ลุยไฟสัญญาดาวเทียมไทยคม

ไอซีทีรื้อธุรกิจดาวเทียมเต็มตัว ดาบแรกสางปัญหาผลประโยชน์สัมปทาน ยันใบอนุญาตไทยคม คาดได้ข้อสรุปเดือน เม.ย.นี้

นายพรชัย รุจิประภา รมว.เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) เปิดเผยว่า ได้ประชุมร่วมกับ ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะเป็นประธานคณะกรรมการนโยบายอวกาศแห่งชาติ เพื่อกำหนดแผนงานและทิศทางการบริหารงานของดาวเทียมทุกดวงที่มีอยู่ในวงโคจรตามสิทธิที่ไอซีทีได้รับจากสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ไอทียู) โดยคาดว่าแผนงานกิจการอวกาศทั้งหมดจะแล้วเสร็จได้ภายในเดือน เม.ย.นี้ หลังจากนั้นจะเสนอให้ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณา

นายพรชัย ชี้แจงว่า แนวทางการจัดทำแผนกิจการอวกาศนั้น แบ่งเป็น 3 แนวทาง โดยแนวทางแรกจะกำหนดทิศทางการบริหารวงโคจรดาวเทียมที่ปัจจุบันมีอยู่ 7 วงโคจร มีดาวเทียมให้บริการ 4 ดวง คือ ไทยคม 5 และ 6 ในตำแหน่ง 78.5 องศาตะวันออก ไทยคม 7 ในตำแหน่ง 50.5 องศาตะวันออก และไทยคม 4 (ไอพีสตาร์) ตำแหน่ง 120 องศาตะวันออก ซึ่งมีทั้งที่ใช้งานอยู่และที่หมดอายุไปแล้ว คณะกรรมการที่ยกร่างแผนงานจะพิจารณาว่าจะมีวิธีใดที่ทำให้ประเทศได้ประโยชน์สูงสุด

แนวทางที่สอง จะจัดการกับดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์) ตามที่เคยมีคำสั่งศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่เคยพิพากษาให้เป็นดาวเทียมนอกสัญญาสัมปทาน เพราะเป็นดาวเทียมที่สร้างมาทดแทนไทยคม 3 แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่มีการสรุปว่าจะทำอย่างไรกับดาวเทียมดวงดังกล่าว ดังนั้นจึงต้องหารืออย่างเป็นทางการกับบริษัท ไทยคม ในเดือน เม.ย.นี้ เพื่อให้ได้ข้อสรุปที่ชัดเจน

แนวทางที่สาม จัดทำดาวเทียมสื่อสารแห่งชาติ เพื่อให้บริการความมั่นคงและบริการสาธารณะ โดยมอบหมายให้คณะกรรมการกิจการอวกาศแห่งชาติไปศึกษาความเป็นไปได้ของการสร้างดาวเทียมภาครัฐ 1 ดวง เพื่อให้บริการความมั่นคงและสาธารณะ

นอกจากนี้ ในเดือน เม.ย.นี้ ไอซีทีจะเรียกบริษัท ไทยคม มาหารือเกี่ยวกับแผนการบริหารงานไอพี สตาร์ว่าจะให้ไอพีสตาร์อยู่ในสถานะอะไร จะเป็นดาวเทียมสำรองไทยคม 3 ตามที่บริษัทไทยคมกล่าวอ้าง หรือจะเป็นดาวเทียมดวงใหม่ขึ้นมาเลย 1 ดวง ซึ่งหากไอซีทีและไทยคมกำหนดข้อสรุปร่วมกันได้ก็อาจจะมีการเจรจาเพื่อร่างสัญญาแนบท้ายขึ้นมาใหม่ เพื่อกำหนดอัตราการจ่ายค่าธรรมเนียม เพราะเป็นดาวเทียมดวงใหม่ แต่หากกำหนดร่วมกันให้เป็นดาวเทียมสำรอง ไทยคม 3 ก็ต้องจ่ายส่วนแบ่งรายได้ตามสัญญาสัมปทานต่อไป

“ประเด็นการหารือกับไทยคมยังมีเรื่องการให้ใบอนุญาตดาวเทียมไทยคม 7 ที่ปัจจุบันไทยคมถือใบอนุญาตประกอบกิจการดาวเทียมเพื่อการสื่อสารจากคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคม (กทค.) เพียงอย่างเดียว แต่ความจริงนั้นไทยคมจำเป็นต้องมีใบอนุญาตการใช้คลื่นความถี่จากไอซีทีด้วย เพราะไอซีทีเป็นตัวแทนรัฐผู้ได้รับอำนาจในการจัดการวงโคจรจากไอทียู จึงต้องมีการจ่ายค่าธรรมเนียมใบอนุญาตให้แก่ไอซีทีด้วย” นายพรชัย กล่าว

อย่างไรก็ตาม กระทรวงไอซีทีต้องหารือในเรื่องดังกล่าวกับ กสทช.เช่นกัน เพราะกระทรวงมีอำนาจในการใช้ไลเซนส์วงโคจรต่างๆ และ กสทช.เป็นผู้ทำหน้าที่ให้ใบอนุญาตและกำกับกิจการ รวมทั้งกระทรวงไอซีที และคณะกรรมการนโยบายอวกาศแห่งชาติ จะกำหนดวงโคจรต่างๆ ว่า ดาวเทียมใดควรใช้เพื่อการสื่อสาร สำรวจต่างๆ วงโคจรที่ว่างอยู่ควรดำเนินการอย่างไร ทั้งเปิดร่วมทุนหรือให้บริษัทอื่นมาลงทุน

รมว.ไอซีที กล่าวอีกว่า ขณะนี้ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ได้เห็นชอบให้ตั้งคณะกรรมการเศรษฐกิจดิจิตอลแห่งชาติ (ดีอี) ชั่วคราวระหว่างรอ พ.ร.บ.คณะกรรมการเศรษฐกิจดิจิตอลผ่าน
สภา เพื่อให้การทำงานต่างๆ ตามนโยบายดิจิทัล อีโคโนมี สามารถเดินหน้าไปก่อนได้ โดยจะเริ่มประชุมนัดแรกกลางเดือน มี.ค.นี้ ก่อนที่กระทรวงใหม่จะถูกจัดตั้งขึ้นในเดือน พ.ค.นี้