ทายาทธุรกิจ

ถ้าเอ่ยชื่อ “วราพงษ์ พงษ์บริบูรณ์” ผมเชื่อว่าน้อยคนนักที่จะรู้จักชื่อนี้ แต่ถ้าพูดใหม่เป็น “ลุงขาวไขอาชีพ” ผมมั่นใจว่าคนค่อนประเทศต้องรู้จักและเคยได้ยินชื่อนี้อย่างแน่นอน

ลุงขาวไขอาชีพ ตำนานแห่งการสอนอาชีพทางวิทยุกระจายเสียงมาตั้งแต่ปี 2507 เป็นผู้ “ให้” วิชา “สัมมาอาชีพ” แก่ชนทุกชั้น จากวันนั้นถึงวันนี้ท่านได้สร้างให้ผู้คนจำนวนนับไม่ถ้วน มีอาชีพและธุรกิจเป็นของตัวเอง ท่านทำเพื่อสังคมมาอย่างยาวนานพร้อมๆ กับการสร้างความยิ่งใหญ่และยั่งยืนของห้างขาวละออเภสัชที่อยู่คู่ฟ้าเมืองไทยกว่า 87 ปี นับเป็นอีกหนึ่งตำนานของเอสเอ็มอีไทยที่สมควรแก่การคารวะและยกย่อง

ผมมีโอกาสไปเยี่ยมชมกิจการและได้นั่งคุยกับคุณวัชรพงษ์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ขาวละออเภสัช ทายาทรุ่นที่ 3 ต้องยอมรับครับว่าด้วยวิสัยทัศน์และวิธีคิดของทายาทลุงขาวไขอาชีพท่านนี้ มีดีแบบไม่ธรรมดาจริงๆ ไม่สงสัยที่ทำไมถึงสามารถสานต่อธุรกิจจนเติบโตต่อเนื่องมาได้เกือบร้อยปีแล้ว

วิสัยทัศน์และวิธีคิดที่ได้จากการสนทนาในวันนั้นมากมายจนเก็บไม่หมด ได้แต่แอบจดเฉพาะวรรคทองที่โดนใจฝากให้ได้อ่านกันเป็นไอเดียนะครับ

“อย่าเสวยสุขกับสิ่งที่บรรพบุรุษให้มา”

ประโยคเด็ดที่ทำให้รู้สึกเข็ดฟัน ผมฟังแล้วนึกถึงภาพลูกเจ้าสัวที่นั่งกินนอนกินบนกองเงินกองทองอย่างสบายใจ ไม่ต้องดิ้นรนทำมาหากินอะไรชาตินี้ก็ใช้ไม่หมด ลักษณะอย่างนี้ยังมีให้เห็นอีกไม่น้อย อย่าเสวยสุข...คำนี้แทบจะไม่ต้องแปลเลยครับ ทั้งแรงทั้งโดน ไม่ว่าจะทายาทรุ่น 2 หรือรุ่น 3 ไม่ว่าจะจบนอกหรือจบใน ถ้าคิดไม่ได้ทำไม่เป็น ไม่เห็นความสำคัญของการต่อยอดธุรกิจ ไม่คิดพัฒนาปรับปรุง ไม่มุ่งนำวิชาการความรู้ใหม่ๆ มาใช้บริหารองค์กร รับรองมีเท่าไหร่ก็หมด ธุรกิจไปไม่รอดแน่นอนครับ

“ทำองค์กรของเราให้คนนอกอยากมาร่วมงาน”

เป็นความคิดเชิงพัฒนาองค์กรที่มักถูกมองข้ามไป นี่คือหนึ่งในปัญหาชีวิตใหญ่ของธุรกิจเอสเอ็มอีไทยที่ไม่อยู่ในสายตาของคนดีคนเก่งอยากมาร่วมงาน ประเด็นนี้ผมขอพูดตรงๆ อย่าว่าแต่คนนอกเลยครับ เห็นมาเยอะมากที่แม้แต่ตัวลูกหลานที่เป็นทายาทแท้ๆ ยังไม่อยากทำธุรกิจของครอบครัวเลย อยากขายโรงงานทิ้งแล้วหันไปทำอย่างอื่นก็มี หรืออยากหนีไปทำงานกับบริษัทใหญ่ๆ ก็เยอะ ขอแนะนำว่าถ้าอยากให้กิจการดูดีมีคนนอกคนเก่งมาช่วยงาน ต้องรู้จักปรับองค์กรให้มีมาตรฐาน มีระบบงานแบบสากล จะว่าไปแล้วขนาดของกิจการนั้นไม่สำคัญเท่ากับการพัฒนาปรับปรุงให้องค์กรมีระบบงานที่ดี มีการบริหารจัดการอย่างมืออาชีพ มีความมั่นคงก้าวหน้า ผมรับประกันเลยว่าคนเก่งคนกล้าที่จะมาเป็นแขนขา เขาจะหลั่งไหลมาให้เราเลือกเอง

“แข็งแรงแค่ไหนถ้าเลือดไหลไม่หยุด...ก็ตาย”

นี่ก็เป็นอีกวรรคทองที่ต้องท่องไว้ในใจ เป็นเรื่องเกี่ยวกับเงินๆ ทองๆ เป็นเรื่องเกี่ยวกับการรั่วไหล รวมไปถึงบรรดาความสูญเสียและความเสียหายทุกจุดทุกฝ่ายของกิจการ ผมแนะนำให้เจ้าของธุรกิจต้องใส่ใจและตรวจดูรายละเอียดอย่างสม่ำเสมอ ช่องโหว่เพียงเล็กน้อยหรือรอยรั่วเท่าตามด เล่นเอาคนหมดเนื้อหมดตัวมานักต่อนักแล้วล่ะครับ มุมกลับกันคือตัวคนที่เป็นเจ้าของนั้นก็ต้องไม่กลายเป็นคนทำซะเอง เรื่องที่คิดว่าเล็กๆ น้อยๆ หยิบใช้ปนไปปนมา กระเป๋าซ้ายเข้ากระเป๋าขวา สิ่งเหล่านี้จะกลายเป็นแบบอย่างที่ไม่ดี

เสียดายที่พื้นที่มีจำกัดนะครับ ยังมีอีกหลายวรรคหลายประโยคที่เป็นประโยชน์ต่อการบริหารจัดการธุรกิจ มุมมองแง่คิดการสืบทอดกิจการอย่างมืออาชีพที่มีคนทำสำเร็จแล้วนั้น เป็นสิ่งที่สมควรแก่การศึกษาเรียนรู้และนำมาปรับใช้ในกิจการของเรานะครับ

ฝากไว้ก่อนจบ “ทำธุรกิจใหม่ให้สำเร็จนั้น...ยากนัก สืบทอดธุรกิจเดิมที่สำเร็จแล้ว...ยากกว่า