อย่าลอยแพ ธปท.แก้บาทแข็ง

ความหวังว่าเศรษฐกิจไทยในปีนี้จะฟื้นตัวดีกว่าปีที่แล้วเริ่มจะรางเลือนออกไปทุกวัน เป็นผลกระทบมาจากปัจจัยภายนอก โดยเฉพาะเศรษฐกิจโลกซบเซาจนทำให้มหาอำนาจทางเศรษฐกิจโลกอย่างญี่ปุ่นและสหภาพยุโรปตัดสินใจใช้มาตรการเศรษฐกิจเชิงปริมาณ (คิวอี) ฉีดเงินกระตุ้นเศรษฐกิจอย่างมหาศาล แต่ทยอยทำเป็นรายเดือน ซึ่งได้สร้างความปั่นป่วนให้กับตลาดเงินและตลาดทุนโลกอย่างมาก

ทุกประเทศในตลาดเกิดใหม่อย่างเอเชียได้รับผลกระทบจากมาตรการคิวอีทั้งหมด มากหรือน้อยต่างกันตามนโยบายเศรษฐกิจในแต่ละประเทศ ซึ่งประเทศที่มีดอกเบี้ยอยู่ในระดับสูงจะถูกเงินที่ไหลออกจากกลุ่มประเทศยุโรปและญี่ปุ่นเข้ามาซื้อพันธบัตรหรือเก็งกำไรตลาดหุ้น เพราะจะได้ผลตอบแทนที่สูงกว่า

เงินร้อนเหล่านี้ไม่มีประโยชน์ต่อระบบเศรษฐกิจ แถมยังสร้างปัญหาให้กับหลายประเทศที่พึ่งพาการส่งออกเป็นรายได้หลักของประเทศ เพราะเงินที่ไหลเข้าจะทำให้ค่าเงินแข็งค่า ราคาสินค้าที่ส่งออกก็จะสูงขึ้น ส่งผลกระทบให้ส่งออกได้ยาก เพราะแข่งขันกับประเทศคู่ค้าไม่ได้

สำหรับประเทศไทยก็ตกอยู่ในปัญหานี้เช่นเดียวกัน เป็นสิ่งที่ผู้ดำเนินนโยบายการเงินอย่างธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) และผู้ดูแลนโยบายการคลังอย่างกระทรวงการคลังได้เห็นปัญหาล่วงหน้าแล้ว และได้เตรียมหามาตรการรับมือกับเงินที่อาจจะไหลบ่าเข้ามาเก็งกำไร ซึ่งได้เกิดขึ้นเป็นระยะมาตลอด

แนวทางการรับมือมาตรการคิวอีนั้น สำหรับประเทศไทยคงจะมีไม่มาก ทาง ธปท.ใช้วิธีการแทรกแซงตลาดเงินโดยตรงด้วยการซื้อเงินตราต่างประเทศเข้ามาเก็บ และก็ต้องออกพันธบัตรไปดูดสภาพคล่องเงินบาทออกจากระบบ ทำให้มีต้นทุนดอกเบี้ย และสามารถทำได้เป็นระยะเท่านั้น ทำมาก ธปท.ก็จะขาดทุน แม้จะเป็นการขาดทุนทางบัญชีก็ตาม

เครื่องมือที่ ธปท.จะใช้ได้อีกอย่างหนึ่งคือดอกเบี้ยนโยบาย หากลดดอกเบี้ยลงให้ส่วนต่างดอกเบี้ยในประเทศและต่างประเทศแคบลง ก็จะช่วยลดเงินร้อนให้ไหลเข้าน้อยลง แต่ก็มีผลกระทบทางอ้อมที่ ธปท.ไม่สบายใจคือ เกรงว่าดอกเบี้ยต่ำการออมของประชาชนจะลดลง คนที่ยังชีพด้วยดอกเบี้ยเงินฝากอย่างผู้สูงอายุจะลำบาก และอาจไปเร่งให้เกิดการเก็งกำไรในตลาดอสังหาริมทรัพย์และตลาดหุ้น

การดำเนินนโยบายทางการเงินจึงยากที่จะจัดการเงินร้อนเหล่านี้ ด้านนโยบายการคลังก็สามารถที่จะทำได้ด้วยการใช้มาตรการภาษีสกัดเงินไหลเข้า แต่ก็เป็นมาตรการที่ไม่นิยมใช้กัน เพราะอาจส่งผลกระทบแรงเกินไป

การผลักภาระดูแลค่าเงินให้ ธปท.ทำไปโดยลำพังคงจะไม่เกิดผลดี เพราะไม่มีทางที่ ธปท.หรือธนาคารกลางชาติไหนจะต้านทานกระแสเงินจำนวนมหาศาลได้ และยิ่งฝืนตลาดก็ยิ่งขาดทุน

ทางออกที่ดีที่สุดของรัฐบาลในการรับมือมาตรการคิวอี ก็คือใช้จังหวะที่เงินบาทแข็งค่า สนับสนุนให้เอกชนออกไปลงทุนในต่างประเทศให้มากขึ้น และเร่งลงทุนก่อสร้างโครงการขนาดใหญ่ที่จะต้องนำเข้าเครื่องจักรและวัตถุดิบจำนวนมาก จะทำให้ลงทุนได้ในต้นทุนที่ต่ำกว่าไปลงทุนในช่วงที่บาทอ่อน ส่วนผู้ส่งออกที่ได้รับผลกระทบมากรัฐบาลก็ควรดูแลเป็นรายๆ ไป