อาชีพสำหรับวัยเกษียณเทรนด์ใหม่ตลาดแรงงานโลก

โดย...เสาวลักษณ์ ขันกสิกรรม

แม้อายุจะเลยวัยเกษียณมาแล้ว แต่ผู้สูงอายุหลายคนต่างก็รู้สึกว่าตนเองยังมีไฟ และต้องการจะกลับเข้ามาทำงานในระบบการทำงานเช่นในอดีตอีกครั้ง เช่นเดียวกับ แพตทรีเซีย วิสเซอร์ วัย 78 ปี ที่เกษียณอายุการทำงานมาแล้วกว่า 20 ปี ก็เป็นผู้สูงวัยอีกรายที่กำลังมองหางานทำในวัยไม้ใกล้ฝั่งเช่นนี้

หลังจากตัดสินใจออกจากงานเมื่อวัยเกษียณแล้ว คุณแม่ลูก 5 ชาวโตรอนโตรายนี้ ก็ตัดสินใจกลับเข้าสู่ตลาดแรงงานอีกครั้ง ทว่างานส่วนใหญ่ที่มีอยู่ในตลาดมักไม่สนใจจะรับผู้ที่มีอายุเลยวัยเกษียณแล้วเข้าทำงาน ทางเลือกในการทำงานจึงค่อนข้างมีจำกัดอยู่เพียงผู้ประกอบการขนาดเล็กในท้องถิ่น

นอกจากนี้ การขาดการวางแผนสำหรับการเกษียณอายุการทำงาน รวมถึงองค์กรที่เคยปฏิบัติหน้าที่ก่อนเกษียณอายุงานก็ไม่ได้มีสวัสดิการเรื่องเงินบำนาญ หรือกองทุนเพื่อการเลี้ยงชีพหลังวัยเกษียณ จึงทำให้ชีวิตในบั้นปลายที่แม้จะพยายามใช้จ่ายอย่างประหยัดก็ยังมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ลำบาก โดยเฉพาะเมื่อเกิดปัญหาทางสุขภาพ

“ฉันคิดว่าหลังผ่านการทำงานมาถึง 30 ปี คงจะไม่ต้องทำงานอีกแล้ว” วิสเซอร์ระบุ ทว่าในวัย 78 ปี ผู้สูงวัยที่ผ่านประสบการณ์การทำงานมาอย่างโชกโชนนี้ ก็ต้องเริ่มต้นการทำงานหลังวัยเกษียณอีกครั้งในสำนักพิมพ์ขนาดเล็กแห่งหนึ่ง

อย่างไรก็ดี จากรายงานของเว็บไซต์ เดอะสตาร์ ดอทคอม ได้รายงานกึ่งวิเคราะห์ถึงประเด็นดังกล่าวด้วยว่า วิสเซอร์ก็คล้ายคลึงกับผู้สูงอายุอื่นๆ ในรุ่นราวคราวเดียวกัน ซึ่งมีแนวโน้มว่าจะต้องหางานพิเศษทำหลังเกษียณอายุ เนื่องจากคนส่วนใหญ่มีอายุยืนยาวขึ้น และต้องการยืดเวลาในการทำงาน และเกษียณของตนเองออกไป

ทั้งนี้ จากการเก็บสถิติของเว็บไซต์ เดอะสตาร์ ดอตคอม พบว่า ปัจจุบันมีคนงานในบริษัทห้างร้านต่างๆ ที่มีอายุตั้งแต่ 55 ปีขึ้นไปสูงถึง 3.6 ล้านคน หรือคิดเป็นสัดส่วนสูงมากถึง 20% ของจำนวนแรงงานชาวแคนาดาทั้งหมด แถมยังเป็นอัตราส่วนที่เพิ่มขึ้นจากปี 2006 ถึง 1.2 ล้านคนทีเดียว ขณะเดียวกันคนที่มีอายุสูงกว่า 65 ปี ก็กลับเข้าสู่ระบบการทำงานอีกครั้งในขนาดที่มากกว่า 2 เท่า ของปี 2006

นอกจากนี้ ข้อมูลของสำนักงานสถิติแคนาดายังแสดงให้เห็นว่า แรงงานที่มีอายุระหว่าง 5064 ปี ในประเทศ เมื่อออกจากงานไปแล้วส่วนใหญ่ตัดสินใจกลับเข้าสู่สังคมการทำงานอีกครั้งภายในเวลา 10 ปี อย่างไรก็ตาม มีแรงงานชาย 32% และแรงงานหญิง 36% ที่ระบุว่า จะไม่กลับเข้าสู่ตลาดแรงงานอีกแล้ว

กอร์ดอน เบตเชอร์แมน อาจารย์ด้านสังคมศาสตร์จากมหาวิทยาลัยออตตาวา ผู้ที่ให้ความสนใจในเรื่องตลาดแรงงาน ระบุว่า ไม่แปลกใจเลยที่กลุ่มผู้เกษียณอายุจะพากันกลับมาทำงานกันอีกครั้ง เนื่องจากมนุษย์มีแนวโน้มว่าจะมีอายุยืนยาวขึ้น และกลุ่มผู้สูงวัยเหล่านี้ก็กำลังหางานที่ไม่ต้องทุ่มแรงกายมากนักหลังเกษียณได้

อย่างไรก็ดี อาจารย์จากมหาวิทยาลัยออตตาวา ยังอธิบายแนวโน้มการทำงานของกลุ่มผู้เกษียณอายุการทำงานด้วยว่า ผู้ที่ใช้แรงกายในการทำงานมีความเป็นไปได้สูงว่าจะออกจากงานในลักษณะเดิมเมื่อพ้นวัยเกษียณ สวนทางกับกลุ่มที่ใช้วิชาความรู้ในการทำงาน ซึ่งมักจะมองหางานในลักษณะเดียวกับที่เคยทำในอดีตอีกครั้งหลังเกษียณ

สำหรับกรณีการกลับมาทำงานใหม่อีกครั้งของ “แพตทรีเซีย วิสเซอร์” หลังเกษียณมานานนั้น ก็เป็นเพียงงานระยะสั้นที่ใช้เวลาในการทำงานไม่เกิน 1 ปี ทว่าวิสเซอร์ก็ยังยินดีและมองในแง่บวกว่า อย่างน้อยก็สามารถเลือกวันและเวลาในการทำงานได้ แม้รายได้ที่ได้รับจะเป็นจำนวนเงินที่น้อยกว่าเมื่อครั้งอายุน้อยๆ และยังอยู่ในตลาดแรงงานเช่นเดียวกับหนุ่มสาววัยเดียวกันในช่วงนั้น กระนั้นก็ยังถือว่าเป็นงานที่ช่วยให้ผู้สูงวัยรายนี้มีเงินในกระเป๋าเพียงพอที่จะทำในสิ่งที่ตนเองรักและสนใจ อย่างการชมละครเพลง หรือดูคอนเสิร์ตเพลงคลาสสิก