ราคากลางรถเมย์เอ็นจีวีชนักปักหลัง ขสมก.

โดย...ทีมข่าวเศรษฐกิจภาครัฐโพสต์ทูเดย์

ปรากฏการณ์ปลดฟ้าผ่า นเรศ บุญเปี่ยม รักษาการผู้อำนวยการองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.) และประธานคณะกรรมการร่างทีโออาร์จัดซื้อรถเมล์เอ็นจีวี 3,183 คัน วงเงิน 13,612.2 ล้านบาท ออกจากตำแหน่ง เหลือเพียงรองผู้อำนวยการ ขสมก. ฝ่ายอำนวยการ เมื่อวันที่ 3 พ.ย. ของคณะกรรมการ ขสมก. ที่มี พล.ต.อ.เอก อังสนานนท์ รอง ผบ.ตร. เป็นประธาน เรียกเสียงครางฮือในกระทรวงคมนาคมและธุรกิจรถยนต์ได้ไม่น้อย

ในขณะที่บอร์ด ขสมก.ได้มีมติแต่งตั้งให้ ปราณี ศุกระศร อดีตรองผู้อำนวยการ ฝ่ายบริหาร ขสมก. ที่ปัจจุบันเป็น กรรมการ ขสมก.ทำหน้าที่รักษาการผู้อำนวยการ ขสมก.และประธานคณะกรรมการร่างทีโออาร์จัดซื้อรถเมล์เอ็นจีวีแทนนเรศ

ที่บอกว่าฮือฮา เพราะเรื่องแบบนี้ไม่เคยเกิดขึ้นกับ ขสมก.มาก่อน อีกทั้งในระยะ 34 ปีที่ผ่านมา นเรศ คือ “มิสเตอร์รถเมล์เอ็นจีวี” รู้เรื่องนี้มาตั้งแต่โครงการเริ่มตั้งไข่ จนกระทั่งไข่ล้ม

พล.ต.อ.เอก ให้สัมภาษณ์ว่า สาเหตุที่ต้องปรับครั้งนี้ เนื่องจากนเรศยึดติดกับแนวนโยบายเดิม และไม่ปฏิบัติตามข้อเสนอที่บอร์ด ขสมก.ชุดนี้สั่งการไป จึงเห็นว่า ควรให้กรรมการเข้าไปเป็นประธานคณะกรรมการร่างทีโออาร์แทน เพื่อสามารถประสานงานกับบอร์ดได้โดยตรง

ขณะเดียวกัน ก็มีกระแสข่าวว่า สาเหตุที่มีการปลดนเรศพ้นจากโครงการรถเมล์เอ็นจีวี เพราะนเรศสับสนกับแนวนโยบาย เนื่องจากรัฐบาลได้สั่งการให้เร่งรัดจัดซื้อรถเมล์เอ็นจีวีให้ได้โดยเร็ว และกำหนดให้เป็นของขวัญปีใหม่แก่ประชาชน ขณะที่บอร์ด ขสมก.กลับให้แก้ไขในประเด็นต่างๆ เช่น การพิจารณาความยาวของตัวรถว่า ควรเป็น 10 เมตร หรือ 12 เมตร การปรับราคากลางให้เหมาะสมแต่ละขนาด ทั้งเปรียบเทียบราคาให้เกิดความชัดเจน

ทั้งหมดนั้นคือ “ควัน” ที่กรุ่นออกมาให้สังคมเห็น หลังจากที่ไฟจากโครงการจัดหารถเมล์เอ็นจีวี ที่มีกรอบวงเงินสูงถึง 13,612.2 ล้านบาท จะลุกพรึ่บ

ที่ผ่านมา โครงการจัดซื้อรถเมล์เอ็นจีวีมีปัญหาทางเทคนิคในทีโออาร์และการตั้งราคารับซื้อของ ขสมก.มาตลอด โดยเฉพาะข่าวคราวเรื่องการเขียนทีโออาร์ที่เอื้อกับเอกชน และตั้งราคาซื้อที่สูงเกินจริง

ถึงขนาดว่า คณะกรรมการทีโออาร์ ประกาศร่างขอบเขตของงาน (Terms Of Reference : TOR) การจัดซื้อรถเมล์เอ็นจีวี 489 คัน 2,200 ล้านบาท จากทั้งหมด 3,183 คัน ลงมติประกาศทีโออาร์ แต่ไม่ยอมลงนามในการประกาศราคากลางในการซื้อรถเมล์เอ็นจีวีล็อตแรก

ขณะที่ นเรศ ยืนยันที่จะใช้ราคากลาง 3.8 ล้านบาท สำหรับรถเมล์ร้อน และ 4.5 ล้านบาท สำหรับราคารถเมล์แอร์ โดยได้ยืนยันว่า ได้สอบถามผู้ขายรถไปแล้วพบว่า ราคารถร้อนตกอยู่ที่คันละ 3.8 ล้านบาท ส่วนรถแอร์ราคาคันละ 4.5 ล้านบาท นี่คือจุดเปราะบางมากที่สุดของการจัดซื้อรถเมล์ เพราะจะมีการปรับปรุงประกาศร่างทีโออาร์ไปแล้วถึง 13 ครั้ง แต่ก็ไม่เคยเปลี่ยนแปลงในเรื่องราคา

จนคณะอนุกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ชุดศึกษาเฝ้าระวังโครงการจัดซื้อรถเมล์เอ็นจีวี ต้องเข้าหารือกับ พล.ต.อ.เอก และชี้แจงข้อมูลไปว่าราคา 3.84.5 ล้านบาท/คัน นั้นสูงเกินไป รถร้อนไม่ควรเกินคันละ 3 ล้านบาท รถแอร์ไม่เกินคันละ 3.84 ล้านบาท โดยมีเอกสารแสดงต้นทุนบวกกำไร และราคาที่บริษัทนำเข้าจากจีนญี่ปุ่นเสนอมาประกอบการพิจารณา

ฐานข้อมูลเบื้องต้นในขณะนี้ หากเป็นรถ Zhong Tong ในรุ่น LCK 6103 RGC ที่กลุ่มนครชัยนำคัสซีมาประกอบรถทัวร์รถโค้ช ราคาแท้จริง 965,359 บาท เมื่อบวกภาษีแล้วจะตกประมาณคันละ 1.37 ล้านบาท ส่วนรถ Dong Fong ราคาจะตก 1.4 ล้านบาท

ในขณะที่ธนบุรีประกอบรถยนต์ชี้แจงต้นทุนรถมาตรฐานยุโรป ว่า หากเป็นรถแอร์จะตกประมาณ 1.4 ล้านบาท/คัน รถร้อนจะตก 9.5 แสนบาท/คัน แต่ต้นทุนแท้จริงเหล่านี้ยังไม่ได้บวกค่าดำเนินการและกำไรในการค้าซึ่งจะตกประมาณ 20-30%

นอกจากนี้ ยังมีการรายงานเกี่ยวกับ “ข้อตกลงลับ” กับบริษัทรถยนต์ที่สนามกอล์ฟในญี่ปุ่นให้ พล.ต.อ.เอก รับทราบด้วย นี่คือจุดแตกหัก

เพราะการตั้งราคาที่แตกต่างกันนั้นคืองบในการจัดซื้อที่ต่างกันมหาศาล ถ้าใช้ 3.8-4.5 ล้านบาท/คัน หมายถึงต้องใช้งบในการจัดซื้อประมาณ 12,095.4-14,323.5 ล้านบาท แต่หากใช้ราคาคันละ 33.8 ล้านบาท จะใช้งบประมาณ 9,549-12,095.4 ล้านบาท

ราคาจะต่างกันประมาณ 2,228-2,546 ล้านบาทเป็นเหตุผลที่ทำให้บอร์ด ขสมก.ต้องเปลี่ยนแปลง

ปราณี กล่าวว่า นอกจากจะมีการแต่งตั้งประธานกรรมการร่างทีโออาร์ใหม่แล้ว บอร์ดยังแต่งตั้ง ดำริ ตันชีวะวงศ์ รองประธานบอร์ด ขสมก. เข้ามาเป็นที่ปรึกษาคณะกรรมการร่างทีโออาร์ด้วย เพื่อทำให้ทีโออาร์เป็นที่ยอมรับ

“ถามว่ารถเมล์จะได้เมื่อไรนั้น ขณะนี้ยังตอบไม่ได้ แต่คณะกรรมการชุดใหม่ที่มาจากผู้ประกอบการรถร่วมเอกชนของ ขสมก. ผู้แทนองค์กรต่อต้านคอร์รัปชั่น จะเร่งให้งานเดินหน้าเร็วที่สุด โดยจะต้องจัดซื้อรถเมล์ล็อตแรก 489 คันให้ได้” ปราณี การันตี

ปราณี ยอมรับว่า ประเด็นเรื่องราคากลางการจัดซื้อรถเมล์เอ็นจีวีนั้นที่ผ่านมาไม่เป็นที่พอใจของสาธารณชน และเป็นประเด็นเดิม วิธีการตรวจสอบราคาแบบเดิม คือ สอบถามจากผู้ขาย ซึ่งวิธีการจริงๆ มีมากกว่า

หากจะว่าไปแล้ว ประเด็นราคากลางรถเมล์เอ็นจีวี เป็นตัวชี้วัดหลักว่าการจัดซื้อรถเมลเอ็นจีวีในครั้งนี้จะกลายเป็นโครงการฉาวหรือไม่