รีบู๊ตไอซีทีสู่กระทรวงเศรษฐกิจดิจิทัล

โดย...ทีมข่าวเศรษฐกิจภาครัฐโพสต์ทูเดย์

“กระทรวงดิจิทัลเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม” คือชื่อใหม่ของกระทรวงเทคโนโลยี สารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) และจะเป็นเจ้าภาพสำคัญที่จะทำหน้าที่รับนโยบายจากคณะทำงานดิจิทัลอีโคโนมีแห่งชาติ และขับเคลื่อน ให้เกิดเป็นรูปธรรม

แม้อาจดูไม่ใช่ประเด็นหลัก แต่ชื่อใหม่ของกระทรวงนี้ก็ต้องเรียกนักภาษาที่เชี่ยวชาญทั้งไทยและอังกฤษ มาคัดกรอง เพื่อให้เกิดความสมบูรณ์แบบที่สุด และตอกย้ำถึงความเข้มข้นของบทบาทกระทรวงที่จะต้องทำหน้าที่วางไอซีทีเพื่อการพัฒนาประเทศ

ทั้งนี้ คณะทำงานวางโรดแมปสู่ดิจิทัลอีโคโนมีที่มี ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธาน มีบุคคลที่คุ้นเคยในวงการไอทีมาร่วมเป็น มันสมองสำคัญ ทั้ง สิทธิชัย โภไคยอุดม อดีต รมว. ไอซีที หลังยุคท็อปบู๊ตคุมอำนาจเมื่อปี 2549 ทวีศักดิ์ กออนันตกูล อดีตผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีอิเล็ก ทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) รวมถึง มนู อรดีดลเชษฐ์ ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ (ซิป้า) คนแรก เป็นต้น

พรชัย รุจิประภา รมว.ไอซีที กล่าวว่า ระหว่าง รอกระบวนการทางกฎหมายผ่าน สนช. ต้องเตรียมปรับโครงสร้างกระทรวงเพื่อพร้อมเริ่มงานได้ทันที โดยหารือกับสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) ในเรื่องของการโอนย้ายบุคลากร เพราะปัญหาที่สำคัญขณะนี้คือ ขาดบุคลากรที่จะช่วยขับเคลื่อนอย่างมาก และส่วนที่ชัดเจนแล้วว่าจะขอบุคลากรมาอยู่กับกระทรวงดิจิทัล คือ กลุ่มนักวิจัยด้านไอซีทีของเนคเทค

“จริงๆ ภาพใหญ่คือเน้นบูรณาการร่วมกับกระทรวงอื่น ซึ่งกระทรวงไหนมีบุคลากรที่เราต้องการให้มาช่วยขับเคลื่อนดิจิทัลอีโคโนมีก็จะดึงตัวมา ไม่ได้หมายถึงการย้ายมาทั้งหน่วยงาน เพราะการที่จะปฏิรูปได้ เรื่องบุคลากรเป็นตัวจักรสำคัญมาก ซึ่งขณะนี้ไอซีทีก็มีหน้าที่พูดคุยและทำความเข้าใจกับทุกกระทรวง เพื่อจะได้ เริ่มงานทันทีหลังกฎหมายเรียบร้อย” รมว.ไอซีที กล่าว

สำหรับบทบาทของกระทรวงดิจิทัลฯ ตามแผน ของคณะทำงานโรดแมป คือ เป็นเจ้าภาพหลักที่ต้องดำเนินการเรื่องการใช้ไอซีทีเพื่อการพัฒนาประเทศ ทั้งระบบ ตั้งแต่การวางโครงข่ายโทรคมนาคม ไปจนถึงการประสานงานกับทุกกระทรวงที่ต้องใช้ไอทีทั้งหมด ทั้งมหาดไทย พาณิชย์ อุตสาหกรรม ท่องเที่ยว สาธารณสุข มุ่งเน้นลดการลงทุนซ้ำซ้อนด้านไอทีของทุกกระทรวง

นอกจากนี้ จะเพิ่มอีก 2 กรมใหม่ คือ กรมส่งเสริมพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัล และกรมพัฒนาและส่งเสริมการใช้ดิจิทัลที่เกี่ยวกับสังคม เช่น การนำ ไอซีทีมาช่วยแก้ไขความยากจนของประชาชนได้อย่างไรบ้าง การใช้ไอซีทีอย่างชาญฉลาด ถูกต้องมี จริยธรรม และการเคลียร์อำนาจหน้าที่ในการจัดการเว็บไซต์ที่ผิดกฎหมาย และไซเบอร์คอนเทนต์ทั้งหมด ระหว่างสำนักงานตำรวจแห่งชาติ และไอซีที ซึ่งเห็นทุกอย่างเป็นรูปธรรมในปี 2558 เพราะต้องรอให้กระบวนการปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้องผ่านขั้นตอนคณะรัฐมนตรี (ครม.) และสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ที่คาดว่าจะใช้เวลาประมาณ 2 เดือนนับจากนี้

พันธ์ศักดิ์ ศิริรัชตพงษ์ ผู้อำนวยการเนคเทค กล่าวว่า รัฐบาลชุดนี้เน้นการทำงานแบบบูรณาการร่วมกันทั้งหมด ดังนั้นเนคเทคจะสังกัดกระทรวงใด ไม่เป็นปัญหา โดยปัจจุบันโครงสร้างของเนคเทคมี ทั้งส่วนนโยบาย ส่วนงานวิจัย และส่วนงานดิจิทัล ซึ่งอาจดึงเฉพาะหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับดิจิทัลอีโคโนมีไปเท่านั้น เช่น ด้านการพัฒนาซอฟต์แวร์ การวิจัยที่เกี่ยวกับไอซีที หรืออาจเป็นในรูปแบบการขยายความร่วมมือด้านการวิจัยระหว่างกระทรวงวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีกับกระทรวงไอซีทีให้มากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ทั้งหมดคือโรดแมปที่เตรียมนำเสนอ ครม. และ สนช. ซึ่งภาพสุดท้ายจริงๆ อาจเปลี่ยนแปลงไปจากร่างเดิม แต่ไม่ว่าจะรูปแบบใด เป้าหมายสำคัญคือการบูรณาการประเทศไปสู่เศรษฐกิจดิจิทัล ที่แม้ว่าจะเป็นเรื่องยาก แต่การเริ่มทำในวันนี้ก็เป็นสัญญาณที่ดีของการเริ่มต้นปฏิรูปเศรษฐกิจครั้งใหญ่ของประเทศ