สิ่งทอปากีสถาน (6)

หลังจากที่ Karl Marx ถูกรัฐบาลปรัสเซียห้ามออกหนังสือพิมพ์ ก็ได้เดินทางออกจากปรัสเซียมาออกหนังสือพิมพ์อยู่ในปารีส/ฝรั่งเศส โดยพิมพ์เป็นภาษาเยอรมัน ในปีนั้น Friedrich Engels เดินทางจากแมนเชสเตอร์/อังกฤษ เพื่อกลับไปปรัสเซีย ซึ่งก็ต้องลงเรือข้ามช่องแคบอังกฤษมาขึ้นที่ฝรั่งเศสแล้วเดินทางต่อไปปรัสเซีย

เมื่อขึ้นฝั่งที่ฝรั่งเศส Friedrich Engels แวะไปพบ Karl Marx คนที่ตนชื่นชอบที่ปารีส การพบกันของทั้งสองคนที่ปารีสครั้งนี้แหละค่ะที่ Friedrich Engels ได้แสดงเจตนาสนับสนุนการทำงานและการเงินแก่ Karl Marx มีการบันทึกไว้ว่า เมื่อวันที่ 28 ส.ค. 1844 Karl Marx และ Friedrich Engels ได้พบกันเป็นครั้งแรกที่ร้านกาแฟ Cafe de la Regence ในปารีส ซึ่งเป็นร้านกาแฟชื่อดังที่นักเล่นหมากรุกระดับเทพมาดวลกัน

ร้านกาแฟนี้ดังมากค่ะ...Voltaire, Rousseau, Benjamin Franklin, Napoleon เคยมาเล่นหมากรุกที่ร้านนี้ ตอนนี้คงจะปิดไปแล้ว เสียดายว่าผู้เขียนไปปารีส 2 ปีที่แล้ว ก็ไม่ได้ให้คุณสามีพาไปดูย่านนั้น ซึ่งอยู่ไม่ไกลจาก Louvre ค่ะ (แต่ท่านผู้อ่านคะ... อีกข้อมูลหนึ่งบอกว่า Friedrich Engels ได้พบกับ Karl Marx ก่อนแล้วหลังจากฟัง Karl Marx ปราศรัยเรื่องสังคมใหม่ที่เยอรมันนีตอนที่เดินทางไปทำงานที่แมนเชสเตอร์)

Karl Marx ออกหนังสือพิมพ์ภาษาเยอรมันที่ปารีส โดยมีเป้าหมายจะทำให้เกิดความเคลื่อนไหวในเยอรมนี โดยพยายามทำให้เกิดกระบวนการเคลื่อนไหวในฝรั่งเศสด้วย

Friedrich Engels เมื่อพบกับ Karl Marx แล้วได้คิดการใหญ่ขึ้น ขอร่วมมือกับ Karl Marx เพื่อจะทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงในยุโรปและในโลก ทั้งสองคนฉวยโอกาสจากเสรีภาพของหนังสือพิมพ์มาใช้เป็นเครื่องมือในการโหมกระหน่ำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงในสังคม พวกเขาเป็นนายของการบริหารสื่อค่ะ นักนิเทศศาสตร์ต้องดูไว้เลยค่ะ

และในที่สุดฝรั่งเศสก็ไล่ทั้งสองคนออกจากประเทศ ในปลายปี ค.ศ. 1844 นั้นเอง สำหรับ Karl Marx แล้วถือว่าเป็นการถูกไล่ออกจากประเทศที่พำนักเป็นครั้งที่ 2 หลังจากเมื่อปีก่อนหน้านั้นเขาถูกไล่ออกจากปรัสเซีย

เมื่อถูกไล่ออกจากฝรั่งเศสแล้ว ทั้งสองคนก็ไปอยู่ลอนดอน และอีก 4 ปีต่อมาก็ปล่อยงานเขียนชิ้นสำคัญที่ร่วมกันเขียนออกมาชิ้นหนึ่ง The Communist Manifesto เป็นถ้อยแถลงและหลักการของคอมมิวนิสต์ ถือเป็นหนังสือที่ทรงอิทธิพลเล่มหนึ่งของโลก เพราะได้ชี้นำให้โลกปั่นป่วนไปในศตวรรษที่ 1920

ในหนังสือเล่มนี้แหละค่ะที่เขียนไว้ว่า “ชนชั้นปกครองจะต้องสะท้านเพราะการปฏิวัติคอมมิวนิสต์ ชนชั้นแรงงานจะไม่มีอะไรที่จะต้องสูญเสียอีกแล้วนอกจากโซ่ตรวน ผู้ใช้แรงงานทั้งหลายในทุกประเทศจงลุกขึ้นร่วมมือกัน ฯลฯ”

Karl Marx ได้อยู่ดูการต่อสู้ที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงและจบชีวิตที่ลอนดอน โดย Friedrich Engels ซึ่งมีรายได้จากโรงงานสิ่งทอที่แมนเชสเตอร์ได้เกื้อหนุนชีวิต Karl Marx เพื่อนรักจนวาระสุดท้ายของชีวิต ทั้งคู่ได้ทำงานร่วมอุดมการณ์กันได้สมบูรณ์แบบที่คงตอบคำถามเราได้ว่า ทำไมเวลาจะเอ่ยชื่อหรือเห็นรูป Karl Marx แล้วจึงมักมีชื่อและรูป Friedrich Engels อยู่ด้วย

ผู้เขียนขอนำเรื่อง Karl Marx และ Friedrich Engels มาเขียนคร่าวๆ เพื่อโยงให้เห็นว่าตั้งแต่เกิดการปฏิวัติอุตสาหกรรมที่เมืองแมนเชสเตอร์ อังกฤษได้นำฝ้ายส่วนหนึ่งไปจาก British India ก็คือพื้นที่อินเดียและปากีสถานปัจจุบัน

สิ่งที่เกิดขึ้นต่อมาเป็นปฏิกิริยาลูกโซ่ คือ ได้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางระบบเศรษฐกิจการเมือง 2 ขั้ว คือ คอมมิวนิสต์และทุนนิยมปรากฏขึ้นชัดเจน คนอินเดียและปากีสถาน ณ ห้วงเวลานั้น คงนึกไม่ถึงหรอกนะคะว่า “ฝ้าย” ที่พวกเขาผลิตตามความต้องการของอังกฤษ ได้กลายไปเป็นปัจจัยหนึ่งที่สนับสนุนให้เกิดลูกโซ่แห่งความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในโลกใบนี้ในศตวรรษที่ 1920

พวกเขาไม่ได้รู้ตัวแม้แต่น้อย....

(อ่านต่อวันอังคารหน้า)