของกรมการบินพลเรือน (บพ.)

มีหลักฐานและเอกสารที่ระบุถึงความไม่ได้มาตรฐานในการออกใบ AOC หลายกรณี เช่น สายการบินต้นทุนต่ำ และเครื่องบินเช่าเหมาลำ แต่ที่ปรากฏชัดเจนที่สุด คือ กรณีที่ สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน มีหนังสือลงวันที่ 3 ก.พ. 2558 แจ้งคำวินิจฉัยผู้ตรวจการแผ่นดินที่ ผผ 20/44 ว่า “การดำเนินการของกรมการบินพลเรือนเกี่ยวกับการออกใบอนุญาตให้ประกอบกิจการค้าขายในการเดินอากาศ (AOL) การออกใบรับรองใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่ และการออกใบรับรองผู้ดำเนินการเดินอากาศ (AOC) ให้ บริษัท ยูไนเต็ด ออฟชอร์ เอวิเอชั่น มีหลายกรณีที่ไม่ปฏิบัติตามกฎ ระเบียบ และประกาศกรมการบินพลเรือน”  และขอให้ บพ.ตั้งคณะกรรมการสอบสวนฯ

ในขณะที่การออกใบรับรองต่างๆ ที่ไม่ถูกต้องตามกฎหมายหรือกฎระเบียบ รวมถึงการไม่ดำเนินการตามกฎหมายเมื่อมีการกระทำผิด เป็นหนึ่งในข้อบกพร่องที่ ICAO ระบุว่า มีผลกระทบต่อความปลอดภัยในการเดินอากาศ

เมื่อย้อนกลับมาพิจารณาเอกสารทางราชการ กรณีการออกใบ AOL และใบ AOC ให้แก่บริษัท ยูไนเต็ด ออฟชอร์ เอวิเอชั่น ซึ่งเป็นบริษัทให้บริการขนส่งผู้โดยสารจากชายฝั่งไปยังแท่นขุดเจาะน้ำมันในทะเลโดยใช้เฮลิคอปเตอร์ ที่ออกเมื่อวันที่ 20 ธ.ค. 2556 นั้น ปรากฏความไม่ถูกต้องตั้งแต่ขั้นตอนการออกใบ AOL ให้แก่บริษัทแห่งนี้

นั่นเพราะการออกใบ AOL กรณีการเดินอากาศแบบไม่ประจำ โดยใช้เฮลิคอปเตอร์นั้น ระเบียบได้กำหนดทุนจดทะเบียนชำระแล้วไม่ต่ำกว่า 30 ล้านบาท แต่การอนุมัติออกใบ AOL ให้แก่บริษัทฯ เมื่อวันที่ 5 เม.ย. 2556 ปรากฏว่าบริษัทฯ มีทุนจดทะเบียน 40 ล้านบาท แต่ชำระเพียง 10 ล้านบาท (ข้อมูลกรมพัฒนาธุรกิจการค้า 19 ส.ค. 2556) ต่อมามีการทักท้วงกรณีการออกใบ AOL ของบริษัทดังกล่าวว่า “มิชอบ” สิ่งที่ บพ.ดำเนินการ คือแจ้งให้บริษัทแห่งนี้เพิ่มทุนตามระเบียบ และ บพ.ได้รับแจ้งเมื่อวันที่ 9 ธ.ค. 2556 ว่า บริษัทได้ดำเนินการแล้ว

ประเด็นก็คือ การที่ บพ.เสนอให้ รมว.คมนาคม อนุมัติออกใบ AOL นั้น “ชอบหรือไม่” แต่ที่แน่ๆ คือ ไม่มีการลงโทษผู้กระทำผิดระเบียบ ขณะที่ใบ AOL ที่มิชอบยังมีผลให้การออกใบ AOC ในภายหลังเป็นโมฆะตามไปด้วย  

ไม่เพียงเท่านั้น ในขั้นตอนการออกใบ AOC ก็มีจุดบกพร่อง เนื่องจาก วิวิต ดีประดิษฐ์ ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานการบิน (สมบ.) ลงนามหนังสือที่ คค 0506/คดอ 3215 เมื่อวันที่ 6 ธ.ค. 2556 ได้อนุมัติรับรอง “คู่มือการบำรุงรักษาทั่วไป (GMM)” อากาศยานและฐานปฏิบัติการหลักของบริษัท ยูไนเต็ด ออฟชอร์ เอวิเอชั่น

แต่ปรากฏข้อเท็จจริงที่สวนทางกัน คือ ขจรพัฒน์ มากลิ่น เจ้าหน้าที่ บพ. ที่ได้รับมอบหมายให้ไปตรวจสอบฐานปฏิบัติการซ่อมบำรุงอากาศยานของบริษัทฯ ณ สถานีหลักสนามบินทหารเรือสงขลา ระหว่างวันที่ 9-10 ธ.ค. 2556 ได้ทำหนังสือที่ คดอ 175/56 ลงวันที่ 9 ธ.ค. 2556 เสนอขอให้วิวิตอนุมัติรับรองคู่มือการบำรุงทั่วไป (GMM) ของบริษัทฯ และวิวิตลงนามในหนังสือดังกล่าว แต่ลง “วันที่ย้อนหลัง” เป็นวันที่ 6 ธ.ค. 2556

จึงเท่ากับว่า วิวิตอนุมัติคู่มือซ่อมบำรุงฯ (GMM) ในวันที่ 6 ธ.ค. 2556 ทั้งๆ ฝ่ายปฏิบัติได้ทำหนังสือเสนอให้วิวิตอนุมัติคู่มือฯ ในวันที่ 9 ธ.ค. 2556 จึงทำให้มีข้อสงสัยว่า “เอกสารเป็นเท็จ” หรือไม่

แต่ทว่ายังมีประเด็นที่น่าสนใจ คือ จรูญ มีสมบูรณ์ รองอธิบดี บพ. ที่มีอำนาจลงนามอนุมัติเอกสารสำคัญต่างๆ เพื่อนำไปประกอบการขอรับใบสำคัญสมควรเดินอากาศสำหรับอากาศยานในประเทศ กลับไม่ยอมลงนามเอกสารใดๆ แต่กลับมีชื่อ วิวิต ลงนามแทนในฐานะรักษาราชการแทนรองอธิบดี และปฏิบัติราชการแทนอธิบดี บพ. ลงนามหนังสือสำคัญต่างๆ เมื่อวันที่ 13 ธ.ค. 2556 ก่อนที่จรูญจะอนุมัติออกใบ AOC ให้บริษัท ยูไนเต็ด ออฟชอร์ เอวิเอชั่น และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 20 ธ.ค. 2556-19 ธ.ค. 2558

ที่สำคัญ บริษัท ยูไนเต็ด ออฟชอร์ เอวิเอชั่น ยื่นขอใบ AOC เมื่อวันที่ 29 พ.ย. 2556 และได้รับใบ AOC ในวันที่ 20 ธ.ค. 2556 เท่ากับว่าใช้เวลาเพียง 21 วัน

“การยื่นขอเป็นผู้ดำเนินการทางอากาศ (AOC) ตามปกติแล้วจะต้องใช้เวลาไม่น้อยกว่า 45 วัน โดยผู้ยื่นจะต้องยื่นคำร้องให้ บพ.ตรวจสอบเอกสารต่างๆ รวมทั้งตรวจสอบอากาศยาน (เครื่องบิน) และการดำเนินการต้องถูกต้องและเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด” สมชาย พิพุธวัฒน์ ซึ่งรับตำแหน่งอธิบดี บพ. เมื่อวันที่ 1 ต.ค. 2557 แทนวรเดช หาญประเสริฐ ที่่ถูกย้ายไปเป็นรองปลัดกระทรวงคมนาคม ระบุ

นี่เป็นส่วนหนึ่งของความผิดปกติที่ส่งผลให้ ICAO ลดมาตรฐานความปลอดภัยการบินของไทย และรอ พล.อ.ประยุทธ์ เข้ามาสะสาง