เครื่องแก้วเวนิสเสื่อมมนต์ขลัง ยุโรปฝืด-จีนตีตลาด ดับธุรกิจ 100 ปี

โดย...ก้องภพ เทอดสุวรรณ

ดาเนียเล มัสซูสกาโต เป็นหนึ่งในช่างทำเครื่องแก้วซึ่งเป็นธุรกิจโบราณบนเกาะมูราโน ห่างออกไปทางเหนือของเมืองเวนิส ผู้รับช่วงต่อธุรกิจโรงงานทำเครื่องแก้วมาจากพ่อและแม่ แม้ธุรกิจทำเครื่องแก้วบนเกาะแห่งนี้จะเป็นธุรกิจท้องถิ่นที่เคยรุ่งเรืองอย่างมาก แต่ในปัจจุบันปัญหาหลายอย่างกำลังรุมเร้า จนมัสซูสกาโตต้องขายอพาร์ตเมนต์เพื่อนำเงินมาหมุนเวียนให้โรงงานซึ่งเป็นมรดกแห่งนี้สามารถดำเนินการต่อไปได้ โดยเจ้าตัวย้ายมาอาศัยที่ด้านหลังของโรงงานแทน

พ่อของมัสซูสกาโตเป็นช่างทำเครื่องแก้วทางฝ่ายแม่ที่มาจากครอบครัวช่างฝีมือในเกาะมูราโน และเช่นเดียวกับช่างทำแก้วรายอื่นในเวนิส ครอบครัวของมัสซูสกาโตดำเนินธุรกิจทำเครื่องแก้วกันมายาวนานจากรุ่นสู่รุ่น และยังมีชื่อเสียงมาก จนมีการบันทึกไว้ว่า พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ได้นำช่างจากเกาะแห่งนี้ไปฝรั่งเศส เพื่อขโมยความลับของการทำแก้ว และสร้างห้องกระจกอันลือชื่อใน
พระราชวังแวร์ซายส์ ขณะที่โคมไฟแชนเดอเลียร์ก็เลื่องชื่อกระจายไปทั่ว

ช่างทำแก้วผู้นี้ เปิดเผยว่า แม้ธุรกิจทำแก้วของครอบครัวจะมีอายุยืนยาวหลาย 100 ปี แต่ทุกวันนี้กลับขาดแคลนเครดิตที่จะใช้ในการค้ำจุนกิจการ ขณะเดียวกันภาวะเศรษฐกิจที่ฝืดเคืองไปทั่วยุโรป และการปรับขึ้นภาษีกำลังเป็นการทำลายธุรกิจทำแก้วบนเกาะมูราโน

“เราแค่กำลังรอที่จะหมดลมหายใจ” ช่างทำแก้ว กล่าวท่ามกลางบรรยากาศโรงงานที่เต็มไปด้วยไปแจ้งเก็บเงินและเศษแก้วแตกหัก

ภาวะเศรษฐกิจถดถอยในอิตาลีสวนทางกับค่าจ้างแรงงานและราคาพลังงานที่ทะยานขึ้น ทำให้รายได้ของโรงงานทำเครื่องแก้วของมัสซูสกาโตดิ่งตัวลงอยู่ที่ 7.4 แสนล้านยูโร (ราว 30.2 ล้านบาท) เมื่อปีที่แล้ว จากเดิมที่ 3 ล้านยูโร (ราว 122 ล้านบาท) ในปี 2008

ขณะเดียวกันกับที่การจ้างช่างทำเครื่องแก้วก็ลดลงเหลือเพียง 1 ใน 3 ของในปี 2008 เช่นกัน ยอดหนี้แซงหน้ายอดขาย ด้านข้อมูลสมาคมผู้ทำแก้วในอิตาลี เปิดเผยว่า ในช่วง 14 ปีที่ผ่านมา ตัวเลขจ้างงานในโรงงานทำเครื่องแก้วบนเกาะ
มูราโนปรับตัวลดลงถึง 80% 

นอกจากนี้ เครื่องแก้วหรูหราของเกาะแห่งนี้ ยังถูกตีตลาดจากเครื่องแก้วราคาถูกซึ่งผลิตในจีนอีกด้วย โดยถึงแม้รัฐบาลจะพยายามช่วยโรงงานทำเครื่องแก้วบนเกาะมูราโนด้วยการงดเว้นภาษีให้และช่วยอุดหนุนค่าก๊าซซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการทำแก้วให้ถึง 45% แต่ก็ไม่สามารถหยุดการไหลทะลักของสินค้าราคาถูกจากจีนได้ ในปัจจุบันเครื่องแก้วกว่า 70% ที่วางขายในเวนิสไม่ได้มาจากเกาะแห่งนี้อีกต่อไป แต่กลับเป็นของปลอมที่ถูกผลิตขึ้นในแดนมังกร

ด้านผู้รับมรดกโรงงานทำเครื่องแก้วรุ่นใหม่ก็เริ่มที่จะละทิ้งธุรกิจการทำเครื่องแก้วและปรับปรุงโรงงานแห่งนี้ให้กลายเป็นโรงแรมเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวที่มาจากเวนิส

ทั้งนี้ เกาะมูราโนเป็นศูนย์รวมการทำเครื่องแก้วคึกคักที่ใหญ่ที่สุดในโลก หลังจากทางการเวนิสขับไล่บรรดาช่างทำเครื่องแก้วออกจากเมืองในปี 1291 ด้วยเกรงว่าไฟจากการทำเครื่องแก้วจะทำให้เกิดเพลิงไหม้ เนื่องจากบ้านเรือนในสมัยนั้นยังทำด้วยไม้

ถึงกระนั้น เกาะมูราโนที่เคยคึกคัก ในปัจจุบันกลับเงียบเหงาเป็นอย่างยิ่่ง