ข้าวเสื่อมสภาพท่วมโกดัง

โดย...ทีมข่าวเศรษฐกิจภาครัฐโพสต์ทูเดย์

พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เปิดเผยผลการตรวจสอบข้าวสารในโกดังรัฐว่า ข้อมูลในเบื้องต้นพบว่าข้าวที่รัฐบาลรับมาจากรัฐบาล ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ที่เหลืออยู่ในสต๊อกแรก 18 ล้านตัน จากการคัดกรองข้าวทั้งหมดพบว่า เป็นข้าวที่ได้มาตรฐาน 10% เป็นข้าวคุณภาพต่ำ มีสีเหลืองเก็บไว้นาน 70% เป็นข้าวเสื่อมสภาพเสื่อมราคา 45% และมีข้าวสารที่หายออกไปจากคลังของรัฐมีประมาณ 1 แสนตัน

“หลังจากนี้รัฐบาลจะต้องนำข้อมูลต่างๆ ส่งต่อให้กับคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) เพื่อให้ตรวจสอบการทุจริตต่อไป รวมถึงรัฐบาลจะขออนุมัติ ป.ป.ช. จะได้เริ่มระบายข้าวได้ เพื่อป้องกันปัญหาราคาข้าวตกต่ำและไม่กระทบต่อราคาข้าวรอบใหม่” พล.อ.ประยุทธ์ กล่าว

เมื่อพิจารณาจากสัดส่วนข้าวสาร 18 ล้านตัน ที่ พล.อ.ประยุทธ์ ให้ข้อมูลจะพบว่า มีข้าวสารที่ยังมีสภาพดีมีมาตรฐานแค่ 1.8 ล้านตัน เป็นข้าวที่มีคุณภาพต่ำเป็นสีเหลือง 12.6 ล้านตัน เป็นข้าวที่เสื่อมสภาพ 9 แสนตัน เมื่อบวกกับข้าวที่หายไป1 แสนตัน จะพบว่ามีข้าวจริงแค่ 15.4 ล้านตันเท่านั้น

ถ้ายึดตัวเลขดังกล่าวจะพบว่า มีข้าวหายไปจากสาระบบ 2.6 ล้านตัน

หากนำข้อมูลของพ่อค้าข้าวและนักวิชาการที่ประเมินว่า ราคาข้าวที่มีคุณภาพดีมีมาตรฐานน่าจะขายได้ในราคาตันละ 1.2-1.3 หมื่นบาท ขณะที่ต้นทุนรับจำนำข้าวอยู่ที่ตันละ 2.82.9 หมื่นบาท เท่ากับว่าจะได้เงินมาแค่ 2.16 หมื่นล้านบาท

ขณะที่ข้าวคุณภาพต่ำจำนวน 12.6 ล้านตัน น่าจะขายได้ในราคาไม่ถึงตันละ 1 หมื่นบาท เท่ากับว่าจะได้เงินมา 1.26 แสนล้านบาท

ส่วนข้าวที่เสื่อมสภาพ 9 แสนตัน นั้นน่าจะขายได้ไม่ถึง 4,000 บาท/ตัน เท่ากับว่าจะได้เงินมาแค่ 3,600 ล้านบาท

รวมแล้วข้าวในสต๊อกที่มีอยู่ 18 ล้านตัน ถ้าขายออกไปน่าจะได้เงินแค่ 151,200 ล้านบาทเท่านั้น ขณะที่รัฐบาลใช้เงินไปในการรับจำนำข้าว 18 ล้านตัน รวมทั้งสิ้น 5.04 แสนล้านบาท

ความเสียหายจากการรับจำนำข้าวและยังมีปัญหาข้าวหายไปจากตัวเลขที่นายกรัฐมนตรีระบุจะสูงถึง 3.52 แสนล้านบาท

ขณะที่ข้อมูลของสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) ที่นำเสนอ เรื่องการคอร์รัปชั่นกรณีศึกษา : โครงการรับจำนำข้าวทุกเมล็ด แก่สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ว่า ผลขาดทุนการรับจำนำข้าว 5 รอบ ในช่วงปี 2554-2557 ถึง 5.19 แสนล้านบาท

ถือเป็นเรื่องใหญ่ที่รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จะต้องสะสางให้กระจ่าง

นายกฯ ยังกล่าวถึงกรณีการสวมสิทธิข้าวในโครงการ จะต้องดำเนินการสืบหาข้อเท็จจริงต่อไป และนโยบายการให้ชาวนารักษาข้าวไว้ในยุ้งฉาง ก็เพื่อลดภาระต้นทุนการเก็บข้าวของรัฐบาล ที่ต้องใช้งบประมาณสูงถึง 2,600 ล้านบาท/เดือน

ขณะที่ ดวงพร รอดพยาธิ์ อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ ชี้แจงข้อมูลของนายกฯ ว่า ข้าวที่เสื่อมสภาพดังกล่าวยังเป็นข้าวที่ขายได้ และมีตลาดรองรับการซื้อข้าวชนิดนั้น แต่ราคาก็จะต้องเป็นไปตามสภาพข้าว ซึ่งจะมีการจัดเกรดคุณภาพข้าวอีกครั้งในการกำหนดราคากลางที่จะนำข้าวออกมาขาย

“ข้าวที่มีคุณภาพต่ำ ไม่ได้หมายความว่าใช้ไม่ได้ เพียงแต่อาจจะหย่อนจากเกณฑ์ไปบ้าง ซึ่งก็มีตลาดข้าวเก่ารองรับอยู่แล้ว และมีความต้องการจากภาคเอกชนก็จะดูวิธีการที่จะระบายข้าวในส่วนนี้ ซึ่งน่าจะมีประมาณ 10 ล้านตัน จาก 18 ล้านตัน และจะพยายามระบายออกให้ได้ตามแผนภายใน 3 ปี” ดวงพร ชี้แจง

ขณะที่เมื่อวันที่ 28 ต.ค. 2557 กรมการค้าต่างประเทศได้เปิดให้เอกชนที่สนใจยื่นซองเสนอราคาประมูลข้าวสารในสต๊อกของรัฐบาล ครั้งที่ 3/2557 ปริมาณ 2.07 แสนตัน โดยข้าวที่นำมาเปิดประมูลเป็นข้าวขาว 5% ปริมาณ 7.6 หมื่นตัน และปลายข้าวขาวเอวันเลิศ ปริมาณ 1.31 แสนตัน ซึ่งเป็นข้าวจากโครงการรับจำนำข้าวฤดูการผลิต 2554/2555 นาปรัง 2555 โครงการรับจำนำข้าว 2555/2556 และ 2556/2557 แบบรายคลังและรายกอง

ผลปรากฏว่า มีเอกชนสนใจยื่นซองเสนอราคาทั้งหมด 37 ราย โดยมีผู้เสนอราคาผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำ (ฟลอร์ไพรซ์) 55 โกดัง จากที่เปิดเสนอขายทั้งหมด 58โกดัง ส่วนอีก 3 โกดัง เสนอราคาต่ำกว่าฟลอร์ไพรซ์ จึงให้เอกชนกลุ่มนี้เสนอราคาซื้อเข้ามาใหม่

“การเปิดประมูลครั้งนี้ ทั้งแง่ปริมาณและราคาที่ว่าน่าพอใจ และคาดว่าจะสามารถอนุมัติขายได้หมดจากปริมาณที่เปิดประมูล 2.07 แสนตัน โดยจะนำผลสรุปการเปิดประมูลข้าวเสนอให้ พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.พาณิชย์ อนุมัติขายต่อไป” ดวงพร ชี้แจง

ผู้ส่งออกที่เข้าร่วมประมูล ชี้แจงว่า เอกชนต้องการนำข้าวเก่าไปทำข้าวถุงขาย จึงมีการแข่งขันด้านราคา โดยข้าวขาว 5% มีการเสนอราคาเฉลี่ยตั้งแต่ 11-12.30 บาท/กก. ส่วนปลายข้าวเอวันเลิศ เสนอราคาเฉลี่ย 78 บาท/กก.

ปัญหาสต๊อกข้าวในโกดังรัฐและการระบายข้าวยังรัดคอรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ อยู่ต่อไป จนกว่าข้อมูลความจริงจะปรากฏ