ปฏิรูปแบงก์รัฐ

ถือเป็นการปฏิรูปสถาบันการเงินเฉพาะกิจของรัฐ (แบงก์รัฐ) อย่างแท้จริง เมื่อคณะกรรมการนโยบายและกำกับดูแลรัฐวิสาหกิจ (คนร.) หรือซูเปอร์บอร์ด ที่มี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เป็นประธาน ได้มีมติให้กระทรวงการคลังส่งมอบงานตรวจสอบและกำกับดูแลแบงก์รัฐไปให้กับธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ดูแล

นอกจากนี้ ได้มอบอำนาจให้ ธปท.เป็นโจทย์ฟ้องร้องผู้ที่ทำให้แบงก์รัฐเสียหายได้ หากตรวจพบว่ามีการทุจริตของผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ ขึ้นบัญชีดำผู้บริหารไม่ให้เข้ามาบริหารแบงก์ต่อไป รวมถึงการกำกับการบริหารงานที่ไม่ทุจริตแต่มีการดำเนินการนอกกรอบ เช่น การใช้เงินของแบงก์รัฐถึง 78 แสนล้านบาท ไปใช้ในโครงการรับจำนำข้าว

เจตนารมณ์ของ คนร.นั้น ต้องการแก้ไขปัญหานักการเมืองเข้ามารุมทึ้งทรัพย์สินของแบงก์รัฐอย่างถาวร เพราะตลอดหลายทศวรรษที่ตั้งแบงก์รัฐขึ้นมาด้วยวัตถุประสงค์ให้เข้ามาเป็นมือเป็นไม้ของรัฐบาลในการดำเนินนโยบายในช่องว่างที่ธนาคารพาณิชย์เอกชนไม่ทำ เช่น การให้สินเชื่อแก่ลูกค้ารายย่อยที่ไม่มีหลักประกัน ทำให้คนกลุ่มนี้ขาดโอกาสที่จะลืมตาอ้าปาก หรือการให้เงินกู้ดอกเบี้ยต่ำแก่ผู้มีรายได้น้อยให้สามารถมีบ้านเป็นของตัวเองได้ เป็นต้น ถูกบิดเบือนไปโดยนักการเมืองที่ขึ้นมามีอำนาจในแต่ละช่วงนำแบงก์รัฐไปใช้ทำโครงการประชานิยม โดยถือว่าเป็นการใช้เงินนอกงบประมาณ

นอกจากนี้ มีการใช้แบงก์รัฐเป็นแหล่งเงินกู้ให้กับพวกพ้อง แสวงหาประโยชน์เป็นนายหน้าในการหาเงินกู้ให้ลูกค้าที่เป็นเอ็นพีแอล หรือให้แบงก์รัฐปล่อยกู้ในโครงการที่นักการเมืองมีผลประโยชน์จนทำให้แบงก์รัฐเสียหายจำนวนมาก

ธปท.ได้รับมอบหมายให้ตรวจสอบแบงก์รัฐมานานแล้ว แต่ได้แต่ส่งผลสอบและข้อสังเกตและคำเสนอแนะให้กระทรวงการคลังพิจารณา หลายกรณีที่ระบุความเสียหาย แต่น้อยครั้งมากที่กระทรวงการคลังจะส่งเรื่องไปให้คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบในวงราชการ (ป.ป.ป.) สอบสวน

ความเสียหายของแบงก์รัฐที่เกิดขึ้น รัฐบาลก็จะต้องตั้งงบประมาณเข้ามาเพิ่มทุนให้เพื่อไม่ให้ธนาคารล้ม ซึ่งเป็นความเสียหายซ้ำซากที่ไม่เคยได้รับการแก้ไขจากรัฐบาลใดเลย นอกจากยกอำนาจการตรวจสอบและกำกับดูแลให้ ธปท.แล้ว ยังได้มีการตั้งกองทุนคุ้มครองแบงก์รัฐ ที่กำหนดให้แบงก์รัฐแต่ละแห่งส่งเงินเข้ากองทุนตามที่กำหนด เมื่อธนาคารใดเสียหายให้นำเงินจากกองทุนนี้ไปชดเชยไม่ใช้เงินจากงบประมาณ เช่นเดียวกับธนาคารพาณิชย์ตั้งกองทุนคุ้มครองเงินฝาก

การปฏิรูปนี้เป็นการเริ่มต้นที่ดีและน่าสนใจ แต่รัฐก็ควรจะแก้ไขกฎหมายของแบงก์รัฐแต่ละแห่งให้อำนาจกำกับดูแลไปอยู่ที่ ธปท. ไม่เช่นนั้นหลังจากรัฐบาลนี้พ้นวาระไปแล้ว นักการเมืองก็จะเข้ามาแทรกแซงยุ่มย่ามกับแบงก์รัฐต่อไปอีก เป็นการแก้ไขปฏิรูประบบแบงก์รัฐอย่างถาวร และทำให้บุคลากรของแบงก์รัฐมีประสิทธิภาพสูงขึ้นด้วย