บิ๊กรับเหมารุ่งนอนกิน รายเล็กยังระส่ำรวมกลุ่มสู้

ธุรกิจรับเหมาก่อสร้างถือเป็นฟันเฟืองสำคัญในการผลักดันให้ตัวเลขทางเศรษฐกิจเติบโตขึ้น เพราะเกี่ยวข้องกับการใช้วัสดุก่อสร้างและแรงงาน แต่จากปัญหาเศรษฐกิจในประเทศที่รอวันฟื้นตัวและการเมืองในประเทศที่กำลังหาทางออก  ทำให้การลงทุนโครงการขนาดใหญ่หรือเมกะ
โปรเจกต์เกิดขึ้นได้เฉพาะโครงการที่ศึกษามาเป็นอย่างดีแล้วว่าเหมาะสมกับการลงทุน แต่ยังดำเนินการได้ช้ากว่าแผน 

กฤษดา จันทร์จำรัสแสง อุปนายกสมาคมอุตสาหกรรมก่อสร้างไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ และกรรมการผู้จัดการ บริษัท วงศ์จันทร์ เปิดเผยว่า ภาพรวมของธุรกิจก่อสร้างไทยในปี 2558 นั้น เดิมที่คาดการณ์ว่าจะเติบโตดีขึ้น หลังจากมีการจัดตั้งรัฐบาลชั่วคราวเข้ามาบริหารประเทศ และจะผลักดันให้งานก่อสร้างภาครัฐเกิด มีมูลค่ารวมไม่ต่ำกว่า 4 แสนล้านบาทนั้น คงจะไม่เป็นไปตามที่คาดการณ์ไว้ เนื่องจากการอนุมัติโครงการใหม่ๆ นั้นยังมีความล่าช้า เพราะต้องการศึกษารายละเอียดรวมถึงความโปร่งใสก่อนเปิดประมูล

“รับเหมาทีี่เติบโตดีมีเฉพาะรายใหญ่ที่มีงานก่อสร้างในมือจำนวนมาก และการเปิดประมูลงานใหม่โดยเฉพาะเมกะโปรเจกต์ งานจะเกิดขึ้นเฉพาะกับรายใหญ่และร่วมทุนเพื่อพัฒนาโครงการ   แต่รายกลางและรายเล็กนั้นยังถือว่าหนักอยู่ เพราะไม่ใช่ผู้รับเหมาที่มีความชำนาญเฉพาะด้าน ขณะเดียวยังมีปัจจัยลบทางเศรษฐกิจเป็นตัวฉุดกำลังซื้อ ไม่ว่าจะเป็นราคาพืชผลทางการเกษตรที่ตกต่ำ ที่ทำให้เกษตรกรไม่มีรายได้มาเพื่อใช้ปรับปรุงที่อยู่อาศัย ปัจจัยดังกล่าวส่งผลกระทบกับการรับงานของผู้รับเหมารายกลางและเล็ก” กฤษดา กล่าว

นอกจากนี้ กลุ่มที่ได้รับผลประโยชน์จะเป็นผู้ผลิตวัสดุก่อสร้างหลัก อย่างปูนซีเมนต์ เสาเข็ม และเหล็กเส้น เป็นหลัก เนื่องจากความต้องการใช้งานจะมาจากวัสดุก่อสร้างหลักก่อน ขณะที่ราคาน้ำมันในตลาดโลกนั้นมีราคาที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง แต่ไม่สามารถคาดได้ว่าราคาจะลดลงไปได้นานแค่ไหน ซึ่งยังไม่มีหลักประกันที่ชัดเจน เนื่องจากจะส่งผลกับต้นทุนของงานที่ได้ในอนาคต ว่าจะเพิ่มขึ้นหรือลดลงเพียงใด  รวมไปถึงแรงงานภาคก่อสร้างที่ปัจจุบันรัฐบาลยังเป็นการแก้ปัญหาในระยะสั้นเท่านั้น หากความต้องการแรงงานเพิ่มขึ้นจะแก้แบบเบ็ดเสร็จได้อย่างไร

กฤษดา กล่าวถึงโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้าส่วนต่อขยายเป็นโปรเจกต์ที่เห็นความคึกคักจากการที่รัฐบาลเปิดประมูลสายสีเขียว ส่วนต่อขยายหมอชิต-สะพานใหม่-คูคต ที่มีงานประมูลสายใหม่ออกมาบ้าง แต่งานใหม่อย่างรถไฟทางคู่ เห็นว่ารัฐบาลไทยจะไปเซ็นเอ็มโอยู หรือบันทึกความร่วมมือในเบื้องต้นกับประเทศจีน เพื่อให้รับเหมาจากจีนเป็นผู้ก่อสร้าง ผลประโยชน์จึงไม่เกิดกับกลุ่มผู้รับเหมาไทยมากนัก ขณะที่การก่อสร้างโครงการระบบจัดการน้ำภายในประเทศปัจจุบันก็ยังไม่มีความชัดเจน                                      

นพ.เชิดศักดิ์ อัมพรสุขสกุล กรรมการผู้จัดการ บริษัท แสงฟ้าก่อสร้าง กล่าวว่า ภาพรวมธุรกิจรับเหมาปีหน้า คาดว่าจะปรับตัวดีขึ้นกว่าปีนี้ เนื่องจากปีหน้าจะเริ่มมีงานก่อสร้างโครงการใหม่ๆ ของรัฐที่เปิดประมูลไปแล้ว ซึ่งถือเป็นสัญญาณที่ดี

อย่างไรก็ตาม ยังไม่ได้มองว่าปีหน้าจะเป็นปีที่ตลาดรับเหมาจะกลับมาสดใสมากนัก เพราะเศรษฐกิจยังไม่ได้ฟื้นตัวอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะสถานการณ์ในครึ่งปีแรกของปีหน้าจะยังไม่ได้ปรับตัวดีขึ้นมาก ปัจจัยนี้ทำให้แม้ว่าจะมีงานโครงการรัฐเกิดขึ้น และงานภาคเอกชนที่มีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้น แต่ภาพรวมธุรกิจรับเหมาจะยังควบคุมเรื่องแรงงานไม่ได้ ซึ่งอาจเข้าสู่วิกฤตขาดแคลนอีกครั้งได้

แหล่งข่าวจากวงการรับเหมาก่อสร้าง กล่าวว่า รัฐบาลควรจัดทำแผนพัฒนาโครงการก่อสร้างของภาครัฐเป็นรายไตรมาส เพื่อให้ผู้ประกอบการรับเหมาก่อสร้างได้มีกรอบการทำงานที่ชัดเจนว่าต่อไตรมาสจะพัฒนาการก่อสร้างทางด้านใดบ้าง เพื่อไม่ให้งานก่อสร้างนั้นมากระจุกตัวอย่างในไตรมาสเดียว โดยเฉพาะในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี  ซึ่งจะเป็นปัญหาต่อเนื่องไม่ว่าจะเป็นผู้ผลิตวัสดุก่อสร้างสามารถคำนวณถึงความต้องการใช้งานได้ทัน จึงไม่มีปัญหาทางด้านกระบวนการผลิตที่ไม่สอดคล้องกับความต้องการใช้งาน

ทางออกสำคัญในการแก้ปัญหาของรัฐต่อภาครับเหมาก่อสร้างเวลานี้อยู่ที่การจัดการอย่างเป็นระบบ จะเห็นได้ว่ารายใหญ่ที่มีศักยภาพสูงกว่า ส่วนใหญ่จะไม่มีปัญหาในการเข้าประมูลงาน แต่รายขนาดกลางและเล็ก งานที่ได้ส่วนใหญ่ไม่ได้พึ่งพิงเทคโนโลยีการก่อสร้างขั้นสูงมากนัก  ส่วนใหญ่จะเป็นงานก่อสร้างอาคารทั้งแนวสูงและบ้านแนวราบ ที่วันนี้งานใหม่ออกมายังมีน้อย ทำให้ผู้รับเหมาขนาดเล็กต้องหาตลาดเฉพาะ หรือรวมตัวกันกับรายเล็กด้วยกันเพื่อรับงานใหญ่ขึ้นเพื่อให้สามารถอยู่ได้ในภาวะที่เศรษฐกิจรอวันฟื้น