ถอดรหัสบอร์ด กสท.ขัดแย้งประโยชน์ใคร

โดย...ทีมข่าวเศรษฐกิจภาครัฐโพสต์ทูเดย์

แม้มติของคณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ (กสท.) วันที่ 8 ก.ย. จะสั่งให้ผู้ประกอบการโครงข่ายดาวเทียมและเคเบิลทีวีต้องปลดช่อง 3 ที่ออกอากาศในแบบอะนาล็อกลงจากโครงข่ายภายใน 15 วัน นับจากวันที่ได้รับหนังสือจาก กสท. หากฝ่าฝืนจะดำเนินการขั้นเด็ดขาด คือ สั่งปรับและเพิกถอนใบอนุญาต แต่ก็ไม่ใช่มติเอกฉันท์ของกรรมการที่มี 5 คน

เพราะ พ.อ.นที ศุกลรัตน์ ประธาน กสท. ผู้เป็นตัวตั้งตัวตีในการดูแลกิจการโทรทัศน์ กับ พ.ต.อ.ทวีศักดิ์ งามสง่า ไม่เห็นด้วยกับกรรมการอีก 3 คน ประกอบด้วย สุภิญญา กลางณรงค์ พล.ท.พีระพงษ์ มานะกิจ และ ธวัชชัย จิตรภาษ์นันท์ กรรมการเสียงข้างมาก

ไม่เพียงเท่านั้น ทั้งสองเสียงข้างน้อย คือกรรมการที่ไม่เข้าร่วมประชุมวาระพิเศษ เพื่อพิจารณามาตรการลงโทษผู้ประกอบการโครงข่าย เมื่อวันที่ 5 ก.ย.ที่ผ่านมา จนเป็นเหตุให้การประชุมบอร์ดนัดพิเศษต้องล่มไป ทั้งๆ ที่ พ.อ.นที เป็นผู้เรียกประชุมนัดดังกล่าว

อะไรทำให้ พ.อ.นที ที่ว่ากันว่าเป็นผู้เสนอแนวทางการใช้อำนาจของ กสท.กับกรรมการเปลี่ยนไป...

พ.อ.นที แจงว่า วันที่ 5 ก.ย. เป็นการหารืออย่างไม่เป็นทางการ จึงได้แจ้งยกเลิกไม่เข้าร่วม และไม่ถือว่าการประชุมล่ม เพราะไม่มีการประชุมเกิดขึ้น

“มติของบอร์ด กสท.ที่ผ่านมา เรียกได้ว่าแทบจะทุกครั้งที่มีการลงมติ เสียงก็ไม่เคยเป็นเอกฉันท์อยู่แล้ว จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่มติครั้งนี้จะออกมา 3:2 เพราะโดยส่วนตัวยึดหลักผลประโยชน์ประชาชน และเห็นว่าหากทุกอย่างยังอยู่ในขั้นตอนการเจรจาและไม่ได้ข้อยุติ ก็ไม่ควรต้องเกิดปรากฏการณ์จอดำที่ทำให้ผู้ชมต้องเดือดร้อนทั้งหมด” พ.อ.นที ชี้แจงท่าทีหลังบอร์ด กสท.มีมติห้ามโครงข่ายเกี่ยวช่อง 3 ไปออกอากาศ

มติของกรรมการ กสท.ที่ทุกคนพยายามตัดสินใจบนพื้นฐานที่ดีที่สุด จึงน่าจะเป็นแบบอย่างของกรรมการรัฐวิสาหกิจและหน่วยงานของรัฐ เพราะเป็นความพยายามที่จะรักษาผลประโยชน์ของประเทศ

อย่างไรก็ตาม การลงมติที่ไม่เป็นเอกฉันท์ของ กสท. ในแต่ละครั้ง ส่งผลให้การออกประกาศหลายครั้งของ กสท.กลายเป็นปัญหาตามมา เช่น ประกาศการจัดเรียงลำดับบริการโทรทัศน์ที่เพิ่งมีมติยกเลิกให้ดาวเทียมและเคเบิลไม่สามารถเรียงเลข 10 ช่องแรกได้ตามใจอีก จากเดิมที่เปิดให้เรียงรายการ 10 ช่องแรกได้เอง จนทำให้ผู้ประกอบการเคเบิลทีวีและทีวีดาวเทียม รวมถึงทีวีบอกรับสมาชิกต่างออกมาร้องกันวุ่นวาย

ทั้งๆ ที่ประกาศดังกล่าวเพิ่งประกาศใช้เพียงปีเดียวเท่านั้น มติที่กลับไปกลับมาสะท้อนถึงกระบวนการจัดการของ กสท.ได้เป็นอย่างดีว่าขาดการศึกษาผลกระทบที่จะตามมา

มติความวุ่นวายกรณีช่อง 3 ก็เกิดจากมติ กสท.เช่นเดียวกัน เพราะในตอนแรกที่ กสท.ประกาศให้ฟรีทีวี 6 ช่องเดิม ต้องได้รับการคุ้มครองระยะเวลา 30 วัน หลังทีวีดิจิทัลเริ่มออกอากาศ และมติ กสท.เองก็มาสั่งขยายเวลาให้อีก 100 วัน จากวันที่ 25 พ.ค. 2557 เป็น 1 ก.ย. 2557 และสุดท้าย กสท.ก็มีมติให้สิ้นสุดการขยายเวลาการเป็นผู้ประกอบกิจการโทรทัศน์ที่ให้บริการเป็นการทั่วไปของช่องอะนาล็อก

ทว่า เมื่อต้องดำเนินการลงดาบช่อง 3 อะนาล็อกอย่างจริงจังที่ห้ามออกอากาศบนแพลตฟอร์มเคเบิลและทีวีดาวเทียม กลับปรากฏภาพของความไม่เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของ กสท. มีการแบ่งฝ่ายกันชัดเจน และโต้เถียงกันผ่านสื่อโซเชียลมีเดีย ทวิตเตอร์ อย่างดุเดือดของกรรมการ

แม้ภาพของการขัดแย้งจะไม่ใช่ครั้งแรกที่เคยเกิดขึ้นของบอร์ด กสท. กระทั่งบอร์ดชุดใหญ่อย่างคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ก็หนักหนา

บอร์ดฝั่งโทรคมนาคมอย่างคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคม (กทค.) ก็เสียงแตกเช่นกัน และหลายครั้งที่ภาพของความขัดแย้งไม่ใช่ถกเถียงกันเพื่อผลประโยชน์สาธารณะ แต่เป็นการเอาชนะกันมากกว่า

ขณะที่กรณีช่อง 3 นั้นชัดเจนตามมติบอร์ด กสท. ว่าไม่สามารถออกอากาศบนแพลตฟอร์มอื่นที่ไม่ใช่ภาคพื้นดินได้อีกตั้งแต่วันที่ 2 ก.ย. 2557 และ กสท.พร้อมช่วยเหลือช่อง 3 ทุกทาง หากต้องการออกอากาศคู่ขนาน แต่เป็นช่อง 3 เองที่ปฏิเสธทุกทางเลือกที่มี เพราะไม่ต้องการทิ้งส่วนแบ่งเม็ดเงินค่าโฆษณานาทีละครึ่งล้านบาทที่ลูกค้ายอมลงโฆษณาในระบบอะนาล็อก ไปแย่งชิงค่าโฆษณานาทีละ 2 หมื่นบาทกับผู้ประกอบการทีวีดิจิทัลอีก 23 ช่อง

ขณะเดียวกัน การไปออกอากาศในรูปแบบอื่นทำให้ช่อง 3 ต้องลดเวลาการโฆษณาลงจาก 12 นาที เหลือแค่ 6 นาที/ชั่วโมง รายได้จึงหายไปมหาศาล

“หากต้องเลือกระหว่างช่อง 3 และทีวีดิจิทัล 24 ช่อง ต้องเลือกทีวี 24 ช่องอยู่แล้ว เพราะทุกอย่างจะพังทั้งอุตสาหกรรมเพียงเพราะเห็นแก่ช่อง 3 รายเดียว” สุภิญญา กรรมการ กสท. แสดงจุดยืน

มื่อช่อง 3 ประกาศจุดยืนชัดเจนว่า จะไม่ปฏิบัติตามมติ กสท. ทางบอร์ด กสท.เองก็ไม่ควรจะต้องลังเลที่จะใช้มาตรการทางปกครองเพื่อประโยชน์สาธารณะ