ร่วมพิธีสารมาดริด ดันป้องลิขสิทธิ์ก่อนส่งออก

ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นเรื่องที่ทั้งผู้ประกอบการและผู้บริโภคควรตระหนักถึงความสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) ที่จะทำให้การค้าขายเติบโต แนวโน้มเรื่องการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาภายในภูมิภาคก็จะเพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย

มาลี โชคล้ำเลิศ อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กล่าวว่า ผู้ประกอบการไทยจำเป็นต้องตระหนักเรื่องทรัพย์สินทางปัญญาก่อนจะส่งออกสินค้าไปขายในต่างประเทศ เช่น เครื่องหมายทางการค้า การจดเครื่องหมายการค้าที่ประเทศไหน จะคุ้มครองเฉพาะในประเทศนั้น บางรายยังเข้าใจผิดว่าจดเครื่องหมายการค้าครั้งเดียว คุ้มครองครอบคลุมหลายประเทศ ดังนั้นก่อนที่จะส่งออกสินค้าควรจะเข้าไปจดเครื่องหมายการค้าในประเทศเป้าหมายก่อนเพื่อป้องกันการละเมิด

ทั้งนี้ ในปี 2558 กรมตั้งเป้าหมายจะเข้าเป็นภาคีสมาชิกพิธีสารกรุงมาดริด (Madrid Protocol) เพื่ออำนวยความสะดวกในการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าระหว่างประเทศ ซึ่งอยู่ภายใต้การกำกับขององค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก หากเข้าเป็นภาคีแล้วจะสามารถรับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าแทนทุกประเทศสมาชิกได้ ผู้ประกอบการสามารถยื่นเรื่องได้ภายในที่เดียว และเลือกได้ว่าจะจดทะเบียนในประเทศไหนบ้าง

ขณะนี้กรมอยู่ระหว่างแก้ไขกฎหมายภายในประเทศเพื่อรองรับการเข้าเป็นภาคีพิธีสารกรุงมาดริด ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จทันภายในปี 2558 ปัจจุบันมีสมาชิกอาเซียนเข้าเป็นภาคีแล้ว 3 ประเทศ ได้แก่ สิงคโปร์ เวียดนาม และฟิลิปปินส์ โดยอาเซียนมีเป้าหมายจะเข้าเป็นภาคีทุกประเทศภายในปี 2558 เช่นเดียวกัน

สำหรับความร่วมมือภายในภูมิภาค ได้ตั้งคณะทำงานความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญาอาเซียน โดยยกร่างแผนปฏิบัติการด้านทรัพย์สินทางปัญญาอาเซียน ปี 2554-2558 เพื่อใช้เป็นแนวทางปฏิบัติที่ทุกประเทศจะต้องดำเนินการเพื่อรองรับการเข้าเป็นเออีซี โดยมีเป้าหมายหลัก 5 ประการ ประกอบด้วย 1.สร้างความสมดุลให้เกิดขึ้นในระบบทรัพย์สินทางปัญญาของอาเซียน โดยคำนึงถึงระดับการพัฒนาที่แตกต่างกัน

2.พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านกฎหมายและนโยบายทรัพย์สินทางปัญญาทั้งในระดับชาติและอาเซียน 3.ส่งเสริมการสร้างสรรค์ การสร้างความตระหนัก และการใช้ประโยชน์ทรัพย์สินทางปัญญาเชิงพาณิชย์เพื่อให้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นเครื่องมือสร้างนวัตกรรมและพัฒนาประเทศ 4.เข้าร่วมมีบทบาทในเวทีทรัพย์สินทางปัญญาระหว่างประเทศและสร้างความสัมพันธ์กับประเทศคู่เจรจา 5.สร้างความร่วมมือระหว่างสมาชิกอาเซียนและส่งเสริมศักยภาพของบุคลากรในสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาของอาเซียน

ขณะที่สถานการณ์การละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาในภูมิภาคมีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้น โดยในอาเซียนสินค้าไทยจะถูกละเมิดมากกว่า เนื่องจากเป็นสินค้าที่ได้รับความนิยมสูง บางรายต้องฟ้องร้องเพื่อขอเพิกถอนเครื่องหมายทางการค้าที่ละเมิด บางรายจะต้องเจรจาขอซื้อเครื่องหมายทางการค้าคืน หรือบางรายอาจเลือกเปลี่ยนเครื่องหมายทางการค้าไปเลย เพราะมั่นใจว่าลูกค้าติดใจที่ตัวคุณภาพของสินค้ามากกว่า หากไม่ต้องการให้เกิดปัญหา กรมแนะนำให้จดเครื่องหมายทางการค้าก่อนส่งออกสินค้าทุกครั้ง

ส่วนการละเมิดในไทยมักเป็นการละเมิดสินค้าจากชาติตะวันตกมากกว่าสินค้าจากอาเซียนด้วยกัน ซึ่งกรมได้ประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการปราบปรามการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาให้ปราบปรามอย่าง
เข้มข้นขึ้น