วางยุทธศาสตร์ระบบรางให้ชัด

วิศวะ จุฬาฯ แนะรัฐบาลใช้อำนาจเบ็ดเสร็จวางยุทธศาสตร์รางก่อนลงทุน หวั่นเจอปัญหาเหมือนแอร์พอร์ตลิงค์

นายภิรมย์ กมลรัตนกุล อธิการบดี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่า นักวิชาการของจุฬาฯ ได้ศึกษาติดตามโครงการพัฒนาขนส่งตามนโยบายของรัฐ ซึ่งพบความไม่พร้อมในหลายด้าน ทั้งมิติการบริหารจัดการ การค้า ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ การปฏิรูปองค์กร การเตรียมการด้านการถ่ายทอดเทคโนโลยี การพัฒนาอุตสาหกรรมภายในประเทศ ตลอดจนการพัฒนาบุคลากรที่จำเป็น การขาดความพร้อมในด้านต่างๆ ก่อนดำเนินการอย่างเหมาะสม อาจก่อให้เกิดความสูญเสียทางเศรษฐกิจ และมีปัญหาเรื้อรังในอนาคต

นายบัณฑิต เอื้ออาภรณ์ คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวว่า รัฐบาลควรจะใช้อำนาจเบ็ดเสร็จที่มีในมือขณะนี้จัดการส่วนต่างๆ ที่ยังเป็นปัญหาคาราคาซังเกี่ยวกับระบบรางของประเทศให้เรียบร้อยก่อนเดินหน้าลงทุนครั้งสำคัญเพื่อให้การลงทุนในระบบรางครั้งนี้เป็นไปเพื่อนำไทยออกไปสู่ต่างประเทศ ไม่มีการนำศึกเข้ามาครอบงำไทย

นายสมพงษ์ ศิริโสภณศิลป์ รองศาสตราจารย์ ประจำภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวว่า การดำเนินการลักษณะเปิดประเทศในขณะที่ไม่มีความพร้อมนั้น ประเทศไทยเคยมีประสบการณ์มาแล้วในช่วงการเปิดเสรีการเงิน จนเกิดวิกฤตการณ์เศรษฐกิจในปี 2540 ตามมา การลงทุนรถไฟเพื่อเชื่อมถึงจีนก็ไม่ต่างกับการเปิดเสรีทางการเงิน หากเตรียมตัวไม่ดีจะเกิดวิกฤตการณ์ตามมา

“รัฐบาลต้องมียุทธศาสตร์ที่ชัด เมื่อประเทศไทยจะเป็นฮับด้านการขนส่ง จะต้องไม่เป็นเพียงทางผ่านที่เก็บได้เพียงค่าผ่านทางหรือค่าบริการ แต่ต้องเป็นศูนย์กลางที่สร้างมูลค่าเพิ่ม เหมือนกับที่สิงคโปร์ทำได้ เพื่อให้การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานของไทยได้ประโยชน์สูงสุด” นายสมพงษ์ กล่าว

นอกจากนี้ ในการเชื่อมโยงรถไฟไทย-จีนนั้น ต้องมียุทธศาสตร์ที่ชัดว่า สินค้าไทยประเภทใดที่จะส่งเข้าไปแข่งขันในตลาดจีนได้ เพราะแข่งขันในจีนสูงมาก และในทางกลับกันสินค้าประเภทใดของจีนที่จะเข้ามาแย่งตลาดของไทยและประเทศอื่นๆ ในอาเซียน จึงต้องระวังผลกระทบต่อผู้ประกอบการโดยเฉพาะเอสเอ็มอี และโดยเฉพาะอย่างยิ่งสินค้าเกษตร ที่ขณะนี้ก็มีตัวอย่างสินค้าหลายประเภทที่มาจากจีนและมาตีตลาดในไทย และยังมีข้อมูลว่าเริ่มมีพ่อค้าคนจีนเริ่มมาทำสัญญาซื้อสินค้าเกษตรหน้าสวนของไทยแทนที่พ่อค้าไทยแล้ว ซึ่งถ้าทำลักษณะนี้เข้าข่ายการทำผิดพ.ร.บ.ประกอบธุรกิจคนต่างด้าว

ขณะที่ นายประมวล สุธีจารุวัฒน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ประจำภาควิชาวิศวกรรมอุตสาหการคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวว่า ไม่ได้ขัดขวางการลงทุนระบบรางที่จะเกิดขึ้น แต่จะเกิดผลเสียตามมาหากไม่มีความพร้อมด้านวิศวกรรม เทคโนโลยี และหากไม่แก้ไขจะเกิดปัญหาเช่นเดียวกับแอร์พอร์ตลิงค์

ทั้งนี้ เมื่อไทยซื้อขบวนรถไฟเข้ามาจะมีต้นทุนในการบำรุงรักษา อะไหล่ ที่มีค่าใช้จ่ายสูงถึง 2 เท่าของขบวนรถที่ซื้อ หากจะให้เกิดความเข้มแข็งจะต้องวางแนวทางการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตชิ้นส่วนจากผู้ผลิตให้กับผู้ประกอบการไทย เช่นเดียวกับที่จีนทำได้ จนปัจจุบันมีเทคโนโลยีรถไฟความเร็วสูงที่ส่งออกได้