แก้ ศก.-โครงสร้างพื้นฐานเสริมแกร่งเออีซีระยะยาว

โดย...ตะวัน หวังเจริญวงศ์

ตลอดปี 2557 เกิดความเปลี่ยนแปลงมากมายในหลายประเทศอาเซียน ตลอดจนมีการฟื้นตัวและหดตัวของยักษ์ใหญ่ด้านเศรษฐกิจของโลก ขณะเดียวกันการก้าวเข้าสู่ประชาคมอาเซียนในปี 2558 ก็อาจเป็นทั้งโอกาสและอุปสรรคบางด้านสำหรับภาคธุรกิจ รัฐบาล และเอกชนของประเทศต่างๆ ในอาเซียนจึงจำเป็นต้องเร่งวิเคราะห์เพื่อหาทางปรับตัวรับมือ

เคลวิน เทย์ กรรมการผู้จัดการและประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายสารสนเทศภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกใต้ บริษัท ยูบีเอส วิเคราะห์ในงานสัมมนา “Emerging Market Opportunities Forum : Insight from ASEAN Chambers of Commerce” จัดโดย สถาบันบัณฑิตบริหารธุรกิจศศินทร์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ว่า อาเซียนกำลังเผชิญความท้าทายหลายด้าน เช่น เศรษฐกิจสิงคโปร์ที่กำลังได้รับผลกระทบด้านการส่งออกสินค้าอิเล็กทรอนิกส์อย่างมาก เนื่องจากการเติบโตในอุตสาหกรรมดังกล่าวของไต้หวันและเกาหลีใต้ จากที่เคยใกล้เคียงกันในปี 2549 แต่ปัจจุบันห่างกันเกือบเท่าตัว

ขณะเดียวกัน โจโก วิโดโด ประธานาธิบดีของอินโดนีเซีย ก็เผชิญความท้าทายทางเศรษฐกิจหลายด้าน ทั้งการลดการอุดหนุนราคาพลังงาน กฎหมายแรงงาน กฎหมายการลงทุน ตลอดจนการเร่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน

“การเดินทางภายในจาการ์ตาใช้เวลา 4 ชั่วโมงครึ่ง ขณะที่ไฟลต์บินตรงจากสิงคโปร์ไปจาการ์ตายังใช้เวลาแค่ชั่วโมงครึ่ง” เทย์ เล่าติดตลก

นอกจากนี้ ภาพรวมการท่องเที่ยวของอาเซียนในปีนี้ยังมีจำนวนนักท่องเที่ยวหลายชาติลดลง เนื่องจากนักท่องเที่ยวมักจะมาในลักษณะกรุ๊ปทัวร์ เดินทางครั้งละหลายประเทศ เมื่อเกิดปัญหากับประเทศหนึ่ง เช่น เกิดปัญหากับสายการบินของมาเลเซีย ก็ส่งผลกระทบต่อการเดินทางมาท่องเที่ยวประเทศอื่นในอาเซียนไปด้วย

ที่ผ่านมาอาเซียนขึ้นอยู่กับการขยับตัวของ 3 ยักษ์ใหญ่ ได้แก่ จีน สหภาพยุโรป และสหรัฐ แต่ขณะนี้จีนกำลังอยู่ระหว่างการปรับโครงสร้างตัวเอง สหภาพยุโรปน่าจะยังไม่พร้อมขยับตัวออกไปไหน มีเพียงสหรัฐชาติเดียวที่น่าจะขยับตัวในเร็วๆ นี้ อาเซียนต้องเร่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของตัวเอง เพื่อสร้างการดึงดูดทางเศรษฐกิจระยะยาว

ด้าน ปณิธาน ปวโรฬารวิทยา ประธานสภาธุรกิจไทยพม่า สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย บอกว่า รัฐบาลชาติต่างๆ ของอาเซียนต้องให้ความสำคัญกับเอสเอ็มอีมากขึ้น เพราะเอสเอ็มอีจะเป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนภูมิภาค แต่ปัจจุบันเอสเอ็มอียังขาดทั้งแหล่งทุน ความรู้ และเครือข่ายในการดำเนินธุรกิจ นอกจากนี้ รัฐยังต้องให้ความสำคัญทั้งการเชื่อมโยงระหว่างกันด้านโครงสร้างพื้นฐานและการเชื่อมโยงระหว่างประชาชนกับประชาชนด้วย

สำหรับปัญหาอื่นๆ ที่ไทยกำลังเผชิญในขณะนี้ เช่น ปัญหาขาดแคลนแรงงานฝีมือในอุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม อุตสาหกรรมก่อสร้าง ซึ่งควรต้องหาทางแก้ไขต่อไป

พรศิลป์ พัชรินทร์ตนะกุล รองเลขาธิการสภาหอการค้าไทย บอกว่า อาเซียนต้องเร่งปรับปรุงห่วงโซ่คุณค่าให้ดีเพื่อลดต้นทุนสินค้าต่อหน่วยและต้นทุนที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรธรรมชาติลง เพราะขณะนี้ทั่วโลกไม่ได้สู้กันที่ต้นทุนแบบเดิมอีกแล้ว แต่สู้กันที่ตัวสินค้า

“ภายใต้โครงสร้างการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจแบบใหม่ของโลก อาเซียนอาจต้องมีโครงสร้างใหม่ที่ดีขึ้น โดยจำเป็นต้องมีเทคโนโลยีและการเงิน เพื่อให้มีความสามารถเข้าถึงตลาดใหม่ๆ” พรศิลป์ ระบุ

ขณะที่ โอล็อกซุน ประธานหอการค้าสิงคโปร์ไทย กล่าวสอดคล้องกันว่า อาเซียนขณะนี้มีความหลากหลายสูงมากทั้งในแง่ของวัฒนธรรมและภูมิหลังอื่นๆ แม้อาเซียนจะมีเอกสารและข้อตกลงหลายด้านที่แสดงถึงการรวมตัว เช่น ข้อตกลงยอมรับร่วมคุณสมบัตินักวิชาชีพ (เอ็มอาร์เอ) แต่สุดท้ายเอ็มอาร์เอก็เป็นเพียงเอกสารชิ้นหนึ่งเท่านั้น หากจะรวมกันเป็นหนึ่งเดียวได้ ต้องเข้าใจซึ่งกันและกันผ่าน “ภาษา”

นอกจากนี้ ต้องการให้ประชาคมอาเซียนเป็นเรื่องของความร่วมมือ รัฐบาลแต่ละประเทศอาเซียนจึงต้องหาทางทำให้ประเทศในภูมิภาคนี้เติบโตไปด้วยกัน