คนซื้อบ้านระทม ภาษีที่ดินฯเพิ่มภาระซ้ำซ้อน

พระราชบัญญัติ พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นหนึ่งในกฎหมายภาษีที่รัฐบาลชุดนี้พยายามจะเร่งดำเนินการให้เสร็จ เพื่อขยายฐานภาษีให้กว้างขึ้น และกระจายรายได้จากการจัดเก็บภาษีลงสู่ท้องถิ่น ล่าสุด กระทรวงการคลังเตรียมจะหารือกันรอบสุดท้ายในวันที่ 5 มี.ค.นี้ เพื่อจะเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) อย่างเร็วที่สุดในสัปดาห์หน้า

ปฏิเสธไม่ได้ว่า พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นกฎหมายที่สร้างผลกระทบในวงกว้าง  เพราะจะเพิ่มภาระในการจ่ายภาษีให้กับประชาชนผู้ครอบคองที่ดินและสิ่งปลูกสร้างประเภทต่างๆ แม้โดยหลักการแล้วกฎหมายตัวนี้จะมาแทนที่ภาษีโรงเรือนและภาษีบำรุงท้องที่เดิม มีการจัดเก็บภาษีกันแล้ว แต่ไม่สามารถเก็บได้อย่างทั่วถึงและเป็นธรรม ด้วยข้อยกเว้นต่างๆ ก็ตาม

แม้กระทรวงการคลังในฐานะต้นเรื่องจะพยายามลดทอนแรงกดดัน ด้วยการปรับเพดานการจ่ายภาษีลงครึ่งหนึ่ง รวมทั้งการจะให้มีบทเฉพาะกาลเพื่อให้เวลาประชาชนได้ปรับตัว เช่น 2 ปีแรกยกเว้นการจัดเก็บ ปีที่ 3 เริ่มเก็บ 50% ปีที่ 4 เก็บ 75% และปีที่ 5 ถึงเริ่มเก็บเต็ม 100% โดยเชื่อว่าเมื่อถึงเวลานั้น ผู้ที่ต้องจ่ายภาษีน่าจะทำใจยอมรับและปรับตัวกับภาระที่เพิ่มขึ้นได้แล้ว

อย่างไรก็ตาม แม้หลักการของการเก็บภาษีจะกล่าวอ้างถึงการสร้างความเป็นธรรมและความเท่าเทียมกันในการจ่ายภาษี แต่หากมองลงไปในรายละเอียดแล้ว ก็ยังมีความซ้ำซ้อนในหลายจุดที่จะสร้างความไม่เป็นธรรมให้เกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะความซ้ำซ้อนที่กลายเป็นภาระให้กับประชาชน โดยรัฐมองแค่ในมิติของการเก็บภาษีหารายได้เข้ารัฐ เข้าท้องถิ่นเท่านั้น

“แนวคิดการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างในส่วนที่เป็นสาธารณูปโภคส่วนกลางของบ้านจัดสรรและคอนโดมิเนียม ถือว่าเป็นการจัดเก็บภาษีที่ซ้ำซ้อน เพราะสาธารณูปโภคถือเป็นส่วนประกอบของบ้าน ขณะที่ผู้ซื้อบ้านแต่ละหลังในโครงการเป็นผู้เสียภาษีอยู่แล้ว ถ้าเก็บภาษีจากทรัพย์สินส่วนกลางจากโครงการอีกนิติบุคคลบ้านหรือคอนโดจะเป็นผู้รับภาระในส่วนนี้ ก็เท่ากับผู้ซื้อบ้านเป็นผู้จ่ายอยู่ดี” อิสระ บุญยัง นายกกิตติมศักดิ์สมาคมธุรกิจบ้านจัดสรร กล่าว

ทั้งนี้ 3 สมาคมในธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ ได้แก่ สมาคมธุรกิจบ้านจัดสรร สมาคมอาคารชุดไทย และสมาคมอสังหาริมทรัพย์ไทย จึงได้ส่งหนังสือชี้แจงถึงกระทรวงการคลัง  เพื่อขอให้ยกเว้นไม่เก็บภาษีจากสาธารณูปโภค และทรัพย์ส่วนกลางในโครงการบ้านและคอนโดไม่เช่นนั้น ผู้ซื้อบ้านจะต้องเสียภาษีจากบ้านและที่ดินของตัวเอง และภาษีจากที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่เป็นทรัพย์ส่วนกลางถือเป็นการเก็บภาษีที่ซ้ำซ้อน แต่ยังต้องลุ้นว่ากระทรวงการคลังและ ครม.จะเห็นด้วยหรือไม่

นอกจากนี้ ผู้บริโภคมองว่า เมื่อซื้อบ้านไปแล้วแต่ละหลังจะต้องจ่ายเงินค่าส่วนกลาง เพื่อใช้ในการดูแลรักษาถนนและสาธารณูปโภคในโครงการ รวมไปถึงจ่ายค่าไฟฟ้าส่องสว่างในโครงการ ค่ารักษาความปลอดภัย ค่ารักษาความสะอาด การจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างจะเป็นการเพิ่มภาระให้กับคนซื้อบ้าน  โดยเฉพาะผู้ที่เริ่มสร้างครอบครัวใหม่ ที่แต่ละเดือนจะมีทั้งภาระจากผ่อนบ้าน ภาระจ่ายเงินค่าส่วนกลาง และจะมีภาระจากภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่เพิ่มขึ้นมาอีกทาง ทั้งๆ ที่รัฐควรจะเป็นผู้สนับสนุนการมีบ้านหลังแรกของประชาชน

“เมื่อถึงวันที่จะต้องจ่ายภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างให้กับท้องถิ่นแล้ว เงินภาษีส่วนหนึ่งควรที่จะต้องนำมาใช้สำหรับบริการของรัฐที่เข้าไปในแต่ละหมู่บ้านด้วย เช่น การจัดเก็บขยะ การรักษาความปลอดภัย การรักษาความสะอาดถนนในโครงการ เป็นต้น รัฐจะต้องนำบริการของรัฐเข้ามาในโครงการ ไม่ใช่ปล่อยให้ผู้อยู่อาศัยในหมู่บ้านเป็นผู้รับผิดชอบกันเองเหมือนทุกวันนี้ ซึ่งหากนำเงินภาษีมาจัดบริการดังกล่าว ภาระการจ่ายเงินค่าส่วนกลางก็จะลดลงไป จึงถือว่าเป็นธรรมกับผู้ที่จะต้องจ่ายภาษี” ผู้ซื้อบ้านรายหนึ่ง กล่าว

ขณะที่ในมุมมองของนักวิชาการ เห็นว่า เงินภาษีที่จะจัดเก็บจากที่ดินและสิ่งปลูกสร้างนั้น ควรจะใช้ในแง่ของการพัฒนาในพื้นที่มากกว่า ส่วนบริการสาธารณะต่างๆ ผู้ใช้บริการควรจะเป็นคนจ่าย เช่น ค่าเก็บขยะ ค่าบำบัดน้ำเสีย ใครทำให้เกิดขยะ หรือใครเป็นคนทำให้เกิดน้ำเสีย ก็ย่อมต้องจ่าย เป็นต้น

ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างจะช่วยสร้างความเป็นธรรมในการจัดเก็บรายได้ให้รัฐ หรือจะสร้างภาระที่ไม่เป็นธรรมให้กับประชาชนอีกไม่นานคงได้รู้กัน