อายุ

ช่วงนี้ไปสัมภาษณ์ใคร เมืองไหน ประเทศไหน ก็มักจะได้คำตอบเชิงเป้าหมายคล้ายๆ กัน นั่นคือ “เราต้องการจะเป็นศูนย์กลางการบริการสุขภาพ หรือเมดิคัล ฮับ”

วันนี้จึงอยากชวนทุกท่านมาลองดูสถิติกันว่า ประเทศในแถบอาเซียนหลายประเทศที่กำลังแข่งกันเป็นเมดิคัล ฮับ อยู่นี้ ประชากรของตัวเองมี “อายุมั่นขวัญยืน” กันแค่ไหน

ข้อมูลจาก World Health Statistics 2014 ขององค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุครับว่า อายุคาดเฉลี่ย (Life Expectancy) ของประชากรทั่วโลกขณะนี้อยู่ที่ 70 ปี โดยผู้ชายอยู่ที่ประมาณ 68.1 ปี น้อยกว่าผู้หญิงซึ่งอยู่ที่ 73 ปี และประชากรจะมีสุขภาพดีจนถึงอายุราว 62 ปี

หันมาเจาะประเทศในกลุ่มอาเซียน มีสถิติหลายส่วนที่น่าสนใจ เริ่มจากประเทศที่มีอายุคาดเฉลี่ยสูงที่สุดในอาเซียน คือ สิงคโปร์ ประชากรอายุยืนถึง 83 ปี ผู้ชายสิงคโปร์ยังอายุยืนเป็นอันดับ 5 ของโลก ด้วยอายุคาดเฉลี่ย 80.2 ปี และผู้หญิงอันดับ 4 ของโลก ด้วยอายุคาดเฉลี่ย 85.1 ปี

สำหรับอันดับ 2 ได้แก่ เวียดนาม ประชากรอายุคาดเฉลี่ย 76 ปี อันดับ 3 ไทย อายุคาดเฉลี่ย 75 ปี ขณะที่อันดับสุดท้ายของภูมิภาค คือ ลาวและพม่า อายุคาดเฉลี่ย 66 ปี

ในอาเซียนมีเพียง 3 ประเทศ ที่อายุคาดเฉลี่ยประชากรต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของโลก คือ ฟิลิปปินส์ ลาว และพม่า หากดูจากสถิติอายุที่ยังคงมีสุขภาพดี จะมีประเทศที่ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยเพิ่มอีก 1 ประเทศ คือ กัมพูชา

อย่างไรก็ดี ประเทศที่ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยข้างต้น มีสถิติอายุคาดเฉลี่ยประชากรดีขึ้นมากในช่วง 22 ปีที่ผ่านมา เช่น ลาว เดิมอายุคาดเฉลี่ยแค่ 53 ปี ในการประมาณการเมื่อปี 2533 แต่ตอนนี้อายุคาดเฉลี่ยสูงขึ้นถึง 13 ปี เช่นเดียวกับกัมพูชา ที่เดิมมีอายุคาดเฉลี่ย 54 ปี แต่ตอนนี้พัฒนาขึ้นมาเป็น 72 ปี

นั่นหมายความว่า หลายๆ ประเทศในอาเซียนน่าจะพอโม้ เอ้ย ตั้งเป้าได้จริงๆ ว่าตัวเองต้องการจะเป็นศูนย์กลางการบริการสุขภาพ เพราะภาพรวมประชากรยังอายุยืนและมีสุขภาพดี

แต่เรื่องหนึ่งที่อาจจะย้อนแย้งอยู่ในภูมิภาคของเรา คือเรื่องรายได้ประชากรกับค่าเฉลี่ยอายุยืนครับ องค์การอนามัยโลกแสดงสถิติว่า ประชากรประเทศรายได้สูงจะมีอายุยืนและสุขภาพดีกว่าประชากรประเทศรายได้ปานกลาง ประเทศรายได้ค่อนข้างน้อย และประเทศรายได้น้อย ขณะที่สถิติของอาเซียนไม่เป็นไปตามนั้นเสียทีเดียว

เวียดนามอายุยืนกว่าไทย ไทยอายุยืนกว่ามาเลเซีย กัมพูชาอายุยืนกว่าอินโดนีเซีย สะท้อนว่ามีปัจจัยอื่นนอกจาก “รายได้” ที่ส่งผลกระทบมากต่อการมีอายุยืนและมีสุขภาพดี

ในยุคที่ใครต่อใครอยากจะเป็นเมดิคัล ฮับ ในยุคที่เรากำลังจะก้าวเข้าสู่ประชาคมอาเซียน “เรา” ทั้งในฐานะระดับประเทศและระดับภูมิภาคควรต้องเร่งหา “ปัจจัย” ที่ทำให้คนอายุยืนและมีสุขภาพดีให้เจอครับ เพื่อที่เราจะได้เป็นภูมิภาคที่อายุยืนและมีสุขภาพดี ก่อนจะดูแลคนอื่นให้อายุยืนและสุขภาพดีเหมือนเรา

หากไม่เร่งหาให้เจอ อนาคตอาเซียนอาจไม่ได้ก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุแบบธรรมดา แต่อาจก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุ “ที่สุขภาพไม่ดี” ก็เป็นได้ครับ