สิ่งทอปากีสถาน เรื่องของแขกขายผ้า (8)

ใน 34 ช่วงอายุคนมานี้ คนปากีสถาน (รวมทั้งอินเดีย) ส่วนหนึ่งเกิดมาคู่กับ... ฝ้าย การทอผ้า การผลิตผ้า และการขายผ้า... อันเกี่ยวเนื่องกับการปฏิวัติอุตสาหกรรมที่ Manchester และอุตสาหกรรมผ้าของอังกฤษ

ทักษะทั้งหมดในวงจรของการค้า “ผ้า” ได้ซึมลึกเข้ามาอยู่ใน DNA และจิตวิญญาณของคนทั้งสองประเทศนี้อย่างติดแน่นแล้ว

เมื่อคนทั้งสองประเทศนี้ได้เดินทางออกนอกประเทศเพื่อไปเริ่มต้นโอกาสในชีวิตใหม่ในพื้นที่หลายแห่งในโลก คนอินเดียและปากีสถานมากมายได้ไปเปิดร้านขายผ้า ซึ่งเป็นธุรกิจแรกๆ ที่พวกเขาทำอย่างเชื่อมั่นและมีกำไร

ท่านผู้อ่านคะ... ก่อนที่ผู้เขียนจะเขียนต่อไป ผู้เขียนขอวกกลับไปเขียนเรื่องหนึ่งซึ่งอยากจะเขียนและเห็นว่าเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นอยู่ในสมัยที่ British India เข้าไปวุ่นๆ อยู่กับการปลูกฝ้ายส่งกลับไปทอที่อังกฤษนั้น อังกฤษก็ได้หาประโยชน์ในอินเดียอีกมากมายหลายเรื่อง

อังกฤษที่เข้ามาเพื่อหาประโยชน์จากพื้นที่ในอินเดีย เช่น นำเพชรพลอยจากอินเดียกลับบ้าน นำคนอินเดียไปรบกับพวกซูลูในแอฟริกาใต้ เอาคนอินเดียมาใช้เป็นทาสกรีดยางในมลายู ฯลฯ

ในบางแง่มุมนั้นช่างโหดร้ายและน่าชิงชัง แต่บางอย่างที่ส่งผลต่อมาได้กลายเป็นการสร้างศักยภาพอย่างเข้มแข็งในหลายด้านให้กับประเทศอินเดียในบางมุมเล็กๆ เรื่องหนึ่งที่ผู้เขียนขอเล่าไว้ในฐานะที่เป็นผู้หญิงหัวอกเดียวกับผู้หญิงใน British India คือการช่วยเลิกประเพณี “สัตตี” ซึ่งภรรยาของคนฮินดูที่ต้องเผาตัวเองตายตามสามีในกรณีที่สามีตาย ลงก่อน

การกระโดดเข้ากองไฟเพื่อเผาตัวเองนั้น บางคนก็ไม่อยากตายหรอกค่ะ และบางคนก็กลัว ความจริงการที่สามีตายลงก่อนก็เป็นชีวิตที่แย่อยู่แล้ว คือ ต้องโกนหัว นุ่งห่มขาว ใช้ชีวิตอย่างวิเวก ฯลฯ

หญิงม่ายคนหนึ่งได้กระโดดเข้าไปในกองไฟตอนเผาสามีแล้วกลายเป็นที่ร่ำลือเชิดชูยกย่อง จนทำให้หญิงม่ายรายต่อไปกลัวจะน้อยหน้า ก็กระโดดเข้ากองไฟตามบ้าง ต่อมาก็กลายเป็นการกระทำภาคบังคับทางสังคม

ผู้หญิงฮินดูจึงกลายเป็นฟืนเผาสามีไปนับล้านคนมาประมาณ 1,500 ปี

ผู้หญิงบางคนไม่อยากตาย ก็ต้องกินเหล้าให้เมาแล้วให้คนช่วยผลักเข้ากองไฟ คนที่ยืนข้างกองไฟช่วยกันเอาไม้ตีให้เธอตายก่อนถูกไฟไหม้ ซึ่งจะทรมานน้อยกว่าถูกไฟไหม้ตาย

หญิงม่ายบางคนที่หนีก็ถูกนำมามัดกับศพแล้วเผาพร้อมกัน ฯลฯ

ค.ศ. 1827 Lord Bentinck ข้าหลวงที่เข้ามาดูแล British India ทนไม่ได้ จึงสั่งเลิกพิธี “สัตตี” เด็ดขาด

เรื่องอย่างนี้ต้องยอมรับว่าคนใน British India ก็ได้รับอานิสงส์จากอังกฤษมาก ซึ่งก็นอกเหนือจากเข้ามาช่วยปูทางให้อินเดียกลายเป็นแหล่งผลิตผ้าและนักค้าผ้าที่สำคัญของโลกแล้ว...

หลายประเทศที่เห็นว่าการค้าผ้าไม่มีวันที่จะอับจน เพราะมนุษย์ต้องการใช้ผ้านอกจากไว้ปกปิดร่างกายเพื่อความอบอุ่นแล้ว ผ้ายังมีบทบาทอีกมากมาย ลองดูรอบๆ สิคะ... ผ้าม่าน ผ้าคลุมเตียง ผ้าปูโต๊ะ ผ้าเช็ดมือ ฯลฯ

หันไปทางไหนบ้างค่ะที่เราไม่เห็น “ผ้า”

เมื่อ Homo Sapiens เดินทางออกจากทวีปแอฟริกาไปหาแหล่งอาหารและที่อยู่ใหม่เข้าไปในยุโรป พวกเขาได้ทิ้งร่องรอยของเครื่องมือที่การ ทอผ้าที่เก่าแก่ที่สุดในสาธารณรัฐเช็กไว้ตั้งแต่ 2.7 หมื่นปีที่แล้ว

การทอผ้าคือเทคโนโลยีต้นๆ ที่มนุษย์ทุกเผ่าพันธุ์ค้นพบหลังจากการทำที่พัก อุปกรณ์ล่าสัตว์ และอุปกรณ์หาอาหาร

“ผ้า” ไม่ใช่อาหาร แต่มนุษย์ก็ขาดผ้าไม่ได้ หลายประเทศได้พัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอตาม Manchester และกลายเป็นยักษ์ใหญ่ในอุตสาหกรรมการทอในเวลาต่อมา เยอรมนี อิตาลี อินเดีย ปากีสถาน ญี่ปุ่น จีน

“ผ้า” จะเป็นสินค้าคู่โลกที่สำคัญตลอดไป

(อ่านต่อวันอังคารหน้า)