ผู้ว่าการแบงก์ชาติญี่ปุ่นเตือนไทยออมรับสังคมผู้สูงอายุ

โดย...พรสวรรค์ นันทะ

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) จัดงานสัมมนาเชิงนโยบายระหว่างประเทศของ ธปท.BOT Policy Forum เมื่อวันที่ 24 ก.ค. โดย “ฮารุฮิโกะ คุโรดะ” ผู้ว่าการธนาคารกลางญี่ปุ่น (บีโอเจ) รับเชิญจาก ธปท.มาบรรยาย ซึ่งได้แนะนำให้ประเทศไทยเตรียมรับมือการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุแต่เนิ่นๆ

ผู้ว่าการธนาคารกลางญี่ปุ่น กล่าวว่า ขณะนี้ประเทศไทย จีน เกาหลีใต้ กำลังเริ่มเดินเข้าสู่ภาวะสังคมผู้สูงอายุตามหลังญี่ปุ่น อาจทำให้ภาวะเศรษฐกิจขยายตัวต่ำลง อีกทั้งมีภาระทางการคลังสูงขึ้น กลายเป็นข้อจำกัดในการจะหันกลับมาพึ่งพาการบริโภคอุปโภคภายในประเทศ จากเดิมที่พึ่งพาการส่งออกเพื่อรักษาการเติบโตทางเศรษฐกิจให้มีเสถียรภาพ ดังนั้นประเทศเหล่านี้จึงต้องเร่งหาแนวทางเพื่อสร้างแรงขับเคลื่อนอื่นมาชดเชยการส่งออกที่ลดลง

“ขณะนี้ภูมิภาคเอเชียมีบทบาทในเศรษฐกิจโลกมากขึ้น คิดเป็น 2 ใน 3 ซึ่งเอเชียจะได้ประโยชน์จากการเปิดเสรีทางการค้าการส่งออกเป็นหลัก แต่ระยะหลังมานี้มีการพึ่งพาการบริโภคภายในประเทศมากขึ้น จากการที่ประชาชนมีรายได้มากขึ้นจึงมีกำลังซื้อสูงขึ้นตามไปด้วย กลายเป็นกลุ่มประเทศที่พึ่งพาการบริโภคในประเทศมากขึ้นแล้ว ทำให้ประเทศในเอเชียจะมีเศรษฐกิจที่เติบโตอย่างสมดุลมากกว่าเดิม แต่หากจะเป็นสังคมผู้สูงอายุแล้ว การจะพึ่งพาการบริโภคภายในประเทศอาจทำได้ยาก” ฮารุฮิโกะ กล่าว

ฮารุฮิโกะ กล่าวอีกว่า การจะรักษาสมดุลทางเศรษฐกิจให้มีเสถียรภาพต้องดูแลใน 3 ด้านหลักให้ดี คือ 1.การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรที่เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ เช่น ที่ญี่ปุ่นเมื่อเข้าสู่สังคมสูงอายุก็จะปรับมาใช้แรงงานจากผู้หญิง หรือไปใช้แรงงานจากชาวต่างชาติมากขึ้น ซึ่งต่อไปประเทศที่จะเจอปัญหาลักษณะนี้ต้องเริ่มคิดและดำเนินการแต่เนิ่นๆ และในส่วนของไทยที่มีความชัดเจนทางการเมืองมากขึ้น ก็จะกลับมาเริ่มต้นทำให้เศรษฐกิจเติบโตได้ดีและยั่งยืนอีกครั้ง

2.ต้องรักษาเสถียรภาพทางการเงินให้ดี ขณะนี้มีปัจจัยสนับสนุนให้ภาวะการเงินมีสภาพคล่องสูง ทั้งจากมาตรการทางการเงินโลกที่ผ่อนคลาย สถาบันการเงินปล่อยกู้มากขึ้น ที่สำคัญจังหวะไหนที่เศรษฐกิจเติบโตดี ประชากรจะรู้สึกมีความสุขจนไม่ระมัดระวังเรื่องการก่อหนี้ จนอาจก่อให้เกิดภาวะฟองสบู่ หรือวิกฤตทางการเงินได้ เหมือนที่เคยเกิดวิกฤตการเงินในสหภาพยุโรปและสหรัฐมาแล้ว เป็นต้น

ดังนั้น ต้องเร่งสร้างให้เกิดวัฒนธรรมการมีวินัยทางการเงินที่ดี การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการเงินให้มีระบบที่รัดกุม เช่น ธรรมาภิบาล มาตรฐานทางบัญชี เป็นต้น และ 3.มีกลไกความร่วมมือที่จะช่วยลดความเสี่ยงในภูมิภาคด้วยกัน ซึ่งขณะนี้ธนาคารกลางของทุกประเทศในเอเชียก็เริ่มมีความตกลงทำงานร่วมกันให้สะดวกขึ้นมากแล้ว เช่น ความร่วมมือริเริ่มที่จะมีการตั้งกองทุนร่วมกันเพื่อให้ประเทศที่ต้องการเงินสามารถกู้ยืมได้ เป็นต้น

นอกจากนี้ ผู้ว่าการธนาคารกลางญี่ปุ่นยังตอบคำถามสื่อมวลชนเรื่องความเสี่ยงทางการเมือง เช่นกรณี อิรัก ยูเครน จะส่งผลต่อการฟื้นตัวเศรษฐกิจโลกอย่างไร ว่า ผมไม่คิดว่าปัจจัยเหล่านี้จะมีผลต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลกอย่างมีนัยสำคัญ อีกอย่างดูในเอเชียกับแอฟริกาก็ยังไม่มีประเด็นเช่นนี้ เพราะขนาดประเทศไทยมีปัญหามาตลอดตั้งแต่ปี พศ. 2540 ก็ไม่มีอะไรรุนแรง

“ตัวผมเองก็เดินทางมาประเทศไทย 1015 ครั้ง แต่ก็ยังไม่ถึงขั้นเป็นปัญหารุนแรงมาก เศรษฐกิจยังยืดหยุ่นและสามารถเติบโตได้” ฮารุฮิโกะ กล่าว