ญี่ปุ่นบุกมหา'ลัยไทย ปั้นคนป้อนธุรกิจ

โดย...ปรียนิจ กุลตั้งเจริญ

องค์กรทุกขนาดต่างต้องการรักษาบุคลากรให้ทำงานไปนานๆ โดยเฉพาะในยุคที่การขาดแคลนแรงงาน และอัตราการเปลี่ยนงานสูงเป็นปัญหาสำคัญ ซึ่งหนึ่งในรูปแบบการดูแลบุคลากรที่ประสบผลสำเร็จคือ ระบบการจัดจ้างตลอดชีพของญี่ปุ่นที่ให้ความสำคัญกับคน และพร้อมที่จะดูแลพนักงานให้เติบโตไปพร้อมกับองค์กร

ชิเกะคาซุ ซาโตะ เอกอัครราชทูตญี่ปุ่นประจำประเทศไทย กล่าวว่า บุคลากรเป็นสิ่งที่องค์กรญี่ปุ่นให้ความสำคัญเป็นอันดับต้นๆ บริษัทญี่ปุ่นนิยมใช้ระบบการจัดจ้างตลอดชีพ (Lifetime Employment) ที่อาจดูล้าสมัย แต่สามารถรักษาบุคลากรให้อยู่กับองค์กรได้ตลอดไป ซึ่งเป็นหนึ่งในรูปแบบการดูแลคนขององค์กรญี่ปุ่น

การดูแลบุคลากรสไตล์นี้ บริษัทจะดูแลเลี้ยงดูพนักงานจนเกษียณอายุ ส่งผลให้พนักงานพร้อมทำงานกับองค์กรในระยะยาว และเป็นประโยชน์ต่อองค์กรในแง่การพัฒนาคนให้เติบโตไปพร้อมๆ กับองค์กร ซึ่งเป็นแนวทางที่ทำให้ญี่ปุ่นพัฒนาประเทศขึ้นมาได้

“บริษัทญี่ปุ่นส่วนใหญ่ให้คุณค่ากับการพัฒนาคนอย่างจริงจัง พยายามรักษาคนไว้ให้ทำงานกับบริษัทในระยะยาว โดยการดูแลพนักงานและพัฒนาศักยภาพของพนักงานอย่างต่อเนื่อง”

โนริยุคิ ยาสุโอะ รองประธานหอการค้าญี่ปุ่น-กรุงเทพฯ กล่าวว่า ปัญหาสำคัญขององค์กรญี่ปุ่นในปัจจุบันคือขาดแคลนบุคลากรระดับบริหาร ซึ่งเป็นสิ่งที่เกือบทุกบริษัทต้องเผชิญเหมือนกัน บริษัทญี่ปุ่นจึงพยายามจะทำงานร่วมกับสถาบันการศึกษาในไทย เพื่อส่งคนเข้าสู่การทำงานในบริษัทญี่ปุ่น แก้ปัญหาการขาดแคลนแรงงาน

แม้ว่าไทยและญี่ปุ่นจะมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน แต่ก็ยังมีความแตกต่างกันในเชิงวัฒนธรรมการทำงาน ซึ่งคนที่จะเข้าไปทำงานในองค์กรญี่ปุ่นต้องทำความเข้าใจในความแตกต่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งวัฒนธรรมในเรื่องเวลาที่มีความแตกต่างกัน ชาวญี่ปุ่นจะมีความตรงต่อเวลามากๆ หรือเรื่องการให้คำมั่นสัญญากับลูกค้า เช่น หากนัดเวลาการส่งของกับลูกค้า บริษัทญี่ปุ่นจะทำทุกวิถีทางที่จะส่งของให้ทันภายในเวลาที่กำหนด เป็นต้น

นอกจากนี้ องค์กรญี่ปุ่นยังมีแนวคิดเรื่องการใช้ระบบว่าจ้างจนถึงเกษียณอายุ ที่บริษัทจะดูแลพนักงานไปตลอดชีพ สนับสนุนการพัฒนาบริษัทญี่ปุ่น เพราะบริษัทญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับพนักงานให้คนเติบโตไปพร้อมกับองค์กร

ทั้งนี้ หอการค้าญี่ปุ่น-กรุงเทพฯ ร่วมกับสถาบันส่งเสริมเทคโนโลยีไทย-ญี่ปุ่น จัดหลักสูตรการศึกษาเชิงลึกด้านนวัตกรรมการทำธุรกิจของญี่ปุ่นให้กับ 3 มหาวิทยาลัยของไทย ได้แก่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี เพื่อให้ความรู้ความเข้าใจและพัฒนานักศึกษาให้เข้าใจถึงรูปแบบและวัฒนธรรมองค์กร รวมถึงวิธีการบริหารงานของบริษัทญี่ปุ่น เพื่อเป็นประโยชน์ต่อการทำงาน

นักศึกษาจะได้เรียนรู้การทำงานเป็นทีม ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการทำงานในบริษัทญี่ปุ่น รวมถึงการทำงานด้านตลาด การพัฒนาผลิตภัณฑ์ ด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อให้นักศึกษาได้รับประสบการณ์จริงมากที่สุด โดยจะใช้ระยะเวลา 2 เดือน นักศึกษารวม 100 คน

“นักศึกษาจะเป็นตัวเชื่อมโยงวัฒนธรรม 2 ชาติให้เข้ากัน เพราะบริษัทญี่ปุ่นที่ทำธุรกิจในไทยต้องการคนคุณภาพมาทำงาน หากนักศึกษารู้และเข้าใจเกี่ยวกับการทำงานในองค์กรญี่ปุ่น จะเป็นผลดีต่อการทำงาน”

จากการสำรวจแนวโน้มทางเศรษฐกิจของบริษัทร่วมทุนญี่ปุ่นในประเทศไทยประจำครึ่งปีหลัง พ.ศ. 2557 ในด้านความท้าทายด้านการบริหาร พบว่า ผู้ประกอบการ 53% ของกลุ่มตัวอย่าง ตอบว่าปัญหาการขาดแคลนบุคลากรระดับผู้จัดการ เป็นปัญหาในการบริหารธุรกิจ 47% ตอบว่าค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรสูงขึ้น 25% ตอบว่าการเปลี่ยนงานของพนักงาน 18% ตอบว่าการขาดแคลนบุคลากรระดับคนงาน/ลูกจ้าง เป็นต้น