หุ้นเพิ่มทุน IPO, PP และ RO (ตอนที่ 1)

การที่บริษัทต่างๆ นำหุ้นเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ หรือ mai จุดประสงค์หนึ่งก็คือการระดมทุน ส่วนจุดประสงค์หรือประโยชน์อื่นๆ ที่จะได้รับจากการเป็นบริษัทจดทะเบียน ผมเคยเขียนไว้ในบทความก่อนๆ ของผมชื่อว่า “เอาบริษัทเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์กันดีกว่า” โดยค้นดูได้จาก Blog ของผม kitichai1, blogspot.com

ก่อนจะเข้าตลาดหุ้นก็ต้องจ้างที่ปรึกษาทางการเงินช่วยแนะนำการจัดทำข้อมูล และระบบบัญชีที่ถูกต้องสอดคล้องกับกฎระเบียบของตลาดหลักทรัพย์ เมื่อทำการยื่นไฟลิ่งเพื่อขอเป็นบริษัทจดทะเบียน และเมื่อได้รับการอนุมัติแล้วก็สามารถที่จะขายหุ้น IPO เพื่อระดมทุนจากประชาชนทั่วไปได้ ซึ่งในช่วงหลายๆ ปีที่ผ่านมา หุ้น IPO ได้สร้างผลตอบแทนให้กับผู้จองซื้อหุ้นเหล่านี้เป็นอย่างมาก โดยบางตัวให้ผลกำไรมากกว่า 200% เสียด้วยซ้ำ ภายในเวลา 2 สัปดาห์ หลังจากผู้จองซื้อชำระเงินค่าหุ้นจองเหล่านี้ ต่างก็ได้รับผลประโยชน์กันถ้วนหน้า พักหลังๆ นี้ นักลงทุนรายย่อยหรือรายละเอียด (รายเล็กจิ๋ว) ล้วนแล้วแต่ไม่มีสิทธิได้จองหุ้นเหล่านี้ ถ้ามีวอลุ่มซื้อขายน้อยไม่ถึงเกณฑ์โบรกเกอร์ที่เป็นอันเดอร์ไรเตอร์กำหนด คนที่มีสิทธิจองจึงมีแต่นักลงทุนรายกลางกับรายใหญ่เท่านั้น

ซ้ำแล้วหุ้นจองหลายตัวถูกเจ้าของบริษัทดึงโควตากลับไปจัดสรรให้ญาติพี่น้อง มิตรสหาย และผู้มีอุปการคุณไม่ว่าจะเป็นลูกค้าหรือ SUPPLIER ต่างๆ นอกเสียจากหุ้นจองที่มีปริมาณหุ้นมากๆ รายย่อยจึงอาจมีสิทธิได้จองกับเขาบ้าง ซึ่งหุ้นเหล่านี้พอเข้าตลาด ส่วนใหญ่ก็จะขึ้นไม่มาก หรือบางครั้งอาจทำให้ผู้จองขาดทุนก็เป็นได้ ดังนั้นเวลาโบรกเกอร์ถามรายย่อยว่าอยากได้หุ้นจองไหม นั่นหมายความว่าหุ้นตัวนั้นไม่ค่อยเป็นที่พิศวาสของนักลงทุนสถาบันและนักลงทุนรายใหญ่

ส่วนกรณีหุ้นที่เข้าตลาด 2-3 วันแรกขึ้นหวือหวาเป็น 100-200% ถ้าผมเป็นเจ้าของหุ้น ผมคงโกรธที่ปรึกษาทางการเงินและอันเดอร์ไรเตอร์เป็นอย่างมากว่า ทำไมตั้งราคาหุ้น IPO ต่ำกว่าที่ควรจะเป็นมากอย่างนี้ แทนที่บริษัทของผมจะได้รับเงินจากการขาย IPO มากกว่านี้

ลองดูตัวอย่างครับ สมมติว่าผมเป็นเจ้าของหุ้นบริษัท DEF จำกัด มีทุนจดทะเบียน 200 ล้านบาท PAR = 1 บาท ต่อมาเพิ่มทุน 50 ล้านหุ้น ขาย IPO หุ้นละ 2 บาท ปรากฏว่าเข้าตลาดวันแรกราคาขึ้นไปปิดที่ 6 บาท ต่อมาวันที่สอง ราคาขึ้นไปสูงสุดที่ 7.20 บาท ลองคิดง่ายๆ กันครับว่า ถ้าตั้งขายราคา IPO ที่ 5 บาท นักลงทุนก็น่าจะยังแฮปปี้อยู่เพราะว่าได้ผลตอบแทนวันแรกก็ 20% แล้ว ถ้าถือไปถึงวันที่สองไปขายที่ 7 บาท ก็ยังได้กำไรรวมแล้ว 40% เสียด้วยซ้ำ นับว่าเป็นการลงทุนที่ได้ผลตอบแทนเยี่ยมยอดในช่วงเวลาการลงทุนสั้นๆ เพียงแค่ประมาณครึ่งเดือนเท่านั้น แต่เงินที่ขาย IPO แทนที่บริษัทจะได้เงินจากการระดุมทุนครั้งนี้เป็น 250 ล้านบาท กลับได้เพียง 100 ล้านบาทเท่านั้น เงินส่วนที่บริษัทควรจะได้อีก 150 ล้านบาท ก็ไปตกอยู่ที่นักลงทุนสถาบัน และนักลงทุน
รายกลางรายใหญ่ที่ได้สิทธิจองหุ้นเหล่านี้ไป

ผมอยากเห็นตลาดหลักทรัพย์ทำ SCORING ให้คะแนนบรรดาที่ปรึกษาทางการเงินและอันเดอร์ไรเตอร์เหล่านี้ ถ้าหุ้น IPO เมื่อเข้าตลาดแล้วมีราคาเปลี่ยนแปลงไม่มากกว่า 20% ควรจะได้คะแนนเต็ม 10 ส่วนหุ้น IPO ตัวไหนที่เข้าตลาดแล้วราคาเปลี่ยนแปลงมากกว่า 100% น่าจะได้คำแนนต่ำกว่า 5 แล้วนำ SCORING นี้มาเปิดเผยต่อสาธารณชน เป็นระยะๆ และควรจะกำหนดกฎเกณฑ์การจัดสรรหุ้น IPO เสียใหม่ โดยกำหนดสัดส่วนให้กับนักลงทุนสถาบัน : นักลงทุนรายกลางและรายใหญ่ : นักลงทุนรายย่อย เป็น 30 : 40 : 30

โดยนักลงทุนรายกลางและรายใหญ่ หมายถึงนักลงทุนที่มีมูลค่าการซื้อขายต่อเดือนมากกว่า 100 ล้านบาท และมีพอร์ตการลงทุนสูงกว่า 100 ล้านบาท แล้วบังคับให้บริษัทอันเดอร์ไรเตอร์เหล่านี้ต้องประกาศรายชื่อผู้จองซื้อหุ้น IPO ต่อสาธารณะ อาจจะเป็นทางเว็บไซต์ของบริษัทและเว็บไซต์ของตลาดหลักทรัพย์เพื่อความโปร่งใส มิฉะนั้นหุ้นจองตัวที่มีโอกาสกำไรสูงๆ หลายๆ ครั้งอาจจะถูกจองโดยญาติพี่น้องของผู้บริหารของอันเดอร์ไรเตอร์เหล่านั้นเสียเอง แทนที่นักลงทุนรายย่อยทั้งหลายที่ถูกเรียกติดปากว่า แมลงเม่าจะได้อานิสงส์จากกำไรของหุ้น IPO กับเขาบ้าง

เนื้อที่หมดแล้ว คงต้องมาต่อเรื่องหุ้น PP และ RO ในสัปดาห์หน้า ส่วนภาวะตลาดหุ้นช่วงนี้ ผมขอแนะนำให้ขึ้นขาย ลงไม่ซื้อนะครับ เพราะว่าผมคิดว่าตลาดหุ้นช่วงนี้แพงเกินไป ถึงแม้หลายฝ่ายจะเก็งว่า คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) อาจจะมีการประกาศลดดอกเบี้ยในการประชุมครั้งหน้า 0.25% จากตัวเลขเศรษฐกิจปี 2557 แย่กว่าที่คาดคือ = 0.7% เท่านั้น ซึ่ง กนง.อาจจะคงดอกเบี้ยก็เป็นได้ แต่ถึงแม้ กนง.จะมีการประกาศลดดอกเบี้ย ผมคิดว่าธนาคารพาณิชย์อาจจะไม่ลดดอกเบี้ยตาม ซึ่งถ้าเป็นเช่นนั้นจริง ก็แทบไม่มีผลต่อเศรษฐกิจไทยเลย

ผมอยากเห็นตลาดหลักทรัพย์ทำ SCORING ให้คะแนนบรรดาที่ปรึกษาทางการเงินและอันเดอร์ไรเตอร์ ถ้าหุ้น IPO เมื่อเข้าตลาดแล้วมีราคาเปลี่ยนแปลงไม่มากกว่า 20% ควรจะได้คะแนนเต็ม 10 ส่วนหุ้น IPO ตัวไหนที่เปลี่ยนแปลงมากกว่า 100% น่าจะได้คำแนนต่ำกว่า 5 แล้วนำ SCORING นี้มาเปิดเผยต่อสาธารณชนเป็นระยะๆ