บทเรียนจากคดี ‘BTS’

เมื่อวันที่ 22 ม.ค.ที่ผ่านมา ถือเป็นอีกหนึ่งวันสำคัญที่สิทธิของผู้พิการ ซึ่งก็ถือเป็นผู้บริโภคเฉกเช่นเดียวกับกลุ่มคนอื่นๆ ในสังคม ได้รับการดูแล ได้รับความเท่าเทียม และสังคมให้ความสำคัญและเคารพถึงสิทธิที่พึงมี เมื่อศาลปกครองสูงสุดมีมติให้กลุ่มผู้พิการ นำโดยมูลนิธิพระมหาไถ่เพื่อการพัฒนาคนพิการ เป็นฝ่ายชนะคดีที่ฟ้องร้องต่อ กทม. และบริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ กรณีร่วมกันก่อสร้างระบบรถไฟฟ้าบีทีเอส (BTS) โดยไม่มีการก่อสร้างลิฟต์และสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้พิการ

หลังจากที่ต่อสู้เรียกร้องสิทธิมายาวนาน ตั้งแต่เริ่มมีการสร้างรถไฟฟ้าก่อนเปิดให้ใช้งาน ซึ่งหลังจากเปิดใช้งานจริงกลับพบว่ามีสถานีรถไฟฟ้าบีทีเอสที่ดำเนินจัดสร้างลิฟต์สำหรับผู้พิการแล้วเพียง 5 สถานีเท่านั้น ได้แก่ สยาม หมอชิต ช่องนนทรี สนามกีฬากลางแห่งชาติ และอ่อนนุช โดยแต่ละสถานีมีลิฟต์เพียง 1 ตัว ซึ่งไม่เพียงพอต่อความต้องการ และไม่เอื้อให้ผู้พิการสามารถใช้งานได้จริง

หากเราลองมองถึงสภาพการบริการขนส่งสาธารณะในบ้านเราจะพบกับความจริงที่น่าเศร้าใจว่า ผู้พิการโดยเฉพาะผู้ที่ต้องใช้รถวีลแชร์โอกาสในการใช้บริการขนส่งสาธารณะเรียกได้ว่าแทบจะเป็นศูนย์ รถเมล์รถประจำทางนั้นตัดทิ้งไปได้เลย เพราะบันไดทางขึ้นนั้นสูงมากและไม่มีทางลาดให้ใช้ ที่พอจะใช้บริการได้มีเพียงแค่รถแท็กซี่เท่านั้น ซึ่งแน่นอนว่ามีค่าใช้จ่ายสูง

เมื่อมีการประกาศสร้างรถไฟฟ้าจึงเป็นเหมือนความหวังให้ผู้พิการ แต่เมื่อสร้างเสร็จสิ้นเปิดใช้งานจริง กลับพบว่ารถไฟฟ้าบีทีเอสก็ไม่ได้ช่วยอำนวยความสะดวกเพิ่มขึ้นให้กับผู้พิการ จนนำไปสู่การฟ้องร้องตั้งแต่ปี 2538 และเริ่มนำเรื่องสู่การฟ้องร้องในศาลในปี 2550

โดยมติของศาลมีว่า ให้ กทม. และบริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จัดทำลิฟต์ที่สถานีรถไฟฟ้าบีทีเอสทั้ง 23 สถานี และให้จัดทำอุปกรณ์สิ่งอำนวยความสะดวกทั้ง 23 สถานี รวมทั้งจัดทำอุปกรณ์สิ่งอำนวยความสะดวกบนรถไฟฟ้า โดยให้จัดที่ว่างสำหรับเก้าอี้เข็นคนพิการให้มีความกว้างไม่น้อยกว่า 120 ซม. และให้ราวจับสูงจากพื้นไม่น้อยกว่า 80 ซม. บริเวณทางขึ้นลง และติดสัญลักษณ์คนพิการไว้ทั้งในและนอกตัวรถที่จัดให้สำหรับคนพิการ ตามที่กฎหมายกำหนด ให้แล้วเสร็จภายใน 1 ปี หลังจากมี
คำพิพากษา

ใครที่อยากรู้ข้อมูลดีๆ เรื่องผู้บริโภค สามารถติดตามได้ที่ นิตยสาร “ฉลาดซื้อ” นิตยสารเพื่อการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นของผู้บริโภค www.ฉลาดซื้อ.com, www.facebook.com/chaladsue และโทร. 02-248-3737