เปิดพิมพ์เขียว"กระทรวงเศรษฐกิจดิจิทัล"

โดย...ทีมข่าวเศรษฐกิจภาครัฐโพสต์ทูเดย์

การขับเคลื่อนนโยบายเศรษฐกิจดิจิทัลของ รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ที่ตั้งต้นนับหนึ่งอยู่ในขณะนี้ ส่งผลให้ต้องมีการปรับรื้อโครงสร้างกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) ครั้งใหญ่ หลังจากที่มีการก่อตั้งเมื่อกว่า 10 ปีก่อน เพื่อรองรับภารกิจปรับรื้อสัญญาสัมปทานดาวเทียมและโทรศัพท์มือถือในสมัย รัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร

“การพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัลให้เกิดเป็นรูปธรรมอย่างแท้จริง ยังต้องแก้กฎหมายอีกเยอะ คาดว่าจะทำให้เสร็จภายใน 1 ปี ซึ่งจะทำให้เศรษฐกิจไทยพัฒนาก้าวไปได้อย่างรวดเร็ว โดยเรื่องเศรษฐกิจดิจิทัลเป็นเรื่องเก่าของประเทศที่พัฒนาแล้ว แต่เป็นเรื่องใหม่ของไทย” ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล รองนายกรัฐมนตรี ระบุ

ภายใต้แผนปฏิบัติการในการปรับโครงสร้างกระทรวงไอซีทีใหม่ จาก “พิมพ์เขียว” ล่าสุด ต้องเรียกได้ว่ามีการปรับปรุงโครงสร้างที่ถือว่าพลิกโฉมหน้าการบริหารจัดการกิจการโทรคมนาคม สื่อสารและการกำกับดูแลคลื่นความถี่แบบไม่เหลือเค้าเดิม

ทั้งนี้ กระทรวงที่จัดตั้งขึ้นใหม่จะมีชื่อว่า “กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม” มีส่วนราชการในสังกัด 3 หน่วยงาน คือ 1.สำนักงานปลัดกระทรวง มี 6 กอง ได้แก่ กองกลาง กองกิจการระหว่างประเทศ กองงานคณะกรรมการ NDEC ศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติ กองนโยบายและติดตามประเมินผล

โดยเฉพาะในส่วนของกองกิจการอวกาศแห่งชาติ มีการเพิ่มอำนาจให้กองนี้ ตั้งแต่อำนาจการขอสิทธิการใช้งานตำแหน่งวงโคจรดาวเทียม การจัดทำตารางคลื่นความถี่แห่งชาติ และกิจการภายใต้ พ.ร.บ.วิทยุคมนาคม อนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่อื่นๆ จัดทำแผนแม่บทการบริหารคลื่นความถี่ และวินิจฉัยและแก้ปัญหาการใช้คลื่นความถี่

2.กรมเศรษฐกิจดิจิทัล ซึ่งมีกองในสังกัด 10 กอง ได้แก่ สำนักงานเลขานุการกรม กองโครงสร้างพื้นฐานด้านซอฟต์แวร์ (Soft Infrastructure) กองป้องกันการกระทำความผิดทาง ICT สำนักงานคณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ กองลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านฮาร์ดแวร์ (Hard Infrastructure) กองบริการโครงสร้างพื้นฐาน (Service Infrastructure) กองประชาสัมพันธ์เศรษฐกิจดิจิทัล (Digital Economy Promotion) กองสังคมดิจิทัลและฐานความรู้ (Digital Society & Knowledge Resources) และกองส่งเสริมและพัฒนาการใช้ ICT

และ 3.กรมอุตุนิยมวิทยา ที่ยังคงบทบาทและอำนาจหน้าที่ตามเดิม ส่วนสำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.) จะถูกโอนย้ายไปสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี

อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่น่าสนใจของการปรับโครงสร้างกระทรวงเศรษฐกิจดิจิทัลครั้งนี้ คือ การลดอำนาจและบทบาทคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ซึ่งเป็นหน่วยงานอิสระตามรัฐธรรมนูญ และมีอำนาจตามมาตรา 27 แห่ง พ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ และกำกับกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2553 ลง อย่างมากจนแทบไม่เหลือความยิ่งใหญ่

นั่นก็คือการลดสถานะของ กสทช.ลงเป็นองค์การมหาชนตาม พ.ร.บ.เฉพาะที่ตราขึ้นมาใหม่ โดยอยู่ภายใต้กระทรวงเศรษฐกิจดิจิทัล และลดอำนาจหน่วยงานนี้เหลือเพียงการรับผิดชอบการอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่เฉพาะในกิจการโทรคมนาคม กิจการโทรทัศน์ และการกำกับดูแลเท่านั้น

ในขณะที่องค์กรรัฐวิสาหกิจและองค์การมหาชนที่อยู่ในสังกัดของกระทรวงเศรษฐกิจดิจิทัลอื่นๆ ยังคงเป็นบริษัท กสท โทรคมนาคม หรือ CAT บริษัท ทีโอที (TOT) บริษัท ไปรษณีย์ไทย สำนักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (EGA) มีการจัดตั้งหน่วยงานที่ทำภารกิจติดตามอาชญากรรมคอมพิวเตอร์ ตลอดจนการโยกย้ายบางส่วนของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) บางส่วนมาตั้งเป็นหน่วยงานในสังกัดกระทรวงใหม่ เช่น สำนักงานเนคเทค องค์กร Software Park ศูนย์บริหารจัดการเทคโนโลยี (TMC) และสำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) โดยหน่วยงานใหม่จะทำภารกิจด้านการส่งเสริมอุตสาหกรรมไอซีที

นอกจากการปรับปรุงโครงสร้างกระทรวงเศรษฐกิจดิจิทัลแล้ว ภายในเดือน ม.ค.ปีหน้ารัฐบาลจะจัดตั้งคณะกรรมการเศรษฐกิจดิจิทัลแห่งชาติ ทำหน้าที่ขับเคลื่อนนโยบายเศรษฐกิจดิจิทัล โดยมีอธิบดีกรมเศรษฐกิจดิจิทัลเป็นฝ่ายเลขานุการ

สำหรับการแก้ไขกฎหมายมากกว่า 10 ฉบับ เพื่อรองรับกระทรวงเศรษฐกิจดิจิทัล เช่น การร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ “จะต้องไม่มีการกำหนดให้มีองค์กรอิสระที่ทำหน้าที่จัดสรรคลื่นความถี่ และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม” เหมือนที่มีการกำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญปี 2550 ปรับปรุง พ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ฯ โดยกำหนดสถานะของสำนักงาน กสทช. ให้มีสถานะเป็นองค์การมหาชน

พร้อมทั้งตรา พ.ร.บ.ปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 และที่แก้ไขเพิ่มเติม โดยเปลี่ยนชื่อกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร เป็น “กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม” จัดตั้งกรมเศรษฐกิจดิจิทัล และปรับปรุงกฎหมายเกี่ยวกับหน่วยงานที่จะโอนย้ายมายังกระทรวงใหม่

คงต้องติดตามกันไม่ต่อไปว่าการจัดตั้งกระทรวงดิจิทัลเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้เศรษฐกิจด้านไอซีทีที่มีมูลค่า 1.2 ล้านล้านบาท หรือคิดเป็น 10% ของจีดีพีในปัจจุบัน จะไปตลอดรอดฝั่งหรือไม่