กระบวนการและปัจจัยในการวิเคราะห์สินเชื่อ...อย่างมาตรฐาน

จากที่ผมได้กล่าวมาในบทความ 2 ครั้ง เกี่ยวกับเครดิตบูโร...ภารกิจเพื่อการเตือนภัยว่า เราจะไม่กลับไปมี NPL มากจนเจ็บปวดอีก และหลังวิกฤตการณ์ปี 2540 ระบบสถาบันการเงินของไทยเรามีปราการป้องกันเงินฝากผ่านกระบวนการพิจารณาสินเชื่อ ในครั้งนี้ผมอยากเสนอให้ท่านผู้อ่านได้เห็นว่า กระบวนการและปัจจัยในการวิเคราะห์สินเชื่ออย่างเป็นมาตรฐานนั้นประกอบด้วยอะไรบ้าง

เหตุที่ต้องมานำเสนอก็เพื่อให้ท่านที่สนใจ ท่านที่กำลังวางแผนการลงทุน วางแผนขยายธุรกิจ และท่านที่กำลังจะไปยื่นขอสินเชื่อได้รู้ว่า สถาบันการเงินเขาจะดูอะไร เขาใช้ปัจจัยอะไรในการวิเคราะห์สินเชื่อเพื่อตัดสินใจว่าจะให้ไม่ให้ อนุมัติไม่อนุมัติ ภาพที่ผมนำมาแสดงนั้นเป็นภาพที่เครดิตบูโรได้นำไปเสนอในที่ประชุมคณะรัฐมนตรีเศรษฐกิจ (ครม.เศรษฐกิจ) เมื่อครั้งเกิดวิกฤตการณ์แฮมเบอร์เกอร์ แล้วเกิดปรากฏการณ์ “เงินกู้อนุมัติยาก” สถาบันการเงินในขณะนั้นถูกกล่าวหาว่า “ไม่ปล่อยกู้” ภาพเป็นอย่างนี้ครับ ท่านผู้อ่านลองพิจารณา

หลักการที่สำคัญคือ ความสามารถในการหารายได้ ความสามารถในการชำระหนี้ คือทำให้คนที่จะให้กู้มั่นใจว่าเราที่เป็นคนมายื่นคำขอเงินกู้มีรายได้ มีกระแสเงินสด มีแหล่งของเงินที่จะมาชำระหนี้ภายใต้เงื่อนไขของสัญญาได้อย่างแน่นอน

ประการที่สองคือ เราที่เป็นคนมายื่นคำขอเงินกู้ควรต้องมีประวัติการก่อหนี้ การชำระหนี้ในอดีตที่เรียบร้อยพอประมาณกล่าวคือ ควรมีลักษณะ “ใช้ครบใช้ตรง” ไม่ผิดนัดชำระหนี้ หรือที่เรียกว่ามีประวัติการผิดนัดชำระหนี้ และประการที่สามคือ เรื่องของหลักประกันทั้งคุณภาพและราคา ท้ายที่สุดสถาบันการเงินก็จะนำเอาปัจจัยสภาพแวดล้อมมาพิจารณาประกอบดังภาพ

ที่ผ่านมา เราลองคิดดูนะครับว่าเราถูกสอนสั่งว่า จะทำการสิ่งใด ต้องรู้เขารู้เรา รบร้อยครั้งชนะร้อยครา แต่เวลาไปยื่นขอเงินกู้ กลับไม่เคยเห็นประวัติตัวเองที่อยู่ในมือของสถาบันการเงินใช่หรือไม่ แล้วจะเอาอะไรไปตอบเขาเวลาเขาถาม เช่น เคยค้างชำระในอดีตใช่หรือไม่ หรือทำไมมีการก่อหนี้หลายบัญชี หรือทำไมมีบัตรเครดิตมากมาย รายงานประวัติการก่อหนี้ ประวัติการชำระหนี้ มีอยู่ครับ เรียกว่ารายงานเครดิตบูโร ทุกท่านไปหามาดูนะครับ รับรองกระจ่างครับ