เดินหน้าสอยไทยคมท็อปบู๊ตสั่งเคลียร์ให้จบใน 1 ปี

โดย...ทีมข่าวเศรษฐกิจภาครัฐโพสต์ทูเดย์

การประชุมผู้บริหารภายในกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) เมื่อกลางสัปดาห์ที่ผ่านมา ประเด็นที่ พรชัย รุจิประภา รมว.ไอซีที ได้ซักถามรายละเอียดเป็นพิเศษต่อที่ประชุม คือ กรณีการแก้สัญญาสัมปทานดาวเทียมของ บริษัท ไทยคม ที่ปัญหาคาราคาซังมากว่า 4 ปีแล้ว ยังแก้ไม่จบเสียที

ก่อนที่ รมว.ไอซีที จะมีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการกำกับดูแลสัมปทานตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2556 (พ.ร.บ.ร่วมทุน) หรือคณะกรรมการมาตรา 72 เพื่อแก้ปัญหาที่ยังขัดแย้งตามคำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญา ของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองวันที่ 26 ก.พ. 2553 ที่สั่งยึดทรัพย์ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกฯ 4.6 หมื่นล้านบาท และพิพากษากรณีหน่วยงานรัฐ คือ กระทรวงไอซีทีแก้ไขสัญญาสัมปทานไทยคมมีการกระทำผิดใน 3 ประเด็น

ประกอบด้วย 1.การอนุมัติให้ลดสัดส่วนการถือครองหุ้นของ กลุ่มชิน คอร์ปอเรชั่น (ปัจจุบัน คือ อินทัช) ในไทยคม จากที่ต้องถือไม่น้อยกว่า 51% กลายเป็นไม่น้อยกว่า 40% ของจำนวนหุ้นทั้งหมด 2.ปัญหาดาวเทียมสำรองของดาวเทียมไทยคม 3 และสถานะของดาวเทียมไทยคม 4 (ไอพีสตาร์) ว่าเป็นดาวเทียมนอกสัมปทานหรือไม่ และ 3.การคืนเงินประกัน 6.7 ล้านเหรียญสหรัฐ ที่ไอซีทีควรจะได้รับจากกรณีดาวเทียมไทยคม 3 ปลดระวางก่อนกำหนด

“ปัญหาเรื่องกิจการอวกาศถือว่าค้างคามานานหลายปีแล้ว โดยเฉพาะปัญหาสัญญาสัมปทานดาวเทียมไทยคม ที่ต้องมีการดำเนินการตามแนวทางของคำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีการเมืองปี 2553 ดังนั้นต้องเร่งสรุปแนวทางแก้ไขให้ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ตัดสินใจอีกครั้ง ซึ่งจะต้องเคลียร์กันบนโต๊ะให้จบภายในรัฐบาลนี้” พรชัย กล่าว

อย่างไรก็ตาม นับตั้งแต่ศาลฎีกาฯ มีคำพิพากษากรณีแก้ไขสัญญาสัมปทานไทยคมเมื่อเดือน ก.พ. 2553 แต่การจัดการกับสัญญาไทยคมไม่เคยเดินทางถึงบทสรุปที่ชัดเจน จนกระทั่งคณะกรรมการมาตรา 22 ตาม พ.ร.บ.ร่วมทุน พ.ศ. 2535 ในยุคที่มี จุติ ไกรฤกษ์ เป็น รมว.ไอซีที ภายใต้รัฐบาลประชาธิปัตย์ ได้ผลสรุปคือ

1.ให้ไทยคมยิงดาวเทียมสำรองไทยคม 3 ขึ้นสู่วงโคจร เนื่องจากไอพีสตาร์ไม่ใช่ดาวเทียมสำรองไทยคม 3 เพราะคณะกรรมการกฤษฎีกาได้ตีความแล้วว่าเป็นดาวเทียมดวงใหม่ และถือว่าเป็นดาวเทียมนอกสัมปทาน 2.ไทยคมคืนเงินประกันค่าสินไหมจำนวน 6.7 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือประมาณ 200 ล้านบาท ที่ได้จากที่ดาวเทียมไทยคม 3 เสียหาย และต้องปลดระวางก่อนกำหนดมาให้ไอซีที

และ 3.ชิน คอร์ปอเรชั่น จะต้องกลับไปถือครองหุ้นในสัดส่วนเท่าเดิม คือ 51% หลังจากที่ปรับลดเหลือ 40% โดยไม่ผ่านความเห็นชอบ ครม. และจะต้องนำเรื่องนี้เข้าสู่ ครม. ให้ถูกต้องอีกครั้ง ส่วน ครม.จะให้กลุ่มชินฯ เพิ่มสัดส่วนการถือหุ้นกลับไปที่ 51% เท่าเดิมตามที่คณะกรรมการมาตรา 22 ให้ความเห็นหรือไม่นั้น ให้ขึ้นอยู่กับมติของ ครม.

ต่อมาคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเมื่อวันที่ 28 ก.พ. 2554 ได้ เห็นชอบตามแนวทางที่คณะกรรมการมาตรา 22 เสนอมา และถัดมาอีกไม่ถึง 1 เดือน คณะผู้บริหารบริษัท ชิน คอร์ปอเรชั่น นำโดย สมประสงค์ บุญยะชัย ประธานกรรมการบริหาร ชิน คอร์ปอเรชั่น อารักษ์ ชลธาร์นนท์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (อดีต รมว.พลังงานสมัยรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ม.ค. 2555-28 ต.ค. 2555) ขอเข้าพบ จุติ เพื่อหารือกรณีไทยคม

“ผู้บริการกลุ่มชินฯ มาพบผม เขามาหารือเรื่องไทยคม ซึ่งผมก็ให้กลับไปประชุมกันในกลุ่มย่อยในการหาทางออก เพื่อไม่ต้องให้มีใครติดคุกแทนใคร” จุติ ให้สัมภาษณ์เมื่อวันที่ 24 มี.ค. 2554 หลังการเข้าพบของกลุ่มชินฯ และมีการยืนยันว่าไม่มีการซื้อเวลาแน่นอน

แต่สุดท้ายกรณีไทยคมก็ไม่ได้รับการสานต่อในเชิงปฏิบัติ เนื่องจากเกิดการเปลี่ยนแปลงรัฐบาลมาเป็นฝั่งเพื่อไทยภายใต้รัฐบาล ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร

ประกอบกับเป็นจังหวะที่ประเทศไทยต้องรักษาสิทธิวงโคจรดาวเทียมที่ 120 องศาตะวันออก ส่งผลให้บริษัท ไทยคม เปลี่ยนสถานะจากผู้ร้ายกลายเป็นฮีโร่ในทันที เพราะได้รับมอบหมายจากกระทรวงไอซีทีให้หน้าที่ส่งดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจร เพื่อที่ประเทศไทยจะไม่ต้องเสียสิทธิคืนให้กับสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ไอทียู) ซึ่งปัจจุบัน คือ ดาวเทียมไทยคม 6 อีกทั้งไทยคมยังได้รับมอบหมายให้จัดหาดาวเทียมเพื่อรักษาตำแหน่งวงโคจร 78.5 องศาตะวันออกของประเทศไทยด้วย ซึ่งก็คือการยิงดาวเทียวไทยคม 7 ขึ้นสู่วงโคจร

ขณะที่ปัจจัยเหล่านี้ได้ส่งผลให้การตรวจสอบสัญญาของคณะกรรมการมาตรา 22 ที่ ครม.เห็นชอบเมื่อวันที่ 28 ก.พ. 2554 ไม่ถูกเสนอให้ ครม.พิจารณาอีกเลย

จึงเป็นภารกิจของรัฐบาลชุดนี้ที่มีเวลาทำงานเพียง 1 ปี จะต้องจบปัญหาที่ค้างคามายาวนานให้ได้ โดยเฉพาะหลังมีคำสั่งจากผู้กุมอำนาจรัฐบาลภายใต้เสียงสนับสนุนของกุนซือเศรษฐกิจ ที่ให้กระชับพื้นที่ไทยคมให้จบโดยเร็ว