ภาษีรถยนต์พื้นที่ชั้นใน

กิจกรรม “Car Free Day 2014 เปิดเมืองปั่น ลดโลกร้อน” หรือ “คาร์ฟรีเดย์” เมื่อวันที่ 1521 ก.ย. 2557 ณ ลานเซ็นทรัลเวิลด์ พลาซา มีวัตถุประสงค์เพื่อรณรงค์ให้คนหันมาใช้จักรยาน บริการขนส่งมวลชน อันเป็นการลดมลพิษจากการใช้รถบนท้องถนน ลดการใช้น้ำมัน และส่งเสริมให้ร่างกายมีสุขภาพแข็งแรง กิจกรรมนี้ได้จัดพร้อมกันทุกจังหวัดทั่วประเทศ

หลายประเทศให้วันที่ 22 ก.ย.ของทุกปีเป็นวันคาร์ฟรีเดย์ มีการจัดกิจกรรมต่างๆ เพื่อให้ประชาชนลดการใช้รถยนต์ส่วนตัวหันมาใช้บริการขนส่งมวลชนและการใช้จักรยาน

การรณรงค์การใช้รถยนต์ส่วนตัวมีขึ้นครั้งแรกที่ประเทศสหรัฐอเมริกา สำหรับประเทศไทยมีขึ้นครั้งแรกเมื่อวันที่ 22 ก.ย. 2546 โดยในครั้งนั้นใช้ชื่อว่า “22 ก.ย.จอดรถไว้บ้าน ลดการใช้พลังงาน ลดมลพิษ” หลังจากนั้นก็มีการจัดกิจกรรมขึ้นทุกวันที่ 22 ก.ย.ของทุกปีจนถึงปัจจุบัน

กิจกรรมคาร์ฟรีเดย์ของไทยในครั้งนี้ พล.อ.อ.ประจิน จั่นตอง รมว.คมนาคม ซึ่งเป็นประธานในงาน งานนี้ท่านได้นำเสนอแนวคิดที่จะเก็บภาษีรถยนต์ที่วิ่งพื้นที่กรุงเทพฯ ชั้นในและการผ่านบางเส้นทาง เพื่อให้ประชาชนหันมาใช้บริการขนส่งมวลชน

หลายประเทศที่คนภายในประเทศใช้บริการขนส่งมวลชน นั่นอาจเป็นเพราะการที่จะเป็นเจ้าของรถยนต์สักคันเป็นเรื่องที่ต้องคำนึงถึงปัจจัยอื่นๆ เช่น สิงคโปร์ ซึ่งเป็นประเทศที่รถยนต์ราคาแพงมาก เพราะรัฐบาลพยายามควบคุมจำนวนรถยนต์ไม่ให้มีมากเกินไป โดยใช้นโยบายเก็บภาษีในอัตราที่สูง กำหนดเงินดาวน์ขั้นต่ำที่ร้อยละ 40 และจำนวนเดือนผ่อนไม่เกิน 5 เดือน สำหรับประเทศญี่ปุ่นการจะเป็นเจ้าของรถยนต์จะต้องคำนึงถึงที่จอดรถเพราะกฎหมายกำหนดว่า จะต้องนำโฉนดที่จอดรถหรือนำโฉนดที่ดินของบ้านพร้อมรูปถ่ายที่จอดรถมาแสดงเพื่อซื้อรถยนต์ หรือถ้าอยู่อพาร์ตเมนต์ คอนโดมิเนียม ต้องนำสัญญาเช่าที่จอดรถมาแสดง ถ้าไม่มีก็ไม่มีสิทธิซื้อรถยนต์ส่วนตัว

ต่างจากคนไทยที่ส่วนมากจะคำนึงถึงคือ ต้องผ่อนกี่งวด ดอกเบี้ยเท่าไร ทำให้บริษัทเงินทุนต่างๆ ต่างพากันแข่งขันให้ผ่อนได้นานหลายงวด แถมประกันรถชั้นหนึ่ง 1 ปี อุปกรณ์แถมครบครัน รถยนต์จึงสามารถเป็นพาหนะของผู้มีรายได้น้อยได้ ทั้งๆ ที่คนบางคนอยู่ในเส้นทางที่สามารถใช้บริการขนส่งมวลชนได้สะดวกมากกว่าการที่ต้องเสียเวลาขับรถยนต์ส่วนตัว จำนวนรถยนต์ที่วิ่งในกรุงเทพฯ เพิ่มขึ้นทุกๆ ปี ทำให้การจราจรติดขัดบางประเทศ เช่น สิงคโปร์ ญี่ปุ่น นอกจากประชาชนต้องคำนึงถึงเรื่องข้างต้นแล้ว รัฐบาลยังมีการจัดเก็บภาษีรถยนต์ในกรณีขับรถผ่านเขตตัวเมืองชั้นใน เพื่อให้ประชาชนหันมาใช้บริการขนส่งมวลชน

เป็นที่น่าสังเกตว่า สิงคโปร์ ญี่ปุ่น ต่างก็มีระบบการขนส่งมวลชนที่ดี มีความปลอดภัยสูง มีจำนวนเพียงพอกับประชาชน พนักงานมีความสุภาพ ควบคุมยานพาหนะด้วยความระมัดระวัง คำนึงถึงความปลอดภัยของผู้โดยสาร ทำให้ประชาชนอยากใช้บริการขนส่งมวลชน

หากประเทศไทยต้องการเก็บภาษีรถยนต์ในกรณีขับรถผ่านเขตตัวเมืองชั้นในและการผ่านบางเส้นทาง รัฐบาลต้องเร่งดำเนินการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนให้มีประสิทธิภาพ มีความพร้อม และอำนวยความสะดวกให้กับประชาชนที่จะใช้บริการ เช่น รถไฟฟ้าควรเชื่อมต่อกันทุกสาย ทุกโครงการ รถโดยสารสาธารณะควรมีปริมาณให้เพียงพอกับผู้ใช้บริการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วงชั่วโมงเร่งด่วน และควรสร้างวินัย ฝึกอบรมให้พนักงานมีความระมัดระวังในการควบคุมยานพาหนะ มีหลายครั้งที่ปรากฏตามสื่อว่ารถโดยสารสาธารณะเกิดอุบัติเหตุเพราะพนักงานขับรถคึกคะนอง

แนวคิดการจัดเก็บภาษีรถยนต์พื้นที่กรุงเทพฯ ชั้นในและการผ่านบางเส้นทาง เพื่อให้ประชาชนหันมาใช้บริการขนส่งมวลชน ซึ่งจะเป็นการช่วยประหยัดพลังงาน ลดภาวะมลพิษทางอากาศทางเสียง ลดอุบัติเหตุ แก้ไขปัญหาการจราจรติดขัดถือว่าเป็นแนวคิดที่ดีในแง่นามธรรม ก็ต้องดูกันต่อไปในรูปธรรมนั้นจะมีการจัดเก็บอย่างไร และจะสามารถแก้ไขปัญหาได้ (จริง) เพียงใด