ลักลอบส่งออก

ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค.-14 ส.ค. 2557 เวียดนามสามารถส่งออกข้าวสารได้ 3.79 ล้านตัน ลดลง 19% เทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนที่เวียดนามส่งออกข้าวได้ 4.7 ล้านตัน โดยราคาข้าวส่งออกเฉลี่ยอยู่ที่ 431 เหรียญสหรัฐ/ตัน (ราคาเอฟโอบี) เพิ่มขึ้นจากปีก่อนที่ราคาเฉลี่ยอยู่ที่ 429 เหรียญสหรัฐ/ตัน

แต่ทว่าการส่งออกข้าวอย่างไม่เป็นทางการของเวียดนาม โดยเฉพาะปีนี้คาดว่ามีการลักลอบส่งออกข้าวจากเวียดนามผ่านชายแดนประเทศจีนเพิ่มสูงขึ้นถึง 2 ล้านตัน แม้ว่าทางการจีนพยายามออกมาตรการป้องกันการลักลอบนำเข้าข้าวจากเวียดนามตามแนวชายแดนก็ตาม แต่ไม่ได้ผล

ในขณะที่ความต้องการข้าวในจีนปรับเพิ่มสูงขึ้นมากดังกล่าว ส่งผลให้ราคาข้าวขาว 5% ในท้องถิ่นของเวียดนามเพิ่มขึ้นจาก 6,700 ด่อง/กิโลกรัม หรือ 313 เหรียญสหรัฐ/ตัน เป็น 7,000 ด่อง/กิโลกรัม หรือ 327 เหรียญสหรัฐ/ตัน ขณะที่ราคาข้าวในตลาดอยู่ที่ 9,500 ด่อง/กิโลกรัม หรือ 444 เหรียญสหรัฐ/ตัน

ส่งผลให้อุปทานข้าวในเวียดนามอยู่ในภาวะตึงตัว โดยผู้ค้าข้าวรายหนึ่งในเวียดนาม ระบุว่า การค้าข้าวในปีนี้มีความผิดปกติ เห็นได้จากผู้ส่งออกบางรายต้องใช้เวลารอนานหลายวันในการส่งมอบข้าว และการสีข้าวในภูมิภาคนี้ดำเนินการผลิตอย่างเต็มกำลังการผลิตแล้ว

ทั้งนี้ ในปี 2557 ผู้ส่งออกข้าวเวียดนามได้ทำสัญญาซื้อขายข้าวไปแล้วประมาณ 5.3 ล้านตัน ในจำนวนนี้ทำการส่งมอบแล้ว 3.26 ล้านตัน และมีกำหนดจะทำสัญญาซื้อขายเพิ่มเติมอีก 1 ล้านตัน เพื่อให้การส่งออกข้าวบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ 6.2 ล้านตัน

นอกจากนี้ เพื่อสนองตอบต่อความต้องการข้าวที่เพิ่มขึ้น สถาบันวิจัยข้าวไฮบริดของเวียดนาม มีแผนที่จะเพิ่มการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวไฮบริดเพิ่มขึ้น เพื่อลดการนำเข้าเมล็ดพันธุ์ข้าวไฮบริดจากจีน โดยปัจจุบันเวียดนามปลูกข้าวไฮบริดคิดเป็น 30-40% ของผลผลิตข้าวในประเทศ แต่เวียดนามต้องนำเข้าเมล็ดพันธุ์ข้าวไฮบริดจากจีนเป็นสัดส่วน 70% จากความต้องการในแต่ละปี 1.5-1.7 หมื่นตัน แต่เวียดนามผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวไฮบริดได้ 20-25%

แม้ว่าปีนี้มีการคาดการณ์ว่าไทยจะส่งออกข้าวได้ 9 ล้านตัน เพิ่มจาก 6.6 ล้านตันในปีที่แล้ว แต่การลักลอบส่งออกข้าวอย่างไม่เป็นทางการจากเวียดนามไปจีนสูงถึง 2 ล้านตัน ก็เป็นตัวเลขที่น่าสนใจไม่น้อย