ปฏิรูปด้วยรัฐธรรมนูญ

โดย...เกษมสันต์ วีระกุล

นพ.ชูชัย ศุภวงศ์ บันทึกการแถลงภาพทิศทางรัฐธรรมนูญฉบับที่กำลังร่าง ว่ามี 4 เรื่องใหญ่ๆ คือ 1. สร้างพลเมือง ให้เป็นใหญ่ (เพิ่มการมีส่วนร่วม) 2. การเมืองใสสะอาด (ป้องกันทุจริต/ให้มีความสมดุล) 3. หนุนสังคมที่เป็นธรรม (ปฏิรูป) 4. นำชาติสู่สันติสุข (ปรองดอง)

ในเรื่องที่ 3 นพ.ชูชัย บันทึกย่อๆ ไว้ว่า “หนุนสังคมที่เป็นธรรมจึงต้องทำการปฏิรูป ... ต่อไปในการฟ้องคดีให้มีกลไกในการช่วยเหลือประชาชนที่ลำบากเข้าไม่ถึงกระบวนการยุติธรรม ...มีการปฏิรูปการศึกษาเรื่องใหญ่มากแต่สื่อไม่สนใจพูดเลย หากต้องการรายละเอียดจะพูดเรื่องการปฏิรูปให้ฟังทีละด้าน อะไรที่ประชาชนควรได้รับในการปฏิรูป เราปฏิรูปเพื่อลดความเหลื่อมล้ำสร้างความเป็นธรรมให้คนข้างล่างที่ไม่มีเสียงจะลืมตาอ้าปากได้”

คำถามคือเราเคยเขียนเรื่องนี้ไว้ในรัฐธรรมนูญหรือยัง ถ้าเคยเขียนทำไมสังคมถึงไม่เป็นธรรมเสียที กลไกอะไรที่พิกลพิการ รัฐธรรมนูญฉบับใหม่นี้เขียนแก้อย่างไร ประเทศอื่นเริ่มต้นการปฏิรูปด้วยการแก้ไขรัฐธรรมนูญเหมือนไทยหรือเปล่า

มาเลเซียปฏิรูปประเทศมาแล้ว 2 รอบ รอบแรกเมื่อปี 2534 ภายใต้ชื่อวิสัยทัศน์ 2020 ของนายกฯ มหาเธร์ ผ่านไป 20 ปี ก็ปฏิรูปประเทศอีกครั้งคือ ONE MALAYSIA ซึ่งเริ่มด้วยการไปถามประชาชนว่าเดือดร้อนเรื่องอะไรกันบ้าง เมื่อรู้ความทุกข์ของประชาชนก็เอามาเข้า ครม. เพื่อลงมติให้เป็นทิศทางการปฏิรูป ต่อมาก็เอาปัญหาเหล่านี้ให้ “ผู้เชี่ยวชาญ” แต่ละด้านระดมสมองหาทางออก พอได้ข้อสรุปแล้วก็เอากลับมาถามประชาชนอีกทีว่าเห็นด้วยหรือไม่ จะแก้ไขเพิ่มเติมอะไร

จากนั้น จึงเขียน “โรดแมป” กำหนด “KPI” แล้วให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจทานว่ากำหนด KPI ถูกต้องหรือไม่? พอถึงปลายปีก็จัดทำรายงานประจำปี รายงานประชาชนแบบละเอียดยิบว่าแต่ละเรื่องที่ตั้งเป้าเอาไว้ทำสำเร็จไปกี่เปอร์เซ็นต์ อะไรสำเร็จอะไรล้มเหลว ที่สำคัญที่สุดคือประชาชน สามารถติดตามตรวจสอบได้ตลอดเวลาบนเว็บไซต์ของหน่วยงานใหม่ที่รัฐบาลตั้งขึ้นมาเพื่อปฏิรูปประเทศ โดยเฉพาะที่ชื่อ PEMANDU

ปี 2524 เรากับมาเลเซียประกาศแข่งกันว่าใครจะเป็น “เสือตัวที่ 5 ของเอเชีย” ปี 2555 สองปีหลังการปฏิรูป ONE MALAYSIA มาเลเซียกำลังจะเป็นประเทศพัฒนาแล้วในอีกสามปีข้างหน้า ปี 2558 ประเทศไทยปฏิรูปประเทศ ด้วยรัฐธรรมนูญแต่ไม่รู้เป็นรอบที่เท่าไหร่