มหาอำนาจ ทูน่ากระป๋อง

ไทยครองแชมป์เป็นประเทศผู้ส่งออกทูน่ากระป๋องอันดับ 1 ของโลกมาตั้งแต่ปี 2527 ผลิตเป็นสัดส่วนมากถึง 35% ของปริมาณการผลิตทั่วโลก นำหน้าสเปนซึ่งเป็นผู้ผลิตอันดับ 2 ของโลกอย่างหายห่วง โดยบริษัทผลิตปลาทูน่ากระป๋องรายใหญ่ที่สุดของโลก คือ บริษัท ไทยยูเนี่ยน โฟรเซ่น โปรดักส์ หรือ TUF ซึ่งผลิต 18% ของปริมาณการผลิตทั่วโลก

ปัจจุบันบริษัทปลากระป๋องของไทยพยายามสร้างแบรนด์มากขึ้น เพื่อหลีกหนีการแข่งขันด้านราคา เป็นต้นว่า ประการแรก ซื้อกิจการในต่างประเทศ โดยในปี 2540 กลุ่ม TUF ได้ซื้อ Chicken of the Sea ซึ่งเป็นแบรนด์ครองตลาดอันดับ 3 ในสหรัฐ มีส่วนแบ่งตลาด 20% ทั้งยังไปซื้ออีกหลายแบรนด์ในทวีปยุโรป ทำให้ปัจจุบันผลิตจำหน่ายภายใต้แบรนด์ของตนเองเป็นสัดส่วนสูงถึง 61% ของทั้งหมด

ล่าสุด เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา กลุ่ม TUF ได้ตกลงจะจ่ายเงิน 1,500 ล้านเหรียญสหรัฐ เพื่อซื้อกิจการของแบรนด์ Bumble Bee ซึ่งครองตลาดอันดับ 2 ในสหรัฐ ส่วนแบ่งตลาด 25% ซึ่งหากได้รับการอนุมัติจากกระทรวงยุติธรรมของสหรัฐว่าไม่ผิดกฎหมายป้องกันการผูกขาดแล้ว จะทำให้ส่วนแบ่งในตลาดสหรัฐเพิ่มขึ้นเป็น 45% แซงขึ้นเป็นอันดับ 1

อนึ่ง คู่แข่งสำคัญ คือ บริษัท Dongwon ของเกาหลีใต้ ก็ใช้วิธีการคล้ายคลึงกัน โดยซื้อกิจการแบรนด์ Starkist ซึ่งเป็นแบรนด์อันดับ 1 ของสหรัฐ มีส่วนแบ่งตลาด 36% เมื่อปี 2551 เป็นเงิน 363 ล้านเหรียญสหรัฐ แต่บริษัท Dongwon มีสถานการณ์ค่อนข้างแตกต่างจากกลุ่ม TUF มาก เนื่องจากกิจการหลัก คือ กองเรือประมงทูน่า ดังนั้นจากสถานการณ์ราคาปลาทูน่าตกลงมาก กำไรจึงลดลงมาก

ประการที่สอง พัฒนานวัตกรรม โดยเมื่อต้นเดือน ธ.ค. 2557 กลุ่ม TUF ได้เปิดศูนย์นวัตกรรมแห่งแรกมูลค่ากว่า 100 ล้านบาท ณ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งนอกจากจะช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มและลดต้นทุนการผลิตแล้ว ยังอยู่ในข่ายได้รับสิทธิและประโยชน์ด้านภาษีอากรภายใต้หลักเกณฑ์ส่งเสริมการลงทุนเพื่อพัฒนาทักษะ เทคโนโลยีและนวัตกรรมด้วย

ประการที่สาม เป็นพันธมิตรกับบริษัท มิตซูบิชิ ซึ่งเป็นบริษัทการค้าระหว่างประเทศรายใหญ่ของโลก โดยปัจจุบันมิตซูบิชิถือหุ้น 7.58% ในบริษัท TUF พร้อมกับส่งตัวแทนมาเป็นกรรมการของบริษัทอีกด้วย