วัฒนธรรมคิด ตอนที่ 9

ใช่!! การอยากช่วยเหลือคนอื่น อยากแก้ปัญหาให้คนอื่น มันกลายเป็นแรงบันดาลใจเบื้องต้นในการคิดค้นสิ่งแปลกใหม่ ที่ช่วยแก้ปัญหาให้มนุษย์อย่างมหาศาล ...วันนี้เราเรียนรู้กันออกไปนอกโลกตามตำราฝรั่ง แต่สิ่งที่เราลืมไป คือ แท้จริงแล้ว ทุกธุรกิจคือการแก้ปัญหา -- มันมาจากด้านในตัวเรา ไม่ต้องไปหานอกโลก!!

ลองนึกภาพ หากเราเป็นคนแก้ปัญหาให้นายจ้างเพียงคนเดียว เราก็เป็น “แรงงาน” เป็น “ลูกจ้าง” เพราะปัญหามันเล็กมาก ...แต่ถ้าคนคนนั้นคิดใหญ่ กว่าจะแก้ปัญหาให้นายจ้าง เขาก็จะสร้างธุรกิจที่ใหญ่ขึ้น

อ้า!! ร้านกาแฟ เราช่วยให้คน 10 คน ที่เดินผ่านร้านก่อนไปทำงาน ให้ไม่ง่วง ...มันก็คือธุรกิจที่ไม่ใหญ่ เพราะมันแก้ปัญหาให้คนน้อยไป ...ไม่รวยครับ

ใช่!! ครับ ขนาดของปัญหา กำหนดความใหญ่ให้กับธุรกิจ ...วันนี้จะเห็นได้ว่า ในโลกออนไลน์ หรือซิลิคอน วัลเลย์ เขาพูดกันถึงการแก้ปัญหาในระดับโลก ก็เพราะอินเทอร์เน็ตไม่มีพรมแดน

ไม่แปลกนะ ธุรกิจวันนี้ที่โตเร็วมาก ก็ล้วนเป็นออนไลน์ทั้งสิ้น เพราะมันแทบไม่มีต้นทุนในการขยายขอบเขตของปัญหา ...ถ้าเรามองห้างสรรพสินค้า ก็คือ การแก้ปัญหาการซื้อของของคนในพื้นที่จำกัด ...การจะขยายร้าน ขยายสาขาก็ต้องใช้เงินมหาศาล ซึ่งต่างจาก Amazon.com ที่ขยายไปได้เลยทั่วโลก โดยแทบไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม แล้วยิ่งสินค้าที่ขายสามารถส่งออนไลน์ได้ด้วย ก็จบข่าว ...รวยกระจาย!!

 ผมเป็นคนฝันเยอะ อยากทำนุ่นทำนี่ ...สมัยที่อินเทอร์เน็ตเข้ามาเมืองไทยใหม่ๆ ผมวางแผนทุกอย่างเลยว่า ผมต้องเป็นศูนย์กลางตั้งแต่ Shopping ไปจนการศึกษา ทุกอย่างครอบคลุมเป็น One-Stop ภายใต้เว็บไซต์ของ ภาววิทย์ ...ฮึม!! พอเวลาผ่านเรื่อยๆ ผมเพิ่งรู้ว่า การจะเป็นศูนย์กลางอะไรบางอย่าง มันต้องให้คนอื่นเลือก

ในอดีตการสร้างศูนย์กลางชุมชน อาจหมายถึง เรามีที่ดิน จากนั้นเราก็สร้างเพิ่งขึ้นมา แล้วชวนพ่อค้าแม่ค้ามาขายของ จากนั้นก็ค่อยๆ ขยายใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ...ตอนแรกๆ มันก็เป็นแค่พื้นที่ขายของ แต่สุดท้ายพอพื้นที่นี้ใหญ่ขึ้นมา มันก็กลายเป็นตลาด ...ดังนั้น มูลค่าที่แท้จริง มันคือการแก้ปัญหา ...ซึ่งในที่นี้ก็คือ “การรวมคน รวมลูกค้า”

คำถามคือเราจะรวมลูกค้าได้อย่างไร ...ตอบง่ายๆ ก็คือ “เราต้องรู้ว่าลูกค้าต้องการอะไร จากนั้นก็คือตอบโจทย์”

 ความซับซ้อนของสังคมที่มากขึ้น ความต้องการลูกค้าจึงแบ่งได้ลึกขึ้น จึงเป็นที่มาของตลาดในโลกออนไลน์

ที่เล่ามาเพราะมีคนรุ่นใหม่เยอะมากที่มาคุยกับผมเรื่องธุรกิจ Start-up เขาบอกผมว่า “เขาอยากมีธุรกิจตัวเอง เขาอยากรวย แต่เขาไม่มีเงินทุน และเขาก็ไม่มีแนวคิด”

เฮ้ย!! ตกลง น้องอยากรวย แต่น้องไม่มีเงินทุน แล้วไม่มีแนวคิด ...แล้วน้องจะให้พี่ช่วยอะไร

จริงๆ มันมีวิธีช่วยคิดง่ายๆ คือ อย่างแรกเราลองมามองที่ตัวเราก่อนว่า ตัวเราในปัจจุบันมีอะไรบ้างที่สามารถเปลี่ยนเป็นการช่วยเหลือคนอื่นได้บ้าง

พอเรารู้ว่า ตัวเรามีความสามารถอะไร ลองมองดูซิว่า ความสามารถอันนั้นของเรา มันแตกต่างจากคนอื่นไหม

ถ้าพบว่า สิ่งที่เราทำได้ มันไม่มีใครทำได้ อันนี้มีอนาคตแล้ว ...จากนั้นมองต่อไปว่า “ความสามารถของเราตรงนั้น” สามารถช่วยคนได้หลายๆ คนในเวลาเดียวกันได้หรือไม่

คือที่ถามว่า ความสามารถเราสามารถช่วยหลายๆ คนในเวลาเดียวกัน มันคือ “ความใหญ่ของธุรกิจ”

ครับ!! ที่พูดมามันแค่จุดเริ่ม ...เพราะมันมีวิธีอีกหลายๆ อย่างที่ทำให้ความสามารถเราส่งต่อไปให้คนอีกหลายๆ คน ก็คือสร้างระบบที่วางอยู่บนความสามารถที่แตกต่าง ...น่าสนใจไหม ...ลองคิดดูครับ ไว้มีโอกาสต้องคุยเรื่องนี้กันยาวๆ