โยนฝ่ายกฎหมาย ผ่าทางตันตั้ง กอช.

กลายเป็นประเด็นร้อนขึ้นมา เมื่อคณะรัฐมนตรีได้สั่งการให้กระทรวงการคลังดำเนินการจัดตั้งกองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) ตาม พ.ร.บ.การออมแห่งชาติ ระบุให้ตั้งกองทุนเพื่อเป็นทางเลือกให้กับผู้ประกอบอาชีพอิสระได้ส่งเงินสมทบประกันสังคมให้ตัวเอง เพื่อความมั่นคงของชีวิตในอนาคต

แต่แล้วคลังก็ปล่อยเกียร์ว่างที่จะตั้ง กอช.ต่อไป เหมือนจะไม่แน่ใจว่าอะไรจะเกิดขึ้น เพราะ กอช.นั้นไปซ้ำซ้อนกับการสมัครเป็นสมาชิกตามมาตรา 40 ของ พ.ร.บ.ประกันสังคม

เรื่องนี้ กรณ์ จาติกวณิช อดีต รมว.คลัง ในรัฐบาลประชาธิปัตย์ ผู้ทำคลอดกฎหมายนี้มากับมือ ออกโรงกระทุ้งรัฐบาลของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ต่อเนื่อง เพราะเห็นว่าความล่าช้าในการจัดตั้ง กอช.ทำให้ประชาชนที่ออมผ่าน ธ.ก.ส.ร่วมล้านคน ที่ยังไม่เข้าสมัครในกองทุนประกันสังคม เพราะเลือกที่จะรอการจัดตั้ง กอช.เสียประโยชน์ เนื่องจากประชาชนกังวลว่าเงินออมจะถูกโยกไปกลบภาระส่วนอื่นของกองทุนประกันสังคม เนื่องจากเป็นที่รู้กันว่าเงินในกองทุนหลักไม่เพียงพอที่จะรองรับภาระการจ่ายบำนาญของสมาชิก

เรื่องนี้เป็นเรื่องร้อนที่คลังต้องหาทางออก จนทำให้คลังคิดจะแก้กฎหมาย กอช.ให้จ่ายเงินสมทบเหมือนมาตรา 40

กฤษฎา จีนะวิจารณะ ผู้อํานวยการสํานักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) กล่าวว่า คลังจะหารือกับกระทรวงแรงงานเพื่อเดินหน้า กอช. เนื่องจากตอนนี้ กอช.มีความซ้ำซ้อนกับการสมัครเป็นสมาชิกตามมาตรา 40 ของกฎหมายประกันสังคม ขณะเดียวกัน กอช.ก็มีสิทธิประโยชน์ที่แตกต่างกัน ทำให้ต้องหารือแนวทางแก้ไขให้ฝ่ายนโยบายตัดสินใจต่อไป

ผู้อำนวยการ สศค. กล่าวว่า ที่ผ่านมา สศค.ได้เสนอ สมหมาย ภาษี รมว.คลัง เพื่อให้เดินหน้า กอช.ต่อไปได้หลังจากกฎหมายมีผลบังคับมาแล้ว 3 ปี โดยให้โอนสมาชิกตามมาตรา 40 ที่มีอยู่กว่า 1 ล้านราย มาไว้ที่ กอช. และยุบมาตรา 40 (3) ทิ้งไป แต่อย่างไรก็ตามมีปัญหาว่า กอช.มีการจ่ายสมทบให้กับสมาชิกเดือนละ 50 บาท 80 บาท และ 100 บาท ตามอายุที่กำหนด แต่สมาชิกตามมาตรา 40 รัฐบาลจ่ายสมทบ 100 บาท ให้ทั้งหมดทันที ทำให้สมาชิกตามมาตรา 40 จะเสียประโยชน์หากย้ายมาเป็นสมาชิก กอช.

ดังนั้น สศค.จะเสนอ 2 แนวทางให้สมหมายพิจารณาอีกครั้ง แนวทางแรก คือ แก้กฎหมาย กอช. ให้มีการจ่ายสมทบ 100 บาท เหมือนมาตรา 40 และค่อยโอนสมาชิกตามมาตรา 40 มาไว้ที่ กอช. หรือเดินหน้า กอช.ไปเลย และแก้กฎหมายไปพร้อมๆ กัน เมื่อแก้กฎหมายเสร็จก็ค่อยโอนสมาชิกตามมาตรา 40 มาไว้ที่ กอช.

สำหรับแนวทางที่สอง คือ คงมาตรา 40 ตามกฎหมายประกันสังคมไว้เหมือนเดิม แต่รัฐบาลต้องยกเลิก พ.ร.บ.กอช. เพื่อไม่ให้ถูกฟ้องร้องในภายหลังว่าไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย ซึ่งจะเป็นแนวทางไหนขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของรัฐบาล

“ไม่ว่าจะเป็นทางเลือกไหน สศค.เห็นว่าแนวคิดของระบบประกันเพื่อการชราภาพสำหรับแรงงานนอกระบบได้เกิดขึ้นจากจุดเริ่มต้นของการตั้ง กอช. แม้ว่าสุดท้าย กอช.จะไม่เกิด แต่ก็มีระบบประกันชราภาพของแรงงานนอกระบบตามมาตรา 40 ของระบบประกันสังคมที่ตอนนี้มีคนเข้าเป็นสมาชิกในระดับหนึ่งแล้ว” กฤษฎา กล่าว

สำหรับ กอช.เกิดขึ้นสมัยรัฐบาลอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ แต่มาถึงรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ได้ดำเนินการยุบ กอช. และไปแก้ไขกฎหมายประกันสังคม มาตรา 40 เพิ่ม (3) ให้รับแรงงานนอกระบบเข้าไปเป็นสมาชิกเพื่อให้ได้รับบำนาญหลังเกษียณ แต่มีการยุบสภาเสียก่อน ไม่สามารถยุบ กอช.ได้ทัน

ขณะเดียวกันนั้น ได้มีกลุ่มแรงงานนอกระบบจำนวนหนึ่งได้ยื่นเรื่องศาลปกครองฟ้อง ยิ่งลักษณ์ ในฐานะนายกรัฐมนตรี และกิตติรัตน์ ณ ระนอง ในฐานะ รมว.คลัง ในขณะนั้น ละเลยต่อหน้าที่ ไม่รับสมาชิก กอช. ทั้งๆ ที่กฎหมายมีผลบังคับใช้แล้ว