หุ้นกู้ไม่ธรรมดา

สมัยนี้เวลาเปิดหนังสือพิมพ์ธุรกิจไม่ได้มีแค่โฆษณาขายสินค้าและบริการเท่านั้น ผู้อ่านยังพบเห็นโฆษณาขาย “หุ้นกู้” ที่เป็นผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่บริษัทนิยมออกมาเพื่อระดมทุนจากประชาชนโดยตรงอีกด้วย ข้อดีของหุ้นกู้ คือ บริษัทรู้ต้นทุนดอกเบี้ยที่ต้องจ่ายแน่นอน แต่ต้องจ่ายดอกเบี้ยแม้ว่าบริษัทจะมีผลประกอบการขาดทุน ส่วนผู้ซื้อหุ้นกู้หรือผู้ลงทุนมีฐานะเป็นเจ้าหนี้ของบริษัท จะได้รับดอกเบี้ยเป็นงวดๆ ตามที่ระบุไว้ และได้รับเงินต้นคืนเมื่อถือจนครบกำหนดอายุ

ฉลากสำคัญของหุ้นกู้ สิ่งที่ผู้ที่ลงทุนในหุ้นกู้ควรให้ความสำคัญอย่างมาก คือ ข้อมูลของบริษัทผู้ออก ได้แก่ ฐานะการเงิน ลักษณะธุรกิจ ความสามารถในการหารายได้ ความสามารถในการแข่งขัน รวมถึงภาระหนี้และคดีความต่างๆ เพราะข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ผู้ลงทุนสามารถวิเคราะห์ความสามารถในการชำระหนี้ได้ ซึ่งหากเป็นหุ้นกู้ที่ขายให้ประชาชนทั่วไปจะมีการจัดอันดับความน่าเชื่อถือ หรือ Credit Rating (แสดงสัญลักษณ์ เช่น AAA AA D) ที่ประมวลและวิเคราะห์ข้อมูลของบริษัทผู้ออกเป็นตัวช่วยให้ผู้ลงทุนตัดสินใจได้ง่ายขึ้น

หุ้นกู้ไม่ธรรมดา ในที่นี้คือ “Unrated Bond” ซึ่ง ก.ล.ต.อนุญาตให้บริษัทสามารถออกหุ้นกู้ที่ไม่มี Credit Rating ได้ ซึ่งโดยทั่วไป Unrated Bond เสนอผลตอบแทนที่ดีกว่าหุ้นกู้ที่มี Rating ในขณะเดียวกันก็เป็นการเปิดโอกาสให้ผู้ลงทุนที่มีความพร้อมมีทางเลือกลงทุนมากขึ้น

Unrated Bond เปิดเผยข้อมูลอะไรบ้าง ข้อมูลที่เปิดเผยใน Unrated Bond ไม่แตกต่างจากหุ้นกู้ทั่วไปซึ่งระบุชื่อผู้ออก อัตราดอกเบี้ยหน้าตั๋ว (Coupon) วันครบกำหนดอายุ แต่จะไม่มีข้อมูล Credit Rating ผู้ลงทุนจึงต้องศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลของบริษัทผู้ออกด้วยตนเองมากขึ้น และต้องประเมินความสามารถในการรับความเสี่ยงในการลงทุนในหุ้นกู้นี้รวมถึงชั่งน้ำหนักความเสี่ยงที่จะพบเจอว่าจะคุ้มค่ากับผลตอบแทนที่บริษัทเสนอให้หรือไม่

หุ้นกู้ไม่ธรรมดาสำหรับผู้ลงทุนไม่ธรรมดา Unrated Bond นี้ให้ขายได้เฉพาะ Accredited Investor (AI) เท่านั้น

ใครบ้างที่เป็น AI โดยหลักการแล้ว AI คือ ผู้ลงทุนที่มีความรู้ในการลงทุน มีฐานะการเงินดี สามารถรับความเสี่ยงและมีศักยภาพในการดูแลตัวเองได้ ปัจจุบันสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ได้กำหนดลักษณะ AI ไว้โดยแบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ (1) ผู้ลงทุนสถาบัน (Institutional Investor) เช่น ธนาคารพาณิชย์ กองทุนรวม กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ และ (2) ผู้ลงทุนรายใหญ่ (High Net Worth) ทั้งที่เป็นนิติบุคคลและบุคคลธรรมดา สำหรับ High Net Worth ที่เป็นบุคคลธรรมดาต้องมี (ก) ทรัพย์สินสุทธิตั้งแต่ 50 ล้านบาทขึ้นไป (ไม่นับรวมอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นที่พักอาศัย) หรือ (ข) มีรายได้ต่อปีตั้งแต่ 4 ล้านบาทขึ้นไป หรือ (ค) มีเงินลงทุนโดยตรงในหลักทรัพย์หรือสัญญาซื้อขายล่วงหน้าตั้งแต่ 10 ล้านบาทขึ้นไป ซึ่งผู้ขายจะขอให้ผู้ลงทุนเปิดเผยและยืนยันข้อมูลที่แสดงลักษณะดังกล่าวก่อนที่จะลงทุน

นอกเหนือจาก Unrated Bond แล้ว AI ยังสามารถลงทุนในผลิตภัณฑ์ทางการเงินอื่นที่มีความซับซ้อนหรือมีความเสี่ยงมากกว่าตราสารทั่วไปซึ่งกำลังจะมีออกต่อไปอีก เช่น หุ้นกู้ BASEL III ซึ่งเป็นหุ้นกู้ที่ธนาคารพาณิชย์ออกมาเพื่อนำไปใช้เป็นเงินกองทุนของธนาคารตามหลักเกณฑ์ BASEL III เป็นต้น

เมื่อรู้แล้วจะได้ไม่ผิดหวังเมื่อเห็นโฆษณาขายหุ้นกู้ แต่พอเดินเข้าไปซื้อแล้วเจ้าหน้าที่กลับไม่ขายให้เพราะเราไม่ใช่ AI นั่นเอง ส่วน AI ต้องทำการบ้านหนักกว่าเดิม วิเคราะห์ผลตอบแทนเทียบความเสี่ยงที่ประเมินด้วยตัวเองทุกครั้งก่อนตัดสินใจนะคะ

“ก.ล.ต.อยากให้คนไทยลงทุนด้วยความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง”