อาเซียนเปิดศึกชิงต่างชาติ"ดีลอยท์"แนะหยุดแข่งเอื้อภาษี

โดย...ตะวัน หวังเจริญวงศ์

ตอนนี้ประเทศสมาชิกอาเซียนต่างก็ยิ่งงัดมาตรการเด็ดขึ้นมาจูงใจนักลงทุนทั้งในและนอกภูมิภาคมากขึ้น แต่ท่ามกลางกลเม็ดจูงใจทั้งหลายเหล่านี้ ยังต้องตั้งคำถามด้วยว่า อาเซียนมาถูกทางแล้วหรือไม่ หรือมาตรการทั้งหลายที่ถูกหยิบยกขึ้นมาแข่งขันกันเองนี้ จะกลายเป็นการ“ฆ่ากันเอง”

แอนโทนี่ วิเศษ โลห์ พาร์ตเนอร์และผู้บริหารฝ่ายภาษีและกฎหมาย บริษัท ดีลอยท์ ทู้ช โธมัทสุ ไชยยศ วิเคราะห์ว่า ขณะนี้ประเทศต่างๆ ในอาเซียนใช้การปรับลดภาษีเงินได้นิติบุคคล เป็นกลไกหนึ่งเพื่อดึงดูดนักลงทุนจากต่างชาติ ปัจจุบันประเทศที่เก็บภาษีเงินได้นิติบุคคลต่ำสุดในภูมิภาคคือสิงคโปร์ โดยเก็บอยู่ที่ 17% เท่านั้น

สำหรับไทยถือเป็นเบอร์ 2 ของภูมิภาค เพราะปัจจุบันเก็บภาษีเงินได้นิติบุคคลอยู่เพียง 20% ขณะที่เวียดนามกำลังจะปรับลดตามมาเป็น 20% เช่นกันในเร็วๆ นี้ ส่วนประเทศอื่นๆ เช่น มาเลเซีย อินโดนีเซีย เก็บในอัตรา 25% สำหรับฟิลิปปินส์เก็บสูงที่สุดในภูมิภาคด้วยอัตรา 30%

“ตอนนี้กลายเป็นว่าอาเซียนติดกับดักแข่งขันด้านภาษีเพื่อดึงดูดการลงทุน ทั้งที่อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลไม่ใช่ปัจจัยแรกๆ ที่ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมต่างๆ ใช้ตัดสินใจในการเข้าไปลงทุนในประเทศใดประเทศหนึ่ง ตอนนี้อาเซียนจึงเหมือนแข่งกันตัดรายได้เข้าสู่รัฐของตัวเอง”

แอนโทนี่ มองว่า ปัจจัยพื้นฐานที่ผู้ประกอบการทุกอุตสาหกรรมใช้ตัดสินใจลงทุนในประเทศอื่นยังคงประกอบด้วย 1.เสถียรภาพทางการเมือง2.โครงสร้างพื้นฐานที่ตอบโจทย์ธุรกิจของตัวเอง3.จำนวนแรงงานท้องถิ่นหรือแรงงานประเทศอื่นที่จะเข้ามาช่วยกันขับเคลื่อนธุรกิจ ปัจจัยด้านภาษีถือเป็นปัจจัยลำดับรองลงไป อาเซียนจึงควรหยุดแข่งขันกันด้านภาษี แล้วหันไปให้ความสำคัญกับการดึงดูดนักลงทุนด้วยสิ่งจูงใจอื่น

สำหรับไทย แม้ว่าภาษีเงินได้นิติบุคคลจะดูเหมือนต่ำกว่าประเทศอื่นๆ แล้ว แต่ในความเป็นจริงไทยใช้ระบบ TwoTier Tax System ทำให้โครงสร้างภาษีมีความซับซ้อน และมีภาษีแฝงที่ผู้ประกอบการต้องจ่ายอีก 8% เมื่อคำนวณออกมาไทยจึงมีภาษีนิติบุคคลอยู่ที่ 28% สูงกว่าสิงคโปร์และมาเลเซีย ซึ่งใช้ระบบ OneTier Tax System ที่โครงสร้างภาษีไม่ซับซ้อน อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลอยู่ที่ 17% และ 25% จริงๆ ดังนั้นหากไทยปรับแก้เป็นระบบ OneTier Tax System จะช่วยให้การลงทุนในไทยดูง่ายขึ้นในสายตานักลงทุน

หากกล่าวถึงสิทธิประโยชน์อื่นๆ ที่แต่ละประเทศเลือกสรรขึ้นมาเพื่อใช้ดึงดูดการลงทุน มาเลเซียให้สิทธิผู้เข้ามาขอรับการสนับสนุนการลงทุนด้วยภาษี 0% เป็นเวลา 10 ปี นอกจากนี้ยังเจรจาสิทธิประโยชน์อื่นๆ เพิ่มเติมได้ด้วย แต่มีเงื่อนไขว่าต้องใช้ท่าเรือและท่าอากาศยานของมาเลเซีย ไม่ไปใช้ของที่อื่น

ขณะที่พม่าซึ่งถือเป็นประเทศเปิดใหม่ ก็มีการออกกฎหมายใหม่และปรับแก้กฎหมายหลายฉบับ โดยเฉพาะกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการลงทุนของต่างชาติ

“แต่ประเด็นที่น่าห่วงในพม่าคือ ไม่ค่อยมีการระบุเงื่อนเวลาที่ชัดเจน การเข้าลงทุนในพม่าจึงต้องเจรจาให้ชัดเจนตั้งแต่ต้นว่าจะได้รับสิทธิประโยชน์ตั้งแต่ตอนไหน เพราะกฎหมายพม่ายืดหยุ่นมาก”