ตลาดเงียบเหงา

การทยอยเก็บเกี่ยวผลผลิตข้าวเปลือกฤดูกาล 2557/2558 ของหลายประเทศในช่วงที่ผ่านมา ส่งผลให้การซื้อขายข้าวในตลาดโลกขณะนี้ค่อนข้างเงียบเหงา ประเทศผู้ซื้อข้าวต่างชะลอคำสั่ง เนื่องจากผลผลิตข้าวในประเทศเพิ่มขึ้น มีการคาดการณ์ว่าในช่วงที่เหลือของปีนี้ไม่น่าจะมีคำสั่งซื้อข้าวเข้ามาเพิ่มเติมจากที่มีการซื้อข้าวกันคึกคักก่อนหน้านี้

ชูเกียรติ โอภาสวงศ์ นายกกิตติมศักดิ์สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย ระบุว่า ในช่วง 1 เดือนที่เหลือของปีนี้ ไม่น่าจะมีคำสั่งซื้อข้าวจากผู้ซื้อในประเทศต่างๆ เช่น ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย มาเลเซีย และจีนอีกแล้ว เนื่่องจากได้สั่งซื้อข้าวล่วงหน้าแล้ว

โดยเฉพาะจีน ที่จะไม่มีคำสั่งซื้อข้าวมาเพิ่มแน่นอน เนื่องจากขณะนี้ผลผลิตข้าวฤดูกาลใหม่ของจีนออกมาจำนวนมาก ส่งผลให้ราคาข้าวเปลือกในจีนปรับตัวลดลง 10% ในช่วงที่ผ่านมา จีนจึงแก้ปัญหาราคาข้าวตกต่ำ ด้วยการแจ้งให้ประเทศผู้ขายข้าวทราบว่าท่าเรือในจีนแออัดมากจนไม่สามารถนำเข้าสินค้าได้

“ราคาข้าวเปลือกภายในประเทศที่ตกต่ำในจีน จะส่งผลกระทบต่อคำสั่งซื้อข้าวแบบรัฐต่อรัฐ (จีทูจี) ที่ไทยทำไว้กับบริษัท คอฟโก้ 1 ล้านตัน แต่ยังไม่ได้เจรจาราคาและส่งมอบอีก 7 แสนตัน อีกทั้งจีนยังได้สั่งปิดพรมแดนจีน-เวียดนาม ทำให้เวียดนามได้รับผลกระทบ ไม่สามารถส่งข้าวขายให้จีนได้” ชูเกียรติ ระบุ

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้เวียดนามได้ปรับลดราคาขายข้าวสารลงมาอย่างต่อเนื่อง สาเหตุเป็นเพราะไม่สามารถขายข้าวไปยังจีนได้ ในขณะที่ผลผลิตข้าวเวียดนามออกสู่ตลาดเพิ่มขึ้นอย่างมาก ส่งผลให้ล่าสุดราคาส่งออกข้าวขาว 5% ของเวียดนามอยู่ที่ 390 เหรียญสหรัฐ/ตัน ซึ่งเป็นการปรับลดลงมาจากช่วงไตรมาส 3 ที่ราคาข้าวเวียดนามเคยขึ้นไปถึง 460 เหรียญสหรัฐ/ตัน ส่วนราคาส่งออกข้าวไทยชนิดเดียวกันอยู่ที่ 410 เหรียญสหรัฐ/ตัน

“มีแนวโน้มว่าราคาข้าวของเวียดนามจะปรับลดลงมาอีก เนื่องจากผลผลิตข้าวนาปีฤดูกาลใหม่ที่ทยอยออกมา โดยเฉพาะในช่วงเดือน ก.พ. 2558 มีผลผลิตจะเพิ่มสูงขึ้นมาก และหากเวียดนามลดราคาข้าวลงมาเหลือ 360 เหรียญสหรัฐ/ตัน มีโอกาสที่ไทยจะต้องปรับลดราคาส่งออกข้าวลงมาตาม และมีโอกาสที่ราคาข้าวไทยจะต่ำกว่า 400 เหรียญสหรัฐ/ตันอีกครั้ง” นายกกิตติมศักดิ์สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย บอก

ชูเกียรติ ระบุว่า จากนี้ไปจะต้องติดตามสถานการณ์ราคาข้าวในเวียดนามอย่างใกล้ชิด เพราะก่อนหน้านี้เวียดนามเจอปัญหาเรื่องการส่งออกข้าว หลังจากเวียดนามปรับเพิ่มราคาข้าวขาว 5% ไปแตะระดับ 460 เหรียญสหรัฐ/ตัน และทำให้ปริมาณส่งออกข้าวลดลงต่อเนื่อง แต่คงจะไม่มีผลกระทบกับการส่งออกข้าวไทยในปีนี้ เพราะตัวเลขส่งออกข้าวของไทยที่จะสูงถึง 11 ล้านตัน เป็นคำสั่งซื้อล่วงหน้า

ด้านองค์การอาหารแห่งชาติฟิลิปปินส์ (เอ็นเอฟเอ) ระบุว่า มีแผนจะนำเข้าข้าวสาร 6 แสนตัน เพื่อทดแทนสต๊อกข้าวในประเทศที่ลดลง และให้เพียงพอต่อการบริโภคภายในช่วงเดือน มิ.ย.-ส.ค.ปีหน้า โดยในเร็วๆ นี้ เอ็นเอฟเอจะเสนอแผนนำเข้าข้าวให้โจโก วิโดโด ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ อนุมัติต่อไป

ส่วนจะมีเห็นชอบให้นำเข้าข้าวหรือไม่ และในปริมาณเท่าไหร่ จะขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของประธานาธิบดีโจโกวี แต่หากมีการอนุมัติเอ็นเอฟเอจะประกาศเปิดประมูลข้าวในเดือน ธ.ค.ปีนี้ หรือเดือน ม.ค.ปีหน้า และเริ่มนำเข้าในเดือน มิ.ย.

กระทรวงเกษตรสหรัฐ (ยูเอสดีเอ) ประเมินว่า ในปี 2557 ฟิลิปปินส์จะนำเข้าข้าวทั้งสิ้น 1.45 ล้านตัน และคาดว่าในปีหน้าฟิลิปปินส์จะนำเข้าข้าว 1.6 ล้านตัน ขณะที่ผลผลิตข้าวเปลือกของฟิลิปปินส์ในปีหน้าทั้งปีจะอยู่ที่ 19.36 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 3% เทียบกับปีก่อน โดยคาดว่าไตรมาสแรกจะมีผลผลิตข้าวเปลือก 4.28 ล้านตัน สูงขึ้น 0.6% เทียบกับไตรมาสแรกปี 2557 แต่การประเมินผลผลิตข้าวฟิลิปปินส์ยังมีการคลาดเคลื่อนได้จากภัยธรรมชาติต่างๆ