บทบาทในสภาปฏิรูปแห่งชาติ กับข้อเสนอการปฏิรูปประเทศไทย

ในฐานะที่ผมได้รับการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ ผมจึงอยากจะมาเล่าให้ท่านผู้อ่านฟังว่า ในอนาคตที่มีเวลาเหลืออยู่ประมาณ 300 กว่าวัน นับจากวันนี้ถึงวันที่ สปช.เห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญ  หากเห็นชอบก็ต้องนำร่างรัฐธรรมนูญขึ้นทูลเกล้าฯ (ภายใน 4 ก.ย. 2558) หรือหากไม่เห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญนับจากวันที่ได้รับร่างภายใน 6 ส.ค. 2558  ผมในฐานะสมาชิก สปช. จะสามารถทำอะไรในการปฏิรูปประเทศได้บ้าง เพราะในอดีตผมได้เขียน ได้สอน ได้พูดเรื่องการปฏิรูปในหลายๆ ด้าน โดยเฉพาะด้านกฎหมายและภาษีมานานกว่า 20 ปี  แต่ก็ดูว่าไม่มีผลงานอะไรที่จะเป็นเครื่องวัดความสำเร็จ  อาจมีบ้างที่ได้มีการปรับปรุงแก้ไข เพราะเป็นเรื่องที่เคยทำงานในฐานะคณะกรรมการที่หน่วยงานของรัฐแต่งตั้ง แต่เป็นการแก้ไขเรื่องเล็กๆ เหมือนปะผุบ้านที่กำลังจะพัง ซึ่งความจริงต้องรื้อบ้านและสร้างบ้านใหม่  ทำนองเดียวกับการปฏิรูป  มาคราวนี้บรรดาพี่ๆ เพื่อนๆ และลูกศิษย์ลูกหามาบอกกับผมว่า คราวนี้มานั่งในสภาปฏิรูปแห่งชาติเองแล้ว ท่านต้องทำอะไรให้สำเร็จเป็นมรรคเป็นผลบ้าง แล้วห้ามไปโทษใครล่ะ เมื่อเจอไม้นี้ ผมก็เกิดแรงกดดันที่จะต้องทำเรื่องการปฏิรูป  โดยเฉพาะการปฏิรูปภาษีและปฏิรูปกฎหมายให้ได้  โดยมีหน้าที่ที่ต้องไปเชิญชวนให้สมาชิกสปช. เห็นด้วยโดยให้เป็นมติสภาปฏิรูปแห่งชาติ   ก่อนที่ผมจะมาเล่าว่า ผมจะเสนอการปฏิรูปเรื่องอะไรและได้ทำอะไรไปแล้วนั้น ผมขออนุญาตนำกฎหมายรัฐธรรมนูญอันเป็นที่มาของสภาฏิรูปแห่งชาติมาสรุปให้ทราบก่อน

 ภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว พ.ศ. 2557

 สภาปฏิรูปแห่งชาติจะสามารถเสนอการปฏิรูปตามมาตรา 27 ของรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว พ.ศ. 2557 ที่มีหน้าที่ศึกษาและเสนอแนะเพื่อการปฏิรูป 18 ด้าน และได้มีการตั้งคณะกรรมาธิการเพื่อศึกษาและเสนอแนะการปฏิรูปในแต่ละด้านดังนี้

1. การเมือง

2. การบริหารราชการแผ่นดิน

3. กฎหมายและกระบวนการยุติธรรม

4. การปกครองท้องถิ่น

5. การศึกษาและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์

6. เศรษฐกิจ การเงิน และการคลัง

7. การเกษตรอุตสาหกรรมพาณิชย์ การท่องเที่ยวและบริการ

8. พลังงาน

9. ระบบสาธารณสุข

10. ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

11. การสื่อสารมวลชนและเทคโนโลยีสารสนเทศ

12. สังคม ชุมชน เด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ ผู้พิการและผู้ด้อยโอกาส

13. การแรงงาน

14. การป้องกันและปราบปรามทุจริตและประพฤติมิชอบ

15. ค่านิยม ศิลปะ วัฒนธรรม จริยธรรม และการศาสนา

16. การกีฬา

17. วิทยาศาสตร์เทคโนโลยีวิจัย นวัตกรรม และทรัพย์สินทางปัญญา

18. การคุ้มครองผู้บริโภค

 ทั้งนี้ เพื่อให้การปกครองระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข มีความเหมาะสมกับสภาพสังคมไทย มีระบบการเลือกตั้งที่สุจริตและเป็นธรรม มีกลไกป้องกันและขจัดการทุจริตและประพฤติมิชอบที่มีประสิทธิภาพ ขจัดความเหลื่อมล้ำและสร้างความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจและสังคมเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน  ทำให้กลไกของรัฐสามารถให้บริการประชาชนได้อย่างทั่วถึง สะดวก รวดเร็ว และมีการบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัดและเป็นธรรม

 ข้อเสนอแนะข้างต้น หากกรณีจำเป็นที่ต้องตราเป็นพระราชบัญญัติหรือพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ สภาปฏิรูปสามารถจัดทำร่างกฎหมาย เพื่อเสนอต่อสภานิติบัญญัติแห่งชาติ  หากเป็นกฎหมายการเงินก็เสนอร่างกฎหมายต่อคณะรัฐมนตรีได้โดยตรง (ม.31 วรรค 2) รวมทั้งการทำแนวทางและข้อเสนอแนะต่อสภานิติบัญญัติแห่งชาติ คณะรัฐมนตรี คณะรักษาความสงบแห่งชาติ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอีกด้วย (ม.31 (1))  นอกเหนือจากข้อเสนอแนะดังกล่าวแล้ว  สปช.ก็ยังมีหน้าที่ในการเสนอความเห็นข้อเสนอแนะต่อคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญเพื่อประโยชน์ในการร่าง ซึ่งขณะนี้ก็มีการอภิปรายในสภาปฏิรูป และจะเสร็จภายใน 19 ธ.ค. (ม.31 (2)) นี้ รวมทั้งยังมีอำนาจในการพิจารณาให้ความเห็นชอบหรือไม่ให้ความเห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญ (ม.31 (3))

 กล่าวโดยสรุป สภาปฏิรูปแห่งชาติมีบทบาทนอกจากการศึกษาและเสนอแนะแนวทางการปฏิรูปทั้ง 18 ด้านต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้ว ก็ยังสามารถเสนอร่างกฎหมายได้โดยตรงอีกด้วย อันจะสามารถทำให้การปฏิรูปสามารถทำได้สำเร็จในรัฐบาลชุดนี้ได้