รากหญ้าเงินฝืด

ปัญหาเศรษฐกิจชะลอตัว เป็นเรื่องที่คนไทยรับรู้กันในวงกว้าง และประชาชนกลุ่มใหญ่เกิดความไม่เข้าใจในการดำเนินนโยบายของรัฐว่า ทำไมรัฐบาลจึงไม่ทำอะไร ปล่อยให้เศรษฐกิจซบเซาลึกลงเรื่อยๆ

ขณะนี้ทั้งเอกชน กระทรวงการคลัง และรัฐบาล เริ่มหันไปมองที่อัตราดอกเบี้ยนโยบายว่า ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ควรจะต้องทบทวนนโยบายดอกเบี้ยว่าควรจะลดลงหรือไม่ในการประชุมครั้งหน้า

ทาง ธปท.ยืนยันว่าไม่เกิดเงินฝืดขึ้นในประเทศ ขณะนี้สภาพคล่องในตลาดยังมีสูงถึงวันละ 7-9 แสนล้านบาท ซึ่งธนาคารพาณิชย์นำเงินไปฝากที่แบงก์ชาติทุกวัน ฉะนั้นการลดดอกเบี้ยก็ไม่ได้ช่วยแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจได้มากนัก ไม่ใช่เงินไม่มี แต่เพราะไม่มีคนขอกู้

ปัญหาของเศรษฐกิจในขณะนี้ไม่ได้อยู่ที่เศรษฐกิจมหภาค เนื่องจากภาพรวมเริ่มดีขึ้นจากการบริโภคเริ่มฟื้นตัว แต่ปัญหาอยู่ที่เศรษฐกิจระดับฐานราก กลุ่มผู้มีรายได้น้อยซึ่งเป็นคนกลุ่มที่บริโภคมากที่สุดเป็นกลุ่มที่มีปัญหาเงินฝืด เพราะมีหนี้ครัวเรือนอยู่ในอัตราที่สูง ไม่มีเงินออม ส่วนใหญ่อยู่ในภาคการเกษตรที่ได้รับผลกระทบจากราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ ภัยแล้ง

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) รายงานมูลค่าหนี้ครัวเรือนในไตรมาส 4 ของปี 2557 ว่าปรับตัวเพิ่มขึ้นในอัตราที่ชะลอตัวลง แต่สัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี) อยู่ที่ 85% แถมสินเชื่อภายใต้การกำกับผิดนัดชำระหนี้เกิน 3 เดือน เพิ่มขึ้น 30.4% มูลค่า 14,238 ล้านบาท ส่วนยอดคงค้างชำระบัตรเครดิตเกิน 3 เดือน เพิ่มขึ้น 25.3% มูลค่า 8,316 ล้านบาท

สศช.เตือนให้ระวังการผิดนัดชำระหนี้อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะกลุ่มคนงานเกษตร และคนงานทั่วไปที่มีรายได้น้อย เพราะมีสัดส่วนค่าใช้จ่ายต่อรายได้สูงถึง 85-89% ขณะที่แนวโน้มก่อหนี้ในปีนี้ก็น่าจะใกล้เคียงกับปีที่แล้ว

ฉะนั้นการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจจะต้องมุ่งไปฉีดเงินที่กลุ่มรากหญ้า เพื่อให้มีกำลังซื้อเพิ่มขึ้น แต่ก็จะไปติดในเรื่องของหนี้ครัวเรือน ฉีดเงินออกไปเท่าไหร่ก็จะถูกเจ้าหนี้มารุมทวงเงิน ทำให้เงินไม่หมุนเวียนอีก เพราะคนนำเงินไปใช้ไม่ได้ เช่น กรณีเงินจำนำข้าว ที่รัฐบาลมาไขก๊อกให้เงินออกไป 8 หมื่นล้านบาท แต่ก็ไม่ได้ทำให้เศรษฐกิจขยายตัว เพราะเจ้าหนี้มารุมทวงเงินจากชาวนาไปหมด

การพูดถึงเงินฝืดในขณะนี้ ต้องพูดถึงเงินฝืดในระดับ
ครัวเรือนมากกว่าจะไปพูดในภาพรวมของเศรษฐกิจ ทั้ง ธปท.และกระทรวงการคลัง รวมทั้งรัฐบาลจะต้องเห็นภาพเดียวกัน เพื่อที่จะแก้ไขปัญหาให้ถูกจุด และทุ่มเทการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจไปในทิศทางเดียวกัน

การถกเถียงในเรื่องลดดอกเบี้ยกระตุ้นเศรษฐกิจไม่น่าจะเป็นประเด็นแล้ว แต่ควรจะเถียงเรื่องทำอย่างไรให้หนี้ครัวเรือนลดลง ให้รากหญ้ามีเงินใช้ให้เศรษฐกิจหมุนเวียนจะดีกว่า