ปล่อยผีช่อง 3 อะนาล็อกสะเทือนผ่านทีวีดิจิทัล

โดย...ทีมข่าวเศรษฐกิจภาครัฐโพสต์ทูเดย์

ในที่สุดคณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ (กสท.) ที่มี พ.อ.นที ศุกลรัตน์ เป็นประธาน ก็ไม่สามารถกดดันให้ช่อง 3 อะนาล็อกออกอากาศในระบบทีวีดิจิทัลได้

หลังบอร์ด กสท. เมื่อวันที่ 1 ก.ย.ที่ผ่านมา ไม่ได้มีมติที่ชัดเจนว่า หากโครงข่ายเคเบิล หรือทีวีดาวเทียม นำช่อง 3 อะนาล็อกไปออกอากาศตั้งแต่วันที่ 2 ก.ย.เป็นต้นไป กสท.จะมีมาตรการลงโทษใดๆ หรือไม่

“แม้ช่อง 3 มีหน้าที่ปฏิบัติตามกฎและประกาศของ กสท. ซึ่งก่อนหน้านี้ กสท.ได้มีมติสิ้นสุดการขยายเวลาช่องอะนาล็อก แต่ว่าเรื่องการออกอากาศบนโครงข่ายเป็นไปตามประกาศ คสช.ฉบับที่ 27 ที่กำหนดผู้ให้บริการโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบอะนาล็อก คือ ช่อง 3 5 7 9 11 และไทยพีบีเอสสามารถออกอากาศรายการได้ตามปกติผ่านโครงข่ายดาวเทียมและเพย์ทีวี” พ.อ.นที กล่าว

แน่นอนว่าผู้ชมช่อง 3 อะนาล็อก จะไม่ได้รับผลกระทบจากมติ กสท.ครั้งนี้ แต่ส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคทีวีดิจิทัลอย่างเลี่ยงไม่ได้

เพราะการที่ช่อง 3 อะนาล็อก ที่มีผู้ติดตามรับชมรายการต่างๆ ของสถานีอยู่จำนวนมาก ไม่ได้ออกอากาศบนแพลตฟอร์มทีวีดิจิทัล แต่ให้ช่อง 3 ระบบคมชัดสูง (เอชดี) ซึ่งลงทุนลงแรงเสนอราคาประมูล สูงที่สุดถึง 3,530 ล้านบาท ออกอากาศรายการเพียงครึ่งๆ กลางๆ โดยนำรายการของช่อง 3 อะนาล็อกมารีรันใหม่ ทำให้ผู้ชมทีวีไม่ขวนขวายหรือลงทุนซื้ออุปกรณ์ที่จะเปลี่ยนไปรับชมช่องทีวีดิจิทัล

สุภิญญา กลางณรงค์ กรรมการ กสท. ระบุว่า การที่ช่อง 3 ไม่ยอมออกอากาศคู่ขนานสองระบบจะส่งผลต่อกล่องดิจิทัลที่กำลังจะแจก เนื่องจากผู้ชมไม่สามารถรับชมช่อง 3 ออริจินัล (อะนาล็อก) ได้บนกล่องดิจิทัล เท่ากับว่าช่อง 3 เอาคนดูเป็นตัวประกัน และทำให้แผนการเปลี่ยนผ่านทีวีดิจิทัลล่าช้ากว่าเดิม

เช่นเดียวกับ จำนรรค์ ศิริตัน นายกสมาพันธ์สมาคมวิชาชีพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ ที่บอกว่า ปัญหาของทีวีดิจิทัลขณะนี้ คือ ผู้ชมรับชม ไม่ถึง 10% จากการที่ กสทช. แจกคูปอง 690 บาท ล่าช้า ทำให้ฐานผู้ชมในระบบทีวีดิจิทัลไม่กว้างพอ ซึ่งอยากให้ กสท.เข้ามาแก้ปัญหาตรงนี้โดยเร็ว เพราะหากผู้ชมทีวีดิจิทัลขยายวงกว้างมากขึ้น ผู้ประกอบการและธุรกิจก็จะเดินหน้าต่อไปได้

นอกจากนี้ สมาพันธ์ฯ ยังต้องการให้ กสทช. ยกเว้นค่าธรรมเนียมให้กับผู้ประกอบการทีวีดิจิทัลที่กำหนดไว้ในอัตรา 4% ในช่วง 2 ปีแรก และให้เริ่มชำระงวดที่ 2 ในเดือน ก.พ. 2560 และให้เลื่อนงวดต่อไปเป็น 2 ปีถัดไปจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น รวมทั้งขอขยายระเวลาใบอนุญาตออกไปอีก 5 ปี จากเดิมที่มีอายุใบอนุญาต 15 ปี สิ้นสุดปี 2569 ซึ่งเป็นผลจากการที่ กสทช.แจกคูปองซื้ออุปกรณ์ทีวีดิจิทัลล่าช้า

อย่างไรก็ตาม หากวิเคราะห์จากฝั่งทางช่อง 3 ถึงสาเหตุที่ไม่ยอมออกอากาศช่อง 3 ออริจินัล ควบคู่กับระบบทีวีดิจิทัลนั้น สุรินทร์ กฤตยาพงศ์พันธุ์ รองกรรมการผู้จัดการ บริษัท บางกอกเอ็นเตอร์เทนเม้นต์ หรือ ช่อง 3 ให้เหตุผลว่า เป็นเพราะการขยายโครงข่ายทีวีดิจิทัลยังไม่ครอบคลุม ทำให้ฐานผู้ชม ไม่ชัดเจน ส่งผลให้บริษัทเอเยนซีลังเลที่จะซื้อโฆษณา ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อรายได้ของบริษัท อีกทั้งช่อง 3 ออริจินัล จะสิ้นสุดสัญญาสัมปทานกับรัฐในปี 2563

สอดคล้องกับเอกสารประกอบการประชุมผู้ถือหุ้น บริษัท บีอีซี เวิลด์ เจ้าของสถานีโททัศน์ช่อง 3 ประจำปี 2557 ที่ระบุว่า ในช่วง 14 ปีแรก กลุ่ม ผู้ประกอบการทีวีดิจิทัลจะต้องเผชิญกับความท้าทาย เพราะต้องใช้เงินลงทุนค่อนข้างสูง แต่รายได้จากโฆษณาอาจยังไม่มาเต็มที่ เพราะเอเยนซีโฆษณาไม่มั่นใจใน เรตติ้งรายการช่องใหม่ อีกทั้งการขยายโครงข่ายทีวีดิจิทัลยังไม่ครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศ ทำให้กลุ่มผู้ชมส่วนใหญ่ยังคงกระจุกตัวอยู่ในรายการฟรีทีวีเดิม

โดยเฉพาะอย่างยิ่งเทียบกับประมาณการค่าใช้จ่ายต่างๆ หากบริษัท บีอีซี มัลติมีเดีย (บีอีซีเอ็ม) เจ้าของใบอนุญาตทีวีดิจิทัล 3 ช่อง จะต้องลงทุนจัดหาสตูดิโอและลงทุนอุปกรณ์ต่างๆ ตลอดจนจ่ายเงินค่าใบอนุญาตและค่าเช่าโครงข่าย เพื่อเข้าสู่ระบบทีวีดิจิทัลเต็มรูปแบบจะต้องใช้เงินลงทุนสูงถึง 1.12 หมื่นล้านบาท ตลอดอายุสัญญา 15 ปี โดยเฉพาะปี 2557 ที่ต้องใช้เงินลงทุนสูงมากกว่า 1,000 ล้านบาท แลกกับรายได้โฆษณาที่ต่ำเพียง 2 หมื่นบาทต่อนาทีในช่วงไพรม์ไทม์ เทียบกับอัตราค่าโฆษณาหลายแสนบาท ต่อนาทีที่ช่อง 3 อะนาล็อกได้รับอยู่ในปัจจุบัน

เม็ดเงินโฆษณาในตลาดฟรีทีวีเดิมที่มีมูลค่า 7 หมื่นล้านบาท และอัตราค่าโฆษณาทีวีดิจิทัลที่ยังต่ำมาก น่าจะเป็นเหตุผลที่ช่อง 3 ยังไม่ออกอากาศทีวีดิจิทัลเต็มรูปแบบ หากไม่นับความล่าช้าของ กสทช.ในการเร่งรัดการขยายโครงข่ายทีวีดิจิทัลในทุกวันนี้