เปิดข้อสังเกตสภาทนายค้านกม.ทวงถามหนี้

แม้ว่าร่าง พ.ร.บ.ทวงหนี้ พ.ศ. ... ที่สภานิติบัญญัติแห่งชาติ มีมติรับหลักการในวาระที่ 1 ไปแล้ว ทั้งที่ในชั้นรับหลักการมีสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) หลายคนไม่เห็นด้วยกับร่างกฎหมายฉบับนี้ โดยเสนอว่าควรให้มีการบังคับใช้ระหว่าง “หนี้ในระบบ” กับ “หนี้นอกระบบ” ให้มีความชัดเจน

สำหรับมุมมองสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ตั้งข้อสังเกตกฎหมายฉบับนี้ว่า มีการเร่งทำคลอดกฎหมายฉบับนี้เกินไป โดยที่มาของร่างกฎหมายฉบับนี้มาจากนโยบายประชานิยมของรัฐบาลที่ผ่านมา ที่ไม่ควรเป็นมรดกตกทอดถึงรัฐบาลปัจจุบัน

ทั้งนี้ สภาทนายความได้ทำข้อสังเกตส่งไปถึงคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาร่าง พ.ร.บ.ประกอบด้วย

1.ที่มาของการทวงหนี้ จะต้องดูต้นเหตุโดยเฉพาะนโยบายของสถาบันการเงินในการปล่อยหนี้ประเภทลูกหนี้รายย่อยที่มีความเสี่ยงสูงเกินไปหรือไม่ เนื่องจากมีการแข่งขันสูงมาก ทำให้สถาบันการเงินลดขีดความสามารถของการขอรับบัตรเครดิตลงอยู่ในอัตราเงินเดือนไม่ต่ำกว่า 1.21.5 หมื่นบาท และไม่มีการตรวจสอบระหว่างกันว่า มีการออกบัตรเครดิตซ้ำซ้อนให้แก่ลูกหนี้รายเดียวกันกี่ใบ โดยคาดว่าทั้งระบบจะมีหนี้ที่มีปัญหารวมประมาณ 6 แสนล้านบาท เป็นผลให้มีการฟ้องร้องบังคับคดีมากขึ้น

อีกทั้งที่ผ่านมารัฐบาลก็มีการซ้ำเติมวิธีการให้ให้สินเชื่อผู้มีรายได้น้อย โดยเร่งใช้นโยบายประชานิยม “บ้านหลังแรก” “รถยนต์คันแรก” “บัตรเครดิตชาวนา” ซึ่งเป็นการซ้ำเติมให้มีการใช้จ่ายเงินสุรุ่ยสุร่ายมากขึ้น

ทั้งนี้ เห็นว่าสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) ควรจะดูภาพรวมเพื่อกำหนดนโยบายการเงินระดับเศรษฐศาสตร์มหภาคมากกว่าที่จะมาดูกฎหมายฉบับเล็กไม่มีความจำเป็นและไม่เป็นประโยชน์ต่อประชาชนส่วนใหญ่

2.สำหรับประเด็นที่อาจจะมีการแปรญัตติให้อยู่เฉพาะเรื่องการทวงถามหนี้ตามร่างกฎหมายฉบับนี้ให้เป็นหนี้นอกระบบนั้น ความจริงสภาทนายความได้ชี้แจงแล้วว่ามีกฎหมายต่างๆ ที่จะดำเนินการได้อยู่ เช่น

มาตรา 6 ห้ามติดต่อผู้อื่นที่มิใช่ลูกหนี้ ที่ปกติไม่สามารถทำได้อยู่แล้ว เพราะจะเข้าข่ายดูหมิ่น หรือหมิ่นประมาทได้ สามารถดำเนินคดีอาญาได้

มาตรา 9 ห้ามข่มขู่ ใช้ความรุนแรง ทำให้เสียหายต่อชื่อเสียง ร่างกายและทรัพย์สิน ห้ามเปิดเผยหนี้สินให้ผู้อื่นทราบ และห้ามใช้สัญลักษณ์ทวงหนี้บนซองจดหมาย กรณีนี้กฎหมายอาญามีบทลงโทษไว้ชัดเจน

เช่นเดียวกับมาตรา 10 ห้ามขู่ดำเนินคดี ยึดทรัพย์หรืออายัดเงินเดือน ก็มีบทลงโทษตามกฎหมายอาญา

มาตรา 11 เรื่องห้ามเก็บค่าใช้จ่ายทวงหนี้เกินกำหนดกับห้ามเสนอให้ลูกหนี้ออกเช็ค เป็นกรณีที่ต่อสู้และต่อรองกันได้ในทางปกติของการบริหารจัดการหนี้

ในขณะเดียวกันสำหรับผู้ประกอบวิชาชีพทนายความ สำนักงานทนายความทุกแห่งต้องปฏิบัติตามข้อบังคับว่าด้วยมรรยาททนายความอย่างเคร่งครัด ถ้าไม่ปฏิบัติตามก็อาจจะโดนลงโทษเพิกถอนใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทนายความได้

3.ภาครัฐควรมอบนโยบายให้คณะกรรมการควบคุมผู้บริโภคไปออกประกาศควบคุมธุรกิจการทวงถามหนี้ให้ดำเนินการตามกรอบและนโยบายของคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) โดยไม่จำเป็นต้องออกกฎหมายใหม่

4.สภาทนายความเห็นว่าการออกกฎหมาย ทวงถามหนี้ไม่คุ้มค่าในทางเศรษฐกิจไม่ว่าจะเป็นในรูปคณะกรรมการที่จัดตั้งขึ้น ค่าใช้จ่ายการจัดตั้งสำนักงานประจำ ฯลฯ

5.การทวงหนี้และการบังคับชำระหนี้ที่มีอยู่ในปัจจุบัน มีกฎหมายควบคุมเพียงพออยู่แล้ว ในทางตรงกันข้ามสภาทนายความเสนอว่า รัฐบาลควรจะออกกฎหมายคุ้มครองสำหรับลูกหนี้ที่สุจริตให้เกิดความเป็นธรรม โดยเฉพาะกฎหมายที่คุ้มครองลูกหนี้เอสเอ็มอีและลูกหนี้เกษตรกร ซึ่งจะได้รับประโยชน์มากกว่า